Cảnh giác bệnh nặng gây biến chứng với những dấu hiệu tưởng chừng đơn giản 

Bệnh nhân P.C.A (12 tuổi, Hà Nội) được gia đình đưa đến Phòng khám Đa khoa MEDLATEC Thanh Xuân khám trong tình trạng sốt cao kéo dài 4 ngày kèm sưng đau vùng hàm trái. 

Cháu C. sốt từng cơn, nhiệt độ cao nhất tới 39°C. Ảnh minh họa, nguồn Internet 

Theo chia sẻ từ gia đình, trẻ sốt từng cơn, nhiệt độ cao nhất lên tới 39°C, có đáp ứng với thuốc hạ sốt. Ngoài ra, trẻ xuất hiện các triệu chứng đi kèm như đau đầu, chóng mặt, ho có đờm. Đáng chú ý, trẻ không có các dấu hiệu thường gặp của viêm họng do virus như đau họng, khó nuốt hay phát ban trên da. 

Khi thăm khám, bác sĩ ghi nhận trẻ tỉnh táo, tiếp xúc tốt, dấu hiệu sinh tồn ổn định. Tuy nhiên, tại vùng cổ trái cạnh cơ ức đòn chũm xuất hiện khối hạch kích thước khoảng 3x4 cm, mềm và đau khi ấn. Siêu âm xác nhận tình trạng hạch viêm hai bên. Nội soi tai mũi họng cho thấy trẻ có viêm mũi dị ứng bội nhiễm. 

Để làm rõ nguyên nhân, bác sĩ đã chỉ định thực hiện các xét nghiệm cần thiết. 

Kết quả xét nghiệm cho thấy nhiều chỉ số bất thường đáng chú ý: 

• Tiểu cầu giảm còn 97 G/L - cảnh báo nguy cơ xuất huyết; 
• Men gan tăng cao (AST, ALT tăng hơn 5 lần bình thường) - dấu hiệu tổn thương gan cấp; 
• CRP tăng - phản ánh tình trạng viêm trong cơ thể. 

Đặc biệt, các xét nghiệm chuyên sâu giúp xác định nguyên nhân: 

• EBV-VCA IgM dương tính, tức xác định nhiễm EBV cấp; 
• Real-time PCR EBV: 4.78x10² IU/mL, nghĩa là phát hiện trực tiếp DNA virus trong máu. 

Các xét nghiệm sàng lọc khác như cúm A, cúm B, Dengue đều âm tính. 

Dựa trên tổng hợp kết quả lâm sàng và cận lâm sàng, bác sĩ chẩn đoán: Nhiễm EBV có biến chứng viêm gan cấp và giảm tiểu cầu. 

Theo ThS.BS Hoàng Thị Năng - Trưởng Chuyên khoa Nhi, Hệ thống Y tế MEDLATEC, Giám đốc Điều hành Phòng khám Đa khoa MEDLATEC Thanh Xuân, đây là trường hợp bệnh mức độ nặng, có tổn thương nội tạng và tiềm ẩn nguy cơ xuất huyết, cần theo dõi và điều trị sát sao. 

Ngay sau khi chẩn đoán, bệnh nhân được xây dựng phác đồ điều trị phù hợp sau: 

• Bảo vệ tế bào gan: nhằm hạn chế tổn thương gan tiến triển; 
• Hạ sốt thận trọng: sử dụng Paracetamol (hoặc Efferalgan 250mg) với liều lượng được tính toán kỹ để tránh tăng độc tính cho gan; 
• Bù dịch và điện giải: hỗ trợ cơ thể hồi phục. 

Đặc biệt, bác sĩ yêu cầu theo dõi chặt chẽ các dấu hiệu xuất huyết như chảy máu cam, bầm tím dưới da do tình trạng giảm tiểu cầu. 

Trường hợp này cho thấy, việc điều trị nhiễm EBV không chỉ đơn thuần là hạ sốt mà cần đánh giá toàn diện và cá thể hóa theo mức độ bệnh. 

