1. U tuyến yên là bệnh gì? 

U tuyến yên là những khối u nằm bất thường trong tuyến yên gây ra tình trạng tăng hoặc giảm bất thường các loại nội tiết tố trong cơ thể. Phần lớn các trường hợp u tuyến yên đều lành tính nhưng trường hợp khối u phát triển và tăng kích thước, bệnh nhân vẫn có nguy cơ phải đối mặt với nhiều rủi ro như rối loạn nội tiết, ảnh hưởng đến thị lực và não bộ. 

Phẫu thuật mổ u tuyến yên tiềm ẩn những rủi ro nhất định

Phẫu thuật là phương pháp thường được áp dụng với u tuyến yên, đặc biệt là những trường hợp khối u nằm ở vị trí thuận lợi. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng cần phẫu thuật. Trong một số trường hợp không quá nghiêm trọng, bác sĩ có thể ưu tiên việc theo dõi và kiểm tra sức khỏe định kỳ. 

Bác sĩ thường dựa trên một số yếu tố dưới đây để đưa ra quyết định có cần áp dụng phương pháp phẫu thuật hay không: 

- Kích thước của khối u: Kích thước khối u quá lớn có thể gây áp lực nội sọ và khiến bệnh nhân phải đối mặt với một số triệu chứng như đau đầu, chóng mặt, ảnh hưởng đến thính lực, tăng nguy cơ não úng thủy. Nếu không phát hiện sớm, tình trạng này có thể dẫn đến chèn ép nhu mô não và ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động của não bộ. 

- Bản chất và chủng loại khối u: Đây cũng là yếu tố mà các bác sĩ cần tính đến để đưa ra quyết định có mổ u tuyến yên hay không. Khối u tuyến yên cần được xác định rõ là lành tính hay ác tính, mức độ xâm lấn của tế bào khối u ra sao đối với những cấu trúc lân cận,...

- Mức độ bệnh: Nếu sự xuất hiện và phát triển của khối u tuyến yên đã gây ra những ảnh hưởng quá lớn đến sức khỏe người bệnh như gây nhìn đôi, nhìn mờ, rối loạn nội tiết nghiêm trọng,... người bệnh cần được can thiệp phẫu thuật khẩn cấp. 

- Tốc độ phát triển của khối u: Với những trường hợp khối u phát triển nhanh, có dấu hiệu xâm lấn những cơ quan gần đó, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật để có thể kiểm soát được bệnh, ngăn ngừa những tổn thương nghiêm trọng có thể xảy ra.

2. Những biến chứng sau khi mổ tuyến yên

Như đã nêu trên, tuyến yên nằm sau trong mô não và có kích thước rất nhỏ nên việc can thiệp vào cơ quan này luôn ẩn chứa những rủi ro nhất định. Các phương pháp phẫu thuật mổ tuyến yên thường được áp dụng là:

• Phẫu thuật u tuyến yên thông qua xoang bướm: Ưu điểm của phương pháp này là ít gây đau, nhanh hồi phục hơn so với mổ mở.
• Phẫu thuật u tuyến yên thông qua nắp sọ: Thường được áp dụng với những trường hợp có khối u lớn và ở vị trí phức tạp. 

Dù mổ bằng phương pháp nào, người bệnh vẫn có nguy cơ gặp phải những rủi ro nhất định. Ngoài các biến chứng đặc trưng theo từng đường mổ, có 2 nhóm biến chứng nội tiết là đái tháo nhạt và suy tuyến yên có thể xảy ra dù phẫu thuật theo đường nào, do tuyến yên hoặc cuống tuyến yên bị ảnh hưởng trong lúc thao tác. Do đó, bạn nên lựa chọn phẫu thuật tại những cơ sở y tế đáng tin cậy, theo dõi chặt chẽ sau phẫu thuật để kịp thời can thiệp nếu có vấn đề xảy ra. Dưới đây là một số biến chứng sau khi mổ tuyến yên: 

2.1. Biến chứng sau khi mổ u tuyến yên qua xoang bướm

Những trường hợp mổ tuyến yên qua xoang bướm có thể gặp phải một số biến chứng như sau: 

- Rò dịch não tủy: Đây là biến chứng thường gặp và mang tính đặc trưng của đường mổ qua xoang bướm, do sàn sọ bị hở khi bác sĩ tiếp cận tuyến yên qua đường mũi xoang. Dịch não tủy có thể chảy ra mũi (biểu hiện chảy nước mũi trong, dai dẳng, tăng khi cúi đầu), và đây cũng chính là đường vào khiến vi khuẩn xâm nhập gây viêm màng não.

