1. Các bệnh về mắt gây mù lòa phổ biến

Các bệnh về mắt gây mù lòa được hiểu là nhóm bệnh lý làm tổn thương các cấu trúc quan trọng của mắt, nếu không điều trị đúng thời điểm có thể khiến thị lực suy giảm nghiêm trọng, thậm chí mất thị lực vĩnh viễn.

Trong nhóm bệnh lý này, có những bệnh tiến triển rất chậm trong nhiều năm, cũng có những bệnh khiến thị lực giảm nhanh chóng chỉ trong vài ngày hoặc vài tuần nếu không được xử trí kịp thời, thường gặp nhất gồm:

1.1. Đục thủy tinh thể

Đục thủy tinh thể là bệnh lý đặc biệt dễ gây mù lòa ở người cao tuổi. Bệnh xảy ra khi thủy tinh thể trở nên mờ đục, cản trở ánh sáng đi vào võng mạc.

Khi mắc bệnh lý này, người bệnh sẽ:

- Luôn cảm thấy mắt nhìn mờ như bị bao phủ bởi lớp sương.

- Mắt bị chói khi nhìn ánh nắng hoặc đèn xe vào ban đêm.

- Nhìn màu sắc trở nên nhạt hơn nhiều so với bình thường.

- Thay kính thường xuyên nhưng thị lực không cải thiện và có chiều hướng ngày càng giảm.

Nếu không được điều trị, người bệnh có thể mất khả năng nhìn. Tuy nhiên, đây cũng là một trong những bệnh có khả năng phục hồi thị lực tốt nhất nếu được phẫu thuật thay thủy tinh thể đúng thời điểm.

Bệnh đục thủy tinh thể tiến triển nặng không điều trị dễ gây mù lòa 

1.2. Tăng nhãn áp (Glôcôm)

Tăng nhãn áp là dạng tổn thương thần kinh thị giác không thể phục hồi. Sự gia tăng áp lực trong mắt suốt một thời gian dài ở bệnh lý này khiến cho các sợi thần kinh chết dần. Nếu không được điều trị, người bệnh có thể mất thị lực hoàn toàn.

Các dấu hiệu sau thường xuất hiện ở bệnh tăng nhãn áp:

- Thu hẹp tầm nhìn ngoại vi.

- Nhìn mờ ngày càng nặng.

- Đau nhức mắt dữ dội (ở glôcôm góc đóng cấp).

- Đỏ mắt kèm buồn nôn, nôn.

- Nhìn thấy quầng sáng xung quanh bóng đèn.

1.3. Thoái hóa hoàng điểm tuổi già (AMD)

Điểm vàng là vùng trung tâm của võng mạc có vai trò giúp cho mắt nhìn rõ các chi tiết. Khi bị thoái hóa hoàng điểm, người bệnh sẽ khó nhận diện khuôn mặt, đọc sách hoặc thực hiện các công việc cần nhìn tập trung vào điểm trung tâm. Bệnh thường không gây mù hoàn toàn nhưng có thể làm mất thị lực trung tâm nghiêm trọng, ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt.

Người bị thoái hóa hoàng điểm tuổi già thường có dấu hiệu: 

- Khó nhìn rõ chữ nhỏ.

- Nhìn hình ảnh bị méo.

- Xuất hiện điểm tối ở vùng trung tâm của tầm nhìn.

1.4. Bệnh võng mạc do huyết áp cao và đái tháo đường

Đái tháo đường và tăng huyết áp đều có thể gây tổn thương các mạch máu nhỏ nuôi võng mạc, làm suy giảm chức năng của lớp mô chịu trách nhiệm tiếp nhận ánh sáng và truyền tín hiệu lên não. 

Ở bệnh nhân đái tháo đường, đường huyết tăng cao trong thời gian dài, các mao mạch võng mạc bị tổn thương, xuất huyết hoặc hình thành các mạch máu bất thường. Trong khi đó, tăng huyết áp làm thành mạch dày lên, hẹp lòng mạch và giảm lượng máu nuôi võng mạc. 

Khi hai bệnh lý này cùng tồn tại, nguy cơ tổn thương võng mạc sẽ tăng lên đáng kể, khiến bệnh tiến triển nhanh hơn và làm tăng nguy cơ phù hoàng điểm, xuất huyết võng mạc cũng như mất thị lực.

Dấu hiệu cảnh báo biến chứng võng mạc bao gồm:

- Nhìn mờ.

- Luôn cảm thấy có ruồi bay trước mắt.

- Thị lực không ổn định.

- Nhìn thấy có vùng tối.