Nhiễm EBV - “tảng băng chìm” với nhiều mức độ nguy hiểm 

Virus EBV gây ra nhiều bệnh lý ở người được ví như một “tảng băng chìm”

Theo ThS.BS Hoàng Thị Năng, nhiễm EBV (viết tắt của Epstein-Barr virus) - một loại virus rất phổ biến thuộc họ Herpes, gây ra nhiều bệnh lý ở người được ví như một “tảng băng chìm”: 

• Phần nổi là những biểu hiện phổ biến và thường gặp nhất, chủ yếu là thể nhẹ hoặc không triệu chứng. Trẻ có thể chỉ sốt, viêm họng, nổi hạch và tự khỏi sau một thời gian ngắn, không để lại biến chứng. 
• Phần dưới mặt nước là nhóm bệnh cần lưu ý, khi bắt đầu xuất hiện tổn thương cơ quan như viêm gan, giảm tiểu cầu, viêm não - màng não hoặc lách to. Ở giai đoạn này, việc theo dõi sát và can thiệp y tế là rất cần thiết. 
• Phần chìm - nguy hiểm nhất tuy hiếm gặp nhưng có thể đe dọa tính mạng, bao gồm các biến chứng nặng như: Hội chứng thực bào bao, nhiễm EBV mạn tính hoạt động và các bệnh ác tính như lymphoma. Những trường hợp này có tiên lượng nặng nề, đòi hỏi chẩn đoán sớm và điều trị chuyên sâu. 

Qua đây, bác sĩ nhấn mạnh: nhiễm EBV không chỉ là bệnh lý lành tính như nhiều người vẫn nghĩ. Việc nhận diện đúng mức độ bệnh, theo dõi triệu chứng bất thường và thực hiện các xét nghiệm cần thiết đóng vai trò quan trọng trong phát hiện sớm và xử trí kịp thời các biến chứng nguy hiểm. 

5 dấu hiệu cảnh báo biến chứng cần đặc biệt lưu ý 

Dựa trên kinh nghiệm lâm sàng, bác sĩ chỉ ra 5 dấu hiệu gợi ý nguy cơ tiến triển thành Hội chứng thực bào máu (HLH) - một tình trạng viêm toàn thân rất nguy hiểm, có thể đe dọa tính mạng mà phụ huynh cần theo dõi sát nếu trẻ có các dấu hiệu sau: 

• Sốt kéo dài > 10 ngày: Sốt cao dai dẳng, không đáp ứng điều trị thông thường cho thấy dấu hiệu cảnh báo nhiễm trùng/viêm nặng.
• LDH > 1000 U/L: Chỉ số LDH tăng rất cao, tức phản ánh tình trạng phá hủy tế bào mạnh trong cơ thể.
• Tiểu cầu < 100 G/L: Giảm tiểu cầu nặng, tức tăng nguy cơ chảy máu, cho thấy rối loạn huyết học nghiêm trọng.
• Giảm bạch cầu hạt (Neutropenia): Suy giảm miễn dịch cho biết cơ thể dễ nhiễm trùng nặng, diễn biến nhanh.
• Gan, lách to: Cơ quan tăng kích thước nhanh, kèm giảm albumin, tức dấu hiệu tổn thương đa cơ quan. 

Vì vậy, khi xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu trên, cha mẹ cần đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế thực hiện xét nghiệm thực hiện ngay xét nghiệm PCR để đánh giá tải lượng virus và chuyển tuyến chuyên sâu nếu cần. 

Điều trị nhiễm EBV như thế nào? 

