1. Hội chứng rung giật cơ lành tính ở trẻ em là gì?

Hội chứng rung giật cơ lành tính ở trẻ em là tình trạng xuất hiện các cơn co giật cơ trong thời gian ngắn, đột ngột nhưng không liên quan với động kinh, không để lại tổn thương thần kinh.

Các cơn giật ở hội chứng này thường diễn ra rất nhanh. Trẻ vẫn hoàn toàn tỉnh táo trước, trong và sau cơn giật, không mất ý thức, không tím tái hay ngừng thở. Đây được xem là một rối loạn vận động lành tính, tiên lượng tốt và đa số trẻ sẽ hết hoàn toàn khi lớn hơn mà không cần điều trị đặc hiệu.

Hội chứng này thường xuất hiện ở trẻ từ 3 tháng đến 2 tuổi. Các cơn giật thường giảm dần theo tuổi và biến mất hoàn toàn khi trẻ được 2 - 5 tuổi mà không để lại di chứng.

Điểm khác biệt quan trọng của hội chứng rung giật cơ lành tính so với nhiều bệnh lý thần kinh khác có biểu hiện rung giật cơ là: 

• Không gây tổn thương não.
• Không ảnh hưởng đến trí tuệ.
• Không làm chậm phát triển vận động.
• Không làm tăng nguy cơ mắc động kinh ở đa số trẻ.
• Tiên lượng rất tốt.

2. Dấu hiệu nhận biết hội chứng rung giật cơ lành tính ở trẻ em

Cha mẹ có thể nhận diện hội chứng này qua các đặc điểm sau:

• Các cơn giật diễn ra rất ngắn và nhanh. Trẻ có thể giật đầu, vai, hai tay, toàn thân, co gập người trong tích tắc. 
• Sau cơn giật, trẻ lập tức trở lại trạng thái bình thường. Trẻ vẫn mở mắt, không mất ý thức, không lơ mơ.
• Cơn giật thường xuất hiện khi trẻ đang vui chơi, vừa tỉnh giấc, hưng phấn, bị kích thích bởi tiếng động hoặc thay đổi tư thế.

Trẻ có thể rung giật cơ lành tính khi đang chơi và trở lại bình thường ngay sau đó

3. Nguyên nhân gây hội chứng rung giật cơ lành tính

Nguyên nhân chính xác gây rung giật cơ lành tính ở trẻ hiện chưa được xác định. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng đây là tình trạng liên quan đến sự trưởng thành chưa hoàn thiện của hệ thần kinh.

Não bộ và hệ thần kinh của trẻ nhỏ vẫn đang trong quá trình phát triển. Sự phối hợp giữa các tế bào thần kinh chưa ổn định có thể tạo ra những xung điện bất thường thoáng qua, dẫn đến các cơn giật cơ ngắn. Khi hệ thần kinh phát triển hoàn thiện hơn, hiện tượng này thường tự biến mất.

Khác với nhiều bệnh lý thần kinh khác, hội chứng rung giật cơ lành tính không phải do xuất huyết não, u não, viêm não, thiếu oxy não, dị tật não,... nên tiên lượng của hội chứng này tương đối tốt.

4. Phân biệt hội chứng rung giật cơ lành tính với động kinh và phương pháp chẩn đoán

Khi thấy con xuất hiện các cơn giật lành tính, nhiều cha mẹ sẽ lo sợ con bị động kinh. Tuy nhiên, hai tình trạng này vẫn có nhiều điểm khác nhau.

4.1. Phân biệt động kinh với rung giật cơ lành tính

Có thể dựa trên một số khía cạnh sau để phân biệt động kinh với hội chứng rung giật cơ lành tính ở trẻ em:

• Về khả năng mất ý thức:

Ở hội chứng rung giật cơ lành tính, trẻ không mất ý thức, không ngủ gà sau cơn, không lú lẫn. Trong khi đó, động kinh thường khiến trẻ mất ý thức hoặc giảm khả năng đáp ứng trong cơn.