Biến chứng võng mạc đái tháo đường dễ gây mất thị lực vĩnh viễn

1.5. Bong võng mạc

Bong võng mạc là tình trạng lớp võng mạc tách khỏi lớp nuôi dưỡng bên dưới. Đây là cấp cứu nhãn khoa cần được điều trị càng sớm càng tốt vì nếu không can thiệp kịp thời, tế bào cảm thụ ánh sáng sẽ chết, làm giảm khả năng phục hồi thị lực.

Dấu hiệu cảnh báo bong võng mạc cần nhận biết sớm bao gồm:

- Thường xuyên nhìn thấy có chớp sáng bất thường qua mắt.

- Nhìn thấy hiện tượng ruồi bay qua mắt nhiều lần, đột ngột.

- Có màn đen che một phần tầm nhìn.

- Giảm thị lực nhanh.

2. Ai có nguy cơ cao mắc các bệnh về mắt gây mù lòa?

Các bệnh về mắt gây mù lòa trên đây có nguy cơ cao hơn đối với:

- Người trên 50 tuổi.

- Người mắc bệnh mạn tính như: đái tháo đường, huyết áp cao, rối loạn mỡ máu,... 

- Người có tiền sử gia đình mắc bệnh về mắt như thoái hóa hoàng điểm, tăng nhãn áp,... 

- Nghiện hút thuốc lá.

- Bị cận thị nặng

3. Phương pháp phòng ngừa nguy cơ mắc các bệnh về mắt gây mù lòa

Mặc dù không thể phòng tránh hoàn toàn mọi bệnh lý về mắt, nhưng nhiều yếu tố nguy cơ có thể được kiểm soát thông qua các biện pháp như: 

- Khám mắt định kỳ:

Các bệnh lý như tăng nhãn áp hoặc bệnh võng mạc đái tháo đường gần như không có triệu chứng ở giai đoạn đầu. Vì thế, giải pháp tốt nhất để phát hiện sớm bệnh lý đe dọa đến thị lực là duy trì khám mắt định kỳ.

Chuyên gia y tế khuyến cáo: 

+ Người dưới 40 tuổi nên khám mắt 2 - 4 năm/lần nếu không có yếu tố nguy cơ.

+ Người từ 40 - 64 tuổi nên khám 2 năm/lần hoặc theo tư vấn của bác sĩ.

+ Người trên 65 tuổi nên khám mắt 1 lần/năm.

+ Người mắc bệnh đái tháo đường hoặc tăng nhãn áp cần khám theo lịch hẹn của bác sĩ.

- Kiểm soát tốt các bệnh mạn tính:

Duy trì ổn định đường huyết, huyết áp, mỡ máu giúp giảm nguy cơ tổn thương võng mạc và thần kinh thị giác.

- Bỏ thuốc lá:

Ngừng hút thuốc giúp giảm nguy cơ thoái hóa điểm vàng, Đục thủy tinh thể và nhiều bệnh lý mạch máu của mắt.

- Bảo vệ mắt khỏi tia UV:

Khi ra ngoài trời nắng nên đeo kính chống tia UV, đội mũ rộng vành và hạn chế nhìn trực tiếp vào ánh sáng mạnh.

- Duy trì chế độ ăn tốt cho mắt:

Chế độ ăn hàng ngày nên được tăng cường các loại rau xanh đậm, cà rốt, bí đỏ, cá biển, trái cây giàu vitamin C, các loại hoạt,... và hạn chế thực phẩm nhiều đường, chất béo bão hòa.

- Bảo vệ mắt khi làm việc:

Người làm việc với kim loại, hóa chất hoặc máy móc nên sử dụng kính bảo hộ đạt tiêu chuẩn để giảm nguy cơ chấn thương mắt. Người làm việc thường xuyên với máy tính nên đảm bảo mắt được nghỉ ngơi theo quy tắc 20 - 20 - 20.

Duy trì khám mắt định kỳ là cách tốt nhất để sàng lọc các bệnh về mắt gây mù lòa

Trong số các bệnh về mắt gây mù lòa có những bệnh có thể phòng ngừa hoặc hạn chế tiến triển bằng những biện pháp nêu trên. Vì thế, chủ động khám mắt định kỳ hoặc ngay khi xuất hiện dấu hiệu bất thường tại mắt là cách tốt nhất để bảo vệ thị lực của chính bạn.

Để quá trình thăm khám diễn ra nhanh chóng, thuận tiện, bạn có thể liên hệ đặt lịch trước cùng bác sĩ Chuyên khoa Mắt - Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Hotline 1900 56 56 56.