1. Nguyên nhân gây ra hội chứng ngưng thở khi ngủ ở trẻ em

Ngưng thở khi ngủ là tình trạng rối loạn giấc ngủ, hơi thở của trẻ bị gián đoạn khi trẻ đang ngủ. Hội chứng ngưng thở khi ngủ ở trẻ em thường do những nguyên nhân sau: 

- Amidan phì đại: Đây là một phần của hệ thống miễn dịch, nằm phía sau cổ họng. Nguyên nhân khiến amidan phì đại có thể là di truyền, viêm nhiễm thường xuyên hay nhiễm trùng. Amidan to hơn bình thường chính là nguyên nhân khiến trẻ khó thở hơn khi ngủ. 

- Béo phì: Nhiều trường hợp trẻ em bị ngưng thở khi ngủ có liên quan đến tình trạng béo phì. 

Trẻ béo phì có nguy cơ mắc chứng ngưng thở khi ngủ

- Do một số rối loạn di truyền hiếm gặp.

- Tiền sử gia đình có người mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ. 

- Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc hội chứng này có thể kể đến như cấu trúc hàm trên nhỏ bất thường, lạm dụng thuốc an thần, trẻ bị yếu cơ lưỡi và cổ họng, trẻ bị Down,...

2. Một số triệu chứng bệnh

Hội chứng ngưng thở khi ngủ ở trẻ em có thể gây ra một số triệu chứng dưới đây: 

- Ngáy to khi ngủ. 

- Có biểu hiện ho, nghẹt mũi khi thở. 

- Thở bằng miệng.

- Thường xuyên đổ mồ hôi khi ngủ.

- Hay mơ, gặp ác mộng, mộng du khi ngủ. 

- Đái dầm khi ngủ. 

Cha mẹ không nên chủ quan nếu trẻ thường xuyên ngáy to khi ngủ

3. Hội chứng ngưng thở khi ngủ ở trẻ em nguy hiểm như thế nào?

Nếu thấy trẻ có những biểu hiện nghi ngờ bệnh, cha mẹ không nên chủ quan mà cần đưa trẻ đi khám sớm để được các bác sĩ kiểm tra và điều trị kịp thời. Nếu không được điều trị sớm, hội chứng ngưng thở khi ngủ ở trẻ có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng như sau: 

- Giảm tập trung: Giấc ngủ không chất lượng khiến trẻ thường xuyên mệt mỏi vào ban ngày, ảnh hưởng học tập.

- Rối loạn hành vi: Ngưng thở khi ngủ cũng là nguyên nhân gây ra một số vấn đề nghiêm trọng về hành vi như rối loạn tăng động giảm chú ý với những triệu chứng như bốc đồng, nổi loạn. 

- Ảnh hưởng tâm lý: Trẻ bị ngưng thở khi ngủ có thể thường xuyên khó chịu, cáu gắt, khó kiểm soát được hành vi của mình. 

- Chậm tăng trưởng thể chất: Nhiều trẻ bị ngưng thở khi ngủ kéo dài có biểu hiện chậm lên cân, thấp còi hơn so với bạn cùng lứa. Nguyên nhân là do trẻ tăng công thở về đêm, ăn kém vì amidan/VA to, và giảm tiết hormone tăng trưởng trong giấc ngủ.

Trong một số trường hợp nặng và kéo dài không điều trị, hội chứng ngưng thở khi ngủ có thể dẫn đến tình trạng tăng huyết áp, tăng áp lực động mạch phổi, ảnh hưởng chức năng tim (đây là biến chứng hiếm gặp, thường chỉ xảy ra khi bệnh không được phát hiện và điều trị trong thời gian dài).

4. Các phương pháp điều trị hội chứng ngưng thở khi ngủ ở trẻ em 

Tùy vào nguyên nhân gây ngưng thở khi ngủ và mức độ nghiêm trọng của tình trạng này, bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ điều trị thích hợp cho từng bệnh nhi. Đối với những trẻ bị bệnh ở mức độ nhẹ, trẻ có thể chưa cần điều trị và sẽ được hướng dẫn về thói quen ngủ khoa học, theo dõi chặt chẽ giấc ngủ để phát hiện sớm bất thường và mẹ cần đưa trẻ đi khám thường xuyên. 

