1. Bị ngứa âm đạo phải làm sao?

Để giải đáp thắc mắc bị ngứa âm đạo phải làm sao, trước hết cần xác định vị trí, mức độ, thời gian xuất hiện và các triệu chứng đi kèm.

Ngứa âm đạo là một triệu chứng lâm sàng phổ biến, do nhiều nguyên nhân khác nhau như kích ứng, dị ứng, thay đổi môi trường âm đạo hoặc nhiễm trùng.

Tùy nguyên nhân, người bệnh có thể đồng thời xuất hiện khí hư bất thường, mùi hôi, nóng rát, đau khi tiểu, đau khi quan hệ hoặc tổn thương da vùng âm hộ. 

Về diễn tiến, tình trạng ngứa có thể xuất hiện đột ngột trong thời gian ngắn hoặc kéo dài dai dẳng, tái diễn. Ngứa mới xuất hiện có thể liên quan đến việc tiếp xúc với chất gây kích ứng như xà phòng, dung dịch vệ sinh, nước hoa, chất tẩy rửa hoặc sản phẩm vệ sinh cá nhân; ngoài ra cũng có thể gặp trong một số tình trạng nhiễm trùng. Ngứa kéo dài hoặc tái phát có thể liên quan đến nhiễm trùng tái diễn, thay đổi nội tiết, bệnh lý da vùng âm hộ hoặc các nguyên nhân khác và cần được đánh giá phù hợp.

Tình trạng ngứa kéo dài có thể gây khó chịu, ảnh hưởng đến giấc ngủ, sinh hoạt và chất lượng cuộc sống. Gãi nhiều có thể làm trầy xước da, gây tổn thương và làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn thứ phát, do đó chị em không nên cố gãi hoặc tự ý sử dụng thuốc đặt, thuốc bôi hay thuốc chống nấm khi chưa xác định nguyên nhân.

Ngứa âm đạo kéo dài gây ảnh hưởng đến sinh hoạt và chất lượng sống của người bệnh

2. Các nguyên nhân phổ biến gây nên hiện tượng ngứa âm đạo ở nữ giới

Trước khi tìm lời giải cho câu hỏi bị ngứa âm đạo phải làm sao, việc xác định nguyên nhân gây ngứa có ý nghĩa quan trọng trong việc lựa chọn hướng xử trí phù hợp và hạn chế tình trạng tái phát. .

Các nguyên nhân gây ngứa âm đạo rất đa dạng, bao gồm cả nhóm bệnh lý nhiễm trùng và không nhiễm trùng:

2.1. Các bệnh lý viêm nhiễm sản phụ khoa

– Nhiễm nấm (đặc biệt là Candida albicans): Đây là nguyên nhân thường gặp gây ngứa rát âm đạo dữ dội. Người bệnh thường có triệu chứng kèm theo như khí hư đặc màu trắng đóng cục như bã sữa, âm hộ sưng đỏ, đau rát khi đi tiểu hoặc khi quan hệ tình dục.

Nhiễm nấm Candida là một trong những nguyên nhân gây ngứa âm đạo

– Viêm âm đạo do vi khuẩn (Bacterial Vaginosis - BV): Xuất hiện do sự mất cân bằng hệ vi sinh âm đạo, vi khuẩn kỵ khí phát triển quá mức làm giảm lợi khuẩn Lactobacillus. Triệu chứng đặc trưng là khí hư tiết ra nhiều, màu trắng xám hoặc vàng nhạt, có mùi hôi tanh nồng như cá ươn (mùi rõ hơn sau khi quan hệ).

– Nhiễm trùng roi Trichomonas: Bệnh lây truyền qua đường tình dục do ký sinh trùng Trichomonas vaginalis gây ra. Bệnh nhân bị ngứa ngáy vùng kín rầm rộ, khí hư ra nhiều màu vàng xanh, có bọt, mùi hôi nồng và niêm mạc âm đạo cổ tử cung có thể bị sưng đỏ.

– Mụn rộp sinh dục (Herpes simplex virus - HSV): Gây ra các mụn nước nhỏ liti tập trung thành chùm ở âm hộ, âm đạo. Khi các mụn nước này vỡ ra tạo thành các vết loét nông, gây ngứa rát và đau đớn dữ dội.