- Viêm màng não (viêm não - nhiễm trùng nội sọ): Đây là biến chứng nguy hiểm với một số biểu hiện nghiêm trọng như sốt cao, nhức mỏi cổ, mất tỉnh táo,.. Biến chứng này thường liên quan đến rò dịch não tủy nêu trên. Người bệnh cần được can thiệp y tế sớm. 

Sốt cao, nhức mỏi cổ có thể là biến chứng sau mổ u tuyến yên

- Đau vùng xoang và sung huyết trong vùng mũi: Phẫu thuật u tuyến yên qua xoang mũi có thể gây đau đầu ở vùng xoang và gây sung huyết trong mũi xoang. Tuy nhiên, sau vài tuần, vấn đề này có thể được cải thiện. 

2.2. Biến chứng sau khi mổ tuyến yên qua mở nắp sọ

Với những trường hợp phải mổ tuyến yên qua mở nắp hộp sọ, người bệnh có nguy cơ gặp phải một số biến chứng như sau: 

- Nhiễm trùng não: Việc mở nắp sọ để tiếp cận tuyến yên chính là tạo cơ hội cho vi khuẩn xâm nhập vào não và dẫn đến nhiễm trùng não. Biến chứng này thường được biểu hiện bằng một số các triệu chứng như sốt, mệt mỏi, đau đầu, kém tỉnh táo.

- Ảnh hưởng đến thần kinh: Do tác động đến hộp sọ và vùng não nên người bệnh có thể gặp phải một số biến chứng như thay đổi tâm trạng, ảnh hưởng đến khả năng tư duy, rối loạn ngôn ngữ,...

- Thất bại phẫu thuật: Một số trường hợp không thể loại bỏ hoàn toàn khối u tuyến yên và tái phát bệnh chỉ sau một thời gian ngắn. 

- Sưng và sung huyết vùng đầu, ngay tại vị trí phẫu thuật. 

- Biến chứng về mạch máu: Người bệnh có thể gặp phải một số vấn đề liên quan đến mạch máu, thậm chí bị chảy máu không kiểm soát. 

- Tổn thương não: Gây ra một số triệu chứng như mất cảm giác, rối loạn thị giác,...

- Đột quỵ: Một trong những rủi ro có thể gặp phải sau khi mổ u tuyến yên là gây tắc nghẽn mạch máu não, dẫn đến đột quỵ.

- Biến chứng thị lực: Mổ mở hộp sọ để điều trị u tuyến yên có thể gây ra một số biến chứng về thị lực với những triệu chứng như mờ mắt hoặc mất thị lực. 

2.3. Biến chứng nội tiết có thể gặp ở cả hai đường mổ

- Đái tháo nhạt: Đây là biến chứng do thùy sau tuyến yên hoặc cuống tuyến yên bị tổn thương trong lúc phẫu thuật, làm giảm tiết hormone chống bài niệu ADH (vasopressin). Khi thiếu hormone này, thận không cô đặc được nước tiểu, khiến người bệnh tiểu rất nhiều lần trong ngày, kèm theo khát nước liên tục. Phần lớn trường hợp là tạm thời và sẽ cải thiện sau vài ngày đến vài tuần. Tuy nhiên, một số ít trường hợp có thể kéo dài và cần điều trị nội tiết duy trì.

- Suy tuyến yên: Mô tuyến yên lành có thể bị ảnh hưởng trong lúc mổ, dẫn đến thiếu hụt một hoặc nhiều hormone tuyến yên như hormone vỏ thượng thận (ACTH), hormone giáp (TSH), hormone tăng trưởng hoặc hormone sinh dục. Người bệnh cần được xét nghiệm nội tiết định kỳ sau mổ để phát hiện và bổ sung hormone kịp thời nếu thiếu hụt.

Người bệnh nên lựa chọn dịch vụ khám sức khỏe tại cơ sở y tế đáng tin cậy

Mong rằng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ về những biến chứng sau khi mổ tuyến yên để thảo luận cùng bác sĩ và đưa ra quyết định đúng đắn về việc phẫu thuật. Với những trường hợp đã trải qua phẫu thuật, bệnh nhân cần tuân thủ theo chỉ dẫn của bác sĩ và theo dõi chặt chẽ sức khỏe, đi khám sớm ngay khi cơ thể có biểu hiện bất thường, đặc biệt là chảy dịch trong ở mũi, tiểu nhiều bất thường, sốt cao hoặc thay đổi ý thức. 

Để được đặt lịch khám tại Hệ thống Y tế MEDLATEC, mời bạn gọi đến tổng đài 1900 56 56 56, các tổng đài viên sẽ trực tiếp hướng dẫn cho bạn.