• Về kết quả điện não đồ:

Điện não đồ (EEG) ở trẻ mắc hội chứng rung giật cơ lành tính thường hoàn toàn bình thường. Ngược lại, trẻ bị động kinh thường có các sóng điện não bất thường đặc trưng.

• Về khả năng phát triển vận động và hành vi của trẻ:

Trẻ bị hội chứng rung giật cơ lành tính vẫn phát triển bình thường. Ngược lại, một số thể động kinh có thể kèm theo chậm phát triển, rối loạn học tập, khó khăn về vận động, rối loạn hành vi.

Hội chứng rung giật cơ lành tính ở trẻ em thường không gây nên bất thường trong kết quả EEG

4.2. Chẩn đoán

Để xác định chính xác rung giật cơ lành tính ở trẻ, bác sĩ sẽ kết hợp giữa khám lâm sàng và kết quả của một số xét nghiệm cần thiết.

• Khám lâm sàng:

Trong quá trình thăm khám lâm sàng, bác sĩ sẽ hỏi thông tin về: đặc điểm cơn giật của trẻ, thời gian, tần suất, hoàn cảnh xuất hiện, có đi kèm mất ý thức hay không,... Cha mẹ nên cung cấp thông tin chính xác để bác sĩ có căn cứ chẩn đoán ban đầu.

Bác sĩ cũng sẽ kiểm tra phản xạ, trương lực cơ, khả năng vận động, sự phát triển theo độ tuổi,... của trẻ. 

• Kiểm tra cận lâm sàng:

Trường hợp nghi ngờ động kinh, tổn thương não bất thường hoặc bệnh lý thần kinh khác, bác sĩ sẽ chỉ định thực hiện điện não đồ hoặc chụp MRI não.

5. Cha mẹ nên chăm sóc trẻ bị rung giật cơ lành tính như thế nào?

Đối với hội chứng rung giật cơ lành tính ở trẻ em, cha mẹ không nên quá lo lắng. Khi phát hiện trẻ có cơn giật, hãy bình tĩnh quan sát, không giữ chặt tay chân, không rung lắc, không cho bất cứ vật gì vào miệng của trẻ. Đặc biệt, không được tự ý cho con dùng thuốc chống co giật.

Cha mẹ cần quan sát thời gian kéo dài và biểu hiện của cơn. Nếu có thể, hãy quay lại video để cung cấp cho bác sĩ khi cần để xác định chính xác tình trạng của trẻ.

Ngoài ra, trẻ cũng cần được theo dõi về cân nặng, chiều cao, khả năng vận động, ngôn ngữ, giao tiếp,... Nếu con có dấu hiệu chậm phát triển so với trẻ cùng độ tuổi, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám sớm. Ngay cả khi trẻ phát triển bình thường, cha mẹ vẫn nên tái khám theo lịch để bác sĩ theo dõi diễn tiến của hội chứng này.

Trẻ bị rung giật cơ lành tính vẫn cần duy trì khám định kỳ để theo dõi tiến triển

Tuy hội chứng rung giật cơ lành tính ở trẻ em thường không nguy hiểm. Cha mẹ vẫn cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay nếu có các dấu hiệu: co giật kéo dài trên 5 phút, mất ý thức, tím môi hoặc khó thở, sốt cao kèm co giật, li bì sau cơn, co giật ngày càng nặng, bỏ bú, nôn nhiều hoặc có dấu hiệu yếu tay chân. Thăm khám sớm sẽ giúp trẻ được loại trừ các bệnh lý thần kinh nghiêm trọng và đảm bảo điều trị kịp thời nếu cần.

Để quá trình thăm khám cho trẻ diễn ra nhanh chóng, cha mẹ có thể liên hệ đặt lịch trước cùng bác sĩ chuyên khoa của Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Hotline 1900 56 56 56.