– Sùi mào gà (Virus HPV): Các nốt sùi mọc ở vùng âm hộ, âm đạo hoặc hậu môn. Ở giai đoạn đầu có thể không đau nhưng khi các nốt sùi phát triển to,cọ xát hoặc nằm trong môi trường ẩm ướt sẽ gây ra cảm giác ngứa ngáy, khó chịu.

2.2. Yếu tố dị ứng và kích ứng hóa học

– Sử dụng dung dịch vệ sinh không phù hợp: Các sản phẩm chứa nhiều hương liệu, chất bảo quản hoặc một số thành phần có khả năng gây kích ứng có thể làm khô, kích ứng da và niêm mạc vùng kín, đặc biệt khi sử dụng quá thường xuyên hoặc không phù hợp với cơ địa.

Sử dụng dung dịch vệ sinh vùng kín không phù hợp gây kích ứng âm đạo

– Dị ứng với hóa chất gia dụng:Một số trường hợp có thể xuất hiện ngứa, rát sau khi sử dụng băng vệ sinh có hương liệu, bao cao su, chất bôi trơn, nước giặt, nước xả vải, giấy vệ sinh có màu hoặc sản phẩm vệ sinh cá nhân.

– Mặc quần lót quá bó sát: Chất liệu vải tổng hợp không thấm hút mồ hôi tạo môi trường hầm bí, nóng ẩm, kích thích vi khuẩn và nấm phát triển. Đặc biệt khi mặc trong thời gian dài hoặc khi vùng kín đổ nhiều mồ hôi, có thể làm tăng nhiệt độ, độ ẩm và ma sát tại vùng âm hộ, từ đó làm tình trạng kích ứng hoặc ngứa trở nên rõ hơn 

2.3. Rối loạn nội tiết và bệnh lý da liễu

– Suy giảm estrogen giai đoạn tiền mãn kinh, mãn kinh hoặc sau sinh: trong thời kỳ cho con bú: Sự suy giảm estrogen có thể khiến niêm mạc âm đạo bị teo mỏng, khô ráp, giảm tiết dịch nhờn tự nhiên, dẫn đến cảm giác ngứa ngáy và đau rát dai dẳng.

– Các Bệnh lý da liễu vùng sinh dục: Bệnh vảy nến, chàm (eczema), viêm da tiếp xúc hoặc bệnh xơ cứng Lichen gây ngứa dữ dội và làm thay đổi bề mặt da vùng âm hộ.

– Nhiễm rận bẹn (rận lông mu): Ký sinh trùng bám vào chân lông mu hút máu, gây ngứa ngáy dữ dội, đặc biệt là vào ban đêm. Đây là tình trạng do ký sinh trùng Pthirus pubis sống chủ yếu ở vùng lông mu và hút máu, gây ngứa rõ rệt, có thể tăng lên vào ban đêm 

3. Bị ngứa âm đạo phải làm sao - Hướng dẫn các bước xử trí ban đầu an toàn tại nhà

Nhiều chị em rơi vào hoang mang không biết bị ngứa âm đạo phải làm sao khi cơn ngứa bùng phát bất ngờ. Khi xuất hiện tình trạng ngứa vùng kín, trước hết chị em nên tránh các yếu tố có thể làm triệu chứng nặng hơn và chăm sóc nhẹ nhàng vùng âm hộ. Những biện pháp dưới đây có thể giúp giảm khó chịu tạm thời, nhưng không thay thế việc thăm khám khi ngứa kéo dài, tái phát hoặc kèm các triệu chứng bất thường:

– Tuyệt đối không gãi ngứa: Gãi nhiều có thể làm trầy xước, gây tổn thương da vùng âm hộ và làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn thứ phát. Khi ngứa nhiều, nên cố gắng hạn chế chà xát hoặc tác động mạnh lên vùng da đang kích ứng.

– Tạm dừng sử dụng các sản phẩm nghi ngờ gây dị ứng: Ngừng ngay việc dùng dung dịch vệ sinh có mùi thơm, sữa tắm, chất bôi trơn, xịt thơm vùng kín hoặc băng vệ sinh hàng ngày.