Để chẩn đoán và đánh giá mức độ nghiêm trọng của bệnh, bác sĩ thường chỉ định đo đa ký giấc ngủ (polysomnography) - đây là xét nghiệm tiêu chuẩn để đánh giá số lần ngưng thở, mức độ oxy máu trong khi ngủ, từ đó làm cơ sở lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Dưới đây là một số phương pháp điều trị thường được áp dụng: 

4.1. Thuốc

 Một số loại thuốc có chứa steroid dùng tại chỗ cho mũi có thể được bác sĩ kê đơn để giúp giảm triệu chứng bệnh. Cha mẹ cần cho trẻ dùng thuốc theo đúng hướng dẫn của bác sĩ. 

4.2. Cắt amidan (nạo VA - cắt amidan)

Đây được xem là phương pháp điều trị hàng đầu cho trẻ bị ngưng thở khi ngủ do amidan/VA phì đại gây tắc nghẽn, nếu trẻ không có chống chỉ định phẫu thuật. Dựa trên tình trạng của trẻ, bác sĩ sẽ có chỉ định cụ thể. 

4.3. Điều trị áp lực đường thở tích cực

Phương pháp này thường được áp dụng khi phương pháp dùng thuốc và cắt amidan không mang lại hiệu quả như mong đợi. Điều trị áp lực đường thở tích cực là cách đưa áp suất không khí vào phía sau cổ họng qua đường mũi hoặc miệng để khắc phục triệu chứng ngưng thở khi ngủ. 

4.4. Chỉnh nha

Nếu hội chứng ngưng thở khi ngủ ở trẻ em là do vấn đề về cấu trúc răng, hàm, bác sĩ có thể áp dụng phương pháp chỉnh nha để cải thiện luồng không khí qua đường thở.

4.5. Trị liệu cơ năng

Là cách áp dụng các bài tập về miệng, hầu họng để điều trị chứng ngủ ngáy cho trẻ. 

4.6. Các phương pháp điều trị hỗ trợ 

- Giảm cân: Nếu trẻ mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ và có thể trạng Béo phì, giảm cân cũng có thể là biện pháp giúp trẻ giảm triệu chứng bệnh. Tuy nhiên, mẹ cần tham khảo ý kiến bác sĩ để giúp trẻ lên kế hoạch giảm cân khoa học bằng cách ăn uống lành mạnh, tập luyện đều đều đặn,...

- Tránh tiếp xúc với chất gây dị ứng: Không nên cho trẻ tiếp xúc với các chất gây dị ứng như phấn hoa, lông động vật, nấm mốc,... Việc tiếp xúc với các tác nhân gây dị ứng có thể làm khởi phát viêm mũi dị ứng và tăng nguy cơ tắc nghẽn đường thở và dẫn đến chứng ngưng thở khi ngủ. 

- Luyện thở bằng mũi: Những bài tập thở qua đường mũi có thể giúp tăng cường sức mạnh của lưỡi và các cơ xung quanh, từ đó, trẻ có thể thở hiệu quả hơn vào ban đêm. 

- Điều chỉnh tư thế ngủ: Chẳng hạn như nâng cao đầu khi ngủ,... để giúp trẻ thở hiệu quả hơn. 

Nếu được điều trị đúng phương pháp, hội chứng ngưng thở khi ngủ ở trẻ sẽ được cải thiện rõ rệt và giảm nguy cơ gặp phải những biến chứng nghiêm trọng. Ngược lại, trì hoãn việc điều trị có thể khiến tình trạng của trẻ nghiêm trọng hơn và làm tăng nguy cơ gặp phải những biến chứng nguy hiểm như đột quỵ hoặc các bệnh lý tim mạch phức tạp. 

Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám nếu con có biểu hiện bất thường khi ngủ

Hy vọng bài viết đã giúp cha mẹ hiểu và nhận biết sớm hội chứng ngưng thở khi ngủ ở trẻ em và kịp thời đưa trẻ đi khám, điều trị bệnh. Nếu cần đặt lịch khám sớm cho trẻ, các bậc phụ huynh có thể gọi đến tổng đài 1900 56 56 56 của Hệ thống Y tế MEDLATEC để được hỗ trợ.