1. Nguyên nhân gây huyết áp cao

Tình trạng áp lực máu tác động lên thành động mạch liên tục ở mức cao hơn bình thường được gọi là tăng huyết áp. Tăng huyết áp không được điều trị kịp thời có thể gây suy tim, tổn thương thận, thậm chí đột quỵ,...

Đây là vấn đề thường gặp ở những người lớn tuổi. Tuy nhiên, do lối sống thiếu lành mạnh và nhiều nguyên nhân khác, ngày càng nhiều bệnh nhân trẻ tuổi phải đối mặt với căn bệnh này. Dưới đây là một số nguyên nhân gây huyết áp cao phổ biến: 

1.1. Nguyên nhân nguyên phát

Những trường hợp này còn được gọi là tăng huyết áp vô căn. Phần lớn những người bị tăng huyết áp không xác định được nguyên nhân gây bệnh rõ ràng. Tuy nhiên, một số yếu tố làm tăng nguy cơ gây bệnh có thể được tính đến là: 

- Yếu tố di truyền: Trong gia đình có nhiều thành viên cùng mắc tăng huyết áp, đặc biệt thường gặp ở người lớn tuổi, người có bệnh nền tiểu đường. 

- Chế độ ăn thiếu lành mạnh: Thường xuyên ăn mặn khiến cơ thể trữ nhiều nước và ảnh hưởng đến hoạt động của tim và mạch máu. 

- Thừa cân, béo phì: Tình trạng cơ thể tích tụ quá nhiều chất béo và mỡ nội tạng có thể gây áp lực lên hoạt động của tim và mạch máu, hoạt động bơm máu của tim trở nên khó khăn hơn. Do đó, huyết áp cũng có nguy cơ tăng cao. 

- Lười vận động: Lười hoạt động thể chất có thể làm tăng hoạt động của hệ thần kinh giao cảm, từ đó gây co mạch máu và dẫn đến tình trạng tăng huyết áp. Bên cạnh đó, ít vận động cũng có thể làm giảm tính đàn hồi của động mạch và tăng nguy cơ bị cao huyết áp. Những người bị thừa cân, béo phì do lười vận động thường có lượng Cholesterol trong máu cao, tăng nguy cơ xơ cứng động mạch và dẫn đến tình trạng huyết áp cao hơn mức bình thường. 

Tăng huyết áp có thể xảy ra vì nhiều nguyên nhân khác nhau

- Căng thẳng quá mức: Khi căng thẳng, cơ thể có thể giải phóng ra những loại hormone “căng thẳng” như adrenaline và cortisol vào máu. Những loại hormone này có thể khiến cho tim đập nhanh hơn và co thắt các mạch máu dẫn đến tăng huyết áp nhanh. Khi người bệnh bình tĩnh lại, thư giãn và nghỉ ngơi, chỉ số huyết áp sẽ ổn định trở lại. 

Hiện tại, mối liên hệ giữa căng thẳng quá mức với huyết áp cao vẫn chưa được khẳng định rõ ràng. Tuy nhiên, tình trạng căng thẳng quá mức trong suốt một thời gian dài cũng có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe, bao gồm chỉ số huyết áp. 

- Dùng chất kích thích: Việc thường xuyên hút thuốc lá và lạm dụng bia rượu cũng là yếu tố có thể làm tăng nguy cơ cao huyết áp và gây ra hàng loạt các vấn đề nghiêm trọng về sức khỏe. 

1.2. Nguyên nhân thứ phát

Những trường hợp có thể xác định được rõ nguyên nhân gây cao huyết áp được gọi là nguyên nhân thứ phát. Nếu khắc phục được nguyên nhân gây bệnh, tình trạng bệnh có thể được cải thiện hiệu quả. Dưới đây là một số nguyên nhân thứ phát thường gặp: 

- Các bệnh lý thận: Các vấn đề về thận và tình trạng cao huyết áp có mối quan hệ qua lại. Huyết áp cao có thể làm tăng nguy cơ gặp phải các bệnh lý về thận. Trong khi đó, một trong những biến chứng của các bệnh lý về thận lại là tình trạng cao huyết áp. 

Vai trò của thận không chỉ là lọc chất lỏng trong cơ thể mà còn góp phần điều hòa huyết áp. Khi thận bị tổn thương và suy giảm chức năng, khả năng điều hòa huyết áp cũng suy giảm, khiến huyết áp tăng cao hơn mức tiêu chuẩn. 