– Vệ sinh nhẹ nhàng vùng âm hộ: Có thể rửa vùng âm hộ bằng nước sạch, ấm hoặc mát, sau đó nhẹ nhàng lau khô. Không thụt rửa sâu vào âm đạo và không sử dụng các dung dịch có tính tẩy rửa mạnh. Không cần pha nước muối để rửa âm đạo.

– Chườm lạnh giảm ngứa tạm thời: Có thể chườm mát bên ngoài để giảm khó chịu tạm thời: Nếu ngứa nhiều, có thể dùng khăn sạch được làm mát hoặc túi chườm mát bọc qua một lớp vải, đặt nhẹ bên ngoài vùng âm hộ trong thời gian ngắn.

– Giữ vùng kín khô thoáng: Ưu tiên quần lót sạch, mềm, thoáng khí và có kích thước phù hợp; thay quần lót khi bị ẩm hoặc ra nhiều mồ hôi. Tránh mặc quần quá bó sát trong thời gian dài. Sau khi vệ sinh hoặc tắm, nên lau khô nhẹ nhàng thay vì chà xát mạnh.

4. Các phương pháp điều trị ngứa âm đạo 

Việc điều trị ngứa âm đạo cũng như ngứa vùng kín cần dựa trên nguyên nhân gây bệnh, thay vì chỉ điều trị triệu chứng. Sau khi thăm khám, bác sĩ có thể đánh giá đặc điểm khí hư, tình trạng âm hộ - âm đạo và chỉ định thêm các xét nghiệm phù hợp để xác định nguyên nhân khi cần thiết.

Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể thực hiện soi tươi dịch âm đạo, xét nghiệm pH, nhuộm Gram, xét nghiệm tìm tác nhân gây bệnh hoặc các xét nghiệm phân tử (NAAT/PCR). 

4.1. Điều trị nội khoa: 

– Nhiễm nấm Candida: Có thể điều trị bằng thuốc chống nấm tại chỗ như clotrimazole, miconazole hoặc một số hoạt chất khác theo chỉ định. . Việc lựa chọn thuốc và thời gian điều trị phụ thuộc vào mức độ bệnh, tình trạng tái phát và các yếu tố đặc biệt như mang thai. Phụ nữ mang thai không nên tự sử dụng thuốc chống nấm đường uống mà cần được bác sĩ tư vấn.

– Viêm âm đạo do vi khuẩn (BV) và Trichomonas:Thường được điều trị bằng thuốc kháng khuẩn phù hợp, trong đó metronidazole hoặc clindamycin là những lựa chọn thường được sử dụng tùy trường hợp. Với nhiễm Trichomonas, thường là metronidazole hoặc tinidazole theo phác đồ bác sĩ chỉ định. Đây là bệnh lây truyền qua đường tình dục nên bạn tình cần được đánh giá và điều trị phù hợp, đồng thời cần tuân thủ hướng dẫn về quan hệ tình dục trong thời gian điều trị để hạn chế tái nhiễm.

– Khô âm đạo do thiếu hụt estrogen: Bác sĩ có thể cân nhắc estrogen tại chỗ với liều thấp dưới dạng kem, viên đặt hoặc dạng bào chế phù hợp. Phương pháp này giúp cải thiện tình trạng khô, kích ứng và các triệu chứng liên quan đến hội chứng sinh dục - tiết niệu do mãn kinh.

– Viêm da dị ứng, kích ứng: Nếu xác định ngứa có liên quan đến bệnh lý da, bác sĩ có thể chỉ định thuốc chống viêm bôi tại chỗ.

Nếu xác định ngứa có liên quan đến bệnh lý da, bác sĩ có thể chỉ định thuốc chống viêm bôi tại chỗ.

5.2. Áp dụng liệu pháp hỗ trợ và các phương pháp điều trị khác

– Bổ sung lợi khuẩn Probiotics: Một số sản phẩm chứa các chủng Lactobacillus được sử dụng với mục đích hỗ trợ duy trì hệ vi sinh âm đạo. Tuy nhiên, hiệu quả của probiotics trong điều trị hoặc phòng tái phát Viêm âm đạo còn phụ thuộc vào từng bệnh lý và từng chế phẩm, chưa thể xem là phương pháp thay thế cho điều trị đặc hiệu.