Sau khi xác định nhiễm EBV cấp tính, tùy theo mức độ, bác sĩ có chỉ định phù hợp như: 

• Thể nhẹ (không suy tạng): Tránh vận động mạnh, nghỉ ngơi. Điều trị triệu chứng (không chỉ định kháng virus); 
• Thể có biến chứng (Viêm gan, giảm tiểu cầu, thiếu máu tan máu): Theo dõi sát, điều trị hỗ trợ cơ quan bị ảnh hưởng; 
• Thể nặng hoặc đe dọa tính mạng (suy gan cấp, tắc nghẽn đường thở, HLH): Cần can thiệp chuyên sâu như ức chế miễn dịch, hồi sức tích cực. 

Những thông điệp quan trọng từ bác sĩ về bệnh EBV 

Từ ca bệnh này, ThS.BS Hoàng Thị Năng nhấn mạnh 4 điểm quan trọng trong chẩn đoán, theo dõi và điều trị bệnh như: 

• EBV có phổ bệnh rộng, từ không triệu chứng như nhẹ (sốt, viêm họng, nổi hạch) đến nặng, có biến chứng toàn thân; 
• Luôn cần tầm soát tổn thương gan, lách và huyết học nhằm phát hiện biến chứng; 
• Kết hợp xét nghiệm miễn dịch và PCR để chẩn đoán chính xác ban đầu; 
• Điều trị cần cá thể hóa, không áp dụng một phác đồ chung cho mọi bệnh nhân. 

Nhiều trường hợp EBV chỉ biểu hiện như cảm cúm thông thường (sốt, mệt, nổi hạch), nhưng vẫn có nguy cơ diễn tiến nặng; vì vậy, bác sĩ khuyến cáo cha mẹ không nên chủ quan khi trẻ có các biểu hiện sốt kéo dài, nổi hạch, mệt mỏi bất thường. Việc thăm khám sớm và thực hiện các xét nghiệm cần thiết sẽ giúp phát hiện bệnh kịp thời, tránh những biến chứng nguy hiểm. 

MEDLATEC - Địa chỉ chẩn đoán và điều trị bệnh lý tin cậy, chất lượng 

Với 30 năm kinh nghiệm, Hệ thống Y tế MEDLATEC là địa chỉ uy tín được đông đảo người dân tin tưởng trong chăm sóc sức khỏe, trong đó lĩnh vực Nhi khoa. 

Trẻ được thăm khám bởi đội ngũ chuyên gia, bác sĩ giàu kinh nghiệm, tận tâm và giàu y đức

Tại MEDLATEC, trẻ em được thăm khám bởi đội ngũ chuyên gia, bác sĩ giàu kinh nghiệm, tận tâm, có chuyên môn sâu trong chẩn đoán và điều trị các bệnh lý từ thường gặp đến phức tạp như nhiễm virus, bệnh lý hô hấp, tiêu hóa, huyết học… 

Bên cạnh đó, MEDLATEC còn có thế mạnh về trang thiết bị kỹ thuật cao cho kết quả chẩn đoán chính xác như hệ thống xét nghiệm hiện đại đạt chuẩn quốc tế, trang thiết bị chẩn đoán hình ảnh tiên tiến (Siêu âm, X-quang, CT, MRI…); Đặc biệt, mô hình phối hợp đa chuyên khoa (Nhi khoa - Truyền nhiễm - Huyết học - Chẩn đoán hình ảnh…) giúp phát hiện sớm và xử trí hiệu quả các ca bệnh phức tạp. 

Nhờ đó, những trường hợp như nhiễm EBV có biến chứng hoàn toàn có thể được chẩn đoán sớm, theo dõi sát và điều trị kịp thời, hạn chế tối đa rủi ro cho người bệnh. 

Trường hợp người dân, gia đình có người cao tuổi, trẻ em khó khăn đi lại có thể lựa chọn dịch vụ lấy mẫu xét nghiệm tận nơi, giúp tiết kiệm thời gian nhưng vẫn chủ động theo dõi sức khỏe cho trẻ ngay tại nhà. 

Mọi thông tin chi tiết về dịch vụ khám chữa bệnh tại MEDLATEC, người dân vui lòng liên hệ tổng đài toàn quốc 1900 56 56 56.