Một số vấn đề về thận có thể gây tăng huyết áp

- Các bệnh lý nội tiết: Các cơ quan của hệ nội tiết có nhiệm vụ tiết ra các loại hormone quan trọng để điều khiển nhiều hoạt động sống trong cơ thể. Khi những cơ quan này bị tổn thương, chúng có thể tiết ra quá nhiều hormone và gây ra hàng loạt các vấn đề như tăng tích trữ muối và nước, co mạch máu, khiến tim đập nhanh hơn. Do đó, huyết áp sẽ có nguy cơ tăng cao hơn bình thường. 

- Các bệnh lý khác: Ngoài các bệnh lý nêu trên, tình trạng hẹp eo động mạch chủ, viêm động mạch Takayasu cũng có thể là nguyên nhân dẫn đến tình trạng tăng huyết áp. 

1.3. Một số yếu tố khiến bệnh khó kiểm soát

Ngoài những nguyên nhân gây huyết áp cao nêu trên, một số yếu tố khác cũng có thể khiến bệnh khó kiểm soát hoặc đáp ứng kém với thuốc điều trị: 

- Do một số loại thuốc như thuốc kháng viêm không steroid, thuốc tránh thai, Corticosteroid,.. Một trong những tác dụng phụ của thuốc là tăng nguy cơ bị cao huyết áp. Do đó, bệnh nhân cần dùng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ để hạn chế nguy cơ tác dụng phụ. 

- Hội chứng ngưng thở khi ngủ: Hội chứng này gây tắc hô hấp tạm thời trong đêm và khiến nồng độ oxy máu giảm, kích thích thần kinh giao cảm và gây tăng huyết áp. 

 - Hội chứng huyết áp áo choàng trắng: Là tình trạng người bệnh có chỉ số huyết áp bình thường tại nhà nhưng lại bị cao huyết áp khi bác sĩ hoặc ở trong môi trường bệnh viện. Tình trạng này thường không quá nguy hiểm nhưng về lâu dài có thể tiến triển thành bệnh cao huyết áp thật sự. Do đó, người bệnh cần thường xuyên theo dõi chỉ số huyết áp. 

2. Triệu chứng cao huyết áp

Ngoài nguyên nhân gây huyết áp cao, triệu chứng của bệnh cũng là vấn đề được nhiều người quan tâm. Thông thường, những triệu chứng của căn bệnh này khá mơ hồ, thậm chí không có triệu chứng ở giai đoạn đầu. Tuy nhiên, nếu có những biểu hiện sau đây, bạn nên cẩn trọng vì đó có thể là “lời cảnh báo” của tình trạng tăng huyết áp: 

- Nhức đầu: Những cơn đau nhức thường xảy ra ở vùng chẩm hoặc sau gáy, nhất là vào buổi sáng sớm. 

- Chóng mặt: Đây là biểu hiện dễ gặp phải khi người bệnh thay thay đổi tư thế đột ngột. 

Chóng mặt có thể là do tăng huyết áp

- Mặt nóng phừng, có biểu hiện đỏ: Nguyên nhân gây ra tình trạng này là khi huyết áp tăng cao, mạch máu sẽ giãn ra khiến người bệnh nóng râm ran ở 2 bên má. 

- Khó thở: Tình trạng này có thể xuất hiện khi huyết áp tăng quá cao. 

- Giảm thị lực: Tình trạng tăng huyết áp có thể gây tổn thương các mạch máu nhỏ ở vùng mắt và gây suy giảm thị lực. 

- Đau ngực: Đây là biểu hiện bất thường cần được đi khám sớm vì đó có thể là dấu hiệu liên quan đến nhồi máu cơ tim;

- Một số triệu chứng khác: Ngoài những biểu hiện nêu trên, bệnh nhân có thể gặp phải một số triệu chứng khác khi tăng huyết áp như mệt mỏi, hồi hộp trống ngực, buồn nôn, tim đập nhanh, ù tai, chảy máu cam,...

Trên đây là một số nguyên nhân gây huyết áp cao và một số triệu chứng bệnh thường gặp. Nếu muốn đặt lịch khám sớm tại Hệ thống Y tế MEDLATEC, mời bạn gọi tới tổng đài 1900 56 56 56, đội ngũ tư vấn viên sẽ tư vấn chi tiết cho bạn.