– Điều trị bằng công nghệ y khoa hiện đại: Với một số tổn thương vùng sinh dục, bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp can thiệp phù hợp với chẩn đoán cụ thể, vị trí, kích thước và mức độ tổn thương. Chẳng hạn, tổn thương sùi mào gà có thể được điều trị bằng một số phương pháp như áp lạnh, đốt điện, laser hoặc thuốc điều trị tại chỗ tùy trường hợp.

5. Những sai lầm phổ biến khiến tình trạng ngứa âm đạo trở nên trầm trọng hơn

Bên cạnh câu hỏi bị ngứa âm đạo phải làm sao, chị em cũng cần nhận biết những sai lầm thường gặp trong thói quen chăm sóc vùng kín để không vô tình làm tình trạng ngứa âm đạo trở nên nặng hơn;

Nhiều người vì tâm lý e ngại đã tự ý áp dụng các biện pháp truyền miệng chưa được kiểm chứng:

– Tự ý mua thuốc đặt hoặc thuốc bôi khi chưa có chỉ định: Việc dùng sai loại thuốc (như dùng thuốc kháng sinh điều trị nấm hoặc ngược lại) sẽ làm rối loạn thêm hệ vi sinh âm đạo, khiến vi khuẩn kháng thuốc và tình trạng ngứa nặng hơn.

– Lạm dụng nước lá trầu không, lá chè xanh đun đặc: Mặc dù các loại lá này có tính kháng khuẩn nhẹ nhưng việc đun quá đặc, ngâm rửa vùng kín lâu hoặc dùng lá chứa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật có thể gây khô niêm mạc và kích ứng mạnh.

– Thụt rửa sâu vào trong âm đạo: Thói quen dùng vòi xịt hoặc tay thụt rửa sâu làm đẩy vi khuẩn từ bên ngoài vào sâu trong tử cung, đồng thời cuốn trôi toàn bộ lợi khuẩn tự nhiên. Không có cơ sở để cho rằng thụt rửa có thể làm sạch tử cung hoặc phòng ngừa viêm nhiễm.

– Ngâm vùng kín trong chậu nước quá nóng: Nhiệt độ cao làm da vùng vùng âm hộ bị khô, kích ứng hoặc bỏng nếu quá nóng.

6. Khi nào ngứa âm đạo chị em cần đi khám bác sĩ 

Để không phải băn khoăn bị ngứa âm đạo phải làm sao, việc chủ động đến các cơ sở y tế uy tín khi xuất hiện dấu hiệu bất thường là điều vô cùng cần thiết.

Chị em nên sắp xếp đi khám chuyên khoa Sản phụ khoa ngay nếu ngứa âm đạo đi kèm các triệu chứng sau:

– Tình trạng ngứa ngáy kéo dài không cải thiện hoặc tái phát nhiều lần.

– Khí hư ra nhiều bất thường, thay đổi màu sắc (xanh, vàng, xám, đục) và có mùi hôi nồng khó chịu.

– Vùng âm hộ, âm đạo xuất hiện các vết loét, mụn nước, mụn thịt hoặc sưng đỏ đau rát.

– Có cảm giác đau rát dữ dội khi đi tiểu hoặc khi phát sinh quan hệ tình dục.

– Chảy máu âm đạo bất thường ngoài kỳ kinh nguyệt hoặc sau khi quan hệ.

Tóm lại, câu hỏi bị ngứa âm đạo phải làm sao chị em không nên tự chẩn đoán hoặc điều trị dựa trên triệu chứng đơn thuần. Việc chăm sóc vùng kín đúng cách, tránh các yếu tố gây kích ứng và chủ động thăm khám khi tình trạng ngứa kéo dài, tái phát hoặc kèm dấu hiệu bất thường sẽ giúp xác định đúng nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, hạn chế biến chứng và nguy cơ tái phát.

Nếu có nhu cầu cần tư vấn thêm hoặc đặt lịch thăm khám sớm, Quý khách vui lòng liên hệ đến tổng đài 1900 56 56 56 của Hệ thống Y tế MEDLATEC để được hỗ trợ 24/7.