1. U nang Bartholin là gì?

U nang Bartholin là khối nang hình thành do tắc tuyến Bartholin – tuyến tiết dịch bôi trơn âm đạo khi quan hệ tình dục.

Tuyến Bartholin là hai tuyến nhỏ nằm ở hai bên cửa âm đạo, có vai trò tiết dịch giúp bôi trơn trong quá trình quan hệ tình dục. Ở trạng thái bình thường, các tuyến này hoạt động âm thầm và không thể nhìn thấy hay sờ thấy.

Tuy nhiên, khi ống dẫn của tuyến bị tắc nghẽn, dịch tiết không thoát ra ngoài được sẽ tích tụ lại bên trong, dần dần tạo thành một khối nang. Đây chính là u nang Bartholin – một tình trạng khá phổ biến ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản.

Cần phân biệt rõ giữa u nang Bartholin và áp xe Bartholin. U nang thường không đau và không viêm, trong khi áp xe là tình trạng nhiễm trùng, gây sưng to, đau nhiều và có thể kèm sốt. Việc nhận biết đúng giúp lựa chọn hướng xử trí phù hợp.

2. Nguyên nhân gây u nang Bartholin

U nang Bartholin hình thành chủ yếu do tình trạng tắc nghẽn ống tuyến, khiến dịch tiết không thoát ra ngoài và tích tụ lại. Tình trạng này thường liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau, trong đó viêm nhiễm là nguyên nhân phổ biến nhất:

• Nhiễm khuẩn: các vi khuẩn như E. coli hoặc tác nhân lây truyền qua đường tình dục như lậu, Chlamydia có thể gây viêm và làm bít tắc ống tuyến. Theo World Health Organization, các bệnh lây truyền qua đường tình dục làm tăng nguy cơ viêm nhiễm vùng sinh dục.
• Quan hệ tình dục không an toàn: làm tăng nguy cơ nhiễm vi khuẩn, từ đó dễ dẫn đến viêm tuyến Bartholin và hình thành nang.
• Vệ sinh vùng kín không đúng cách: sử dụng dung dịch tẩy rửa mạnh hoặc vệ sinh không sạch có thể gây kích ứng, mất cân bằng môi trường âm đạo và tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.
• Chấn thương hoặc kích thích vùng âm hộ: ma sát khi quan hệ hoặc tổn thương cơ học có thể làm ống tuyến bị hẹp hoặc tắc nghẽn.

Quan hệ tình dục không an toàn có thể làm tăng nguy cơ viêm tuyến Bartholin 

U nang Bartholin thường gặp nhiều hơn ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản do hoạt động của tuyến còn mạnh, trong khi sau mãn kinh, nguy cơ này giảm đáng kể.

3. Dấu hiệu nhận biết u nang Bartholin

U nang Bartholin thường tiến triển âm thầm trong giai đoạn đầu, khiến nhiều người dễ bỏ qua. Tuy nhiên, khi kích thước nang tăng lên hoặc có nhiễm trùng, các triệu chứng sẽ trở nên rõ rệt hơn:

• Giai đoạn đầu (nang nhỏ, chưa nhiễm trùng): thường không gây đau, người bệnh có thể vô tình sờ thấy một khối nhỏ ở vùng âm hộ khi vệ sinh hoặc tắm rửa.
• Khi nang phát triển lớn: xuất hiện khối sưng rõ hơn, gây cảm giác vướng, khó chịu khi đi lại, ngồi hoặc quan hệ tình dục, ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày.
• Khi nang bị nhiễm trùng (áp xe Bartholin): vùng âm hộ sưng to, đỏ, đau nhiều, có thể kèm sốt và mệt mỏi; cơn đau tăng khi vận động, khiến việc đi lại hoặc ngồi trở nên khó khăn.

Áp xe Bartholin gây sưng đỏ, đau nhiều và có thể kèm sốt

Nhận biết sớm các dấu hiệu này giúp người bệnh chủ động thăm khám và điều trị, tránh để tình trạng tiến triển nặng hơn.

4. U nang Bartholin có nguy hiểm không?

Trong đa số trường hợp, u nang Bartholin là tình trạng lành tính và không đe dọa tính mạng. Nếu kích thước nhỏ và không gây triệu chứng, người bệnh có thể chỉ cần theo dõi.

Tuy nhiên, nếu không được chăm sóc đúng cách, nang có thể bị nhiễm trùng và tiến triển thành áp xe. Khi đó, tình trạng đau đớn, sưng viêm và nguy cơ lan rộng nhiễm trùng sẽ tăng lên đáng kể.

Một biến chứng khác là đau kéo dài, ảnh hưởng đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống.

Đặc biệt, mặc dù hiếm gặp, nhưng ở phụ nữ trên 40 tuổi, khối u vùng tuyến Bartholin cần được theo dõi cẩn thận để loại trừ nguy cơ ung thư tuyến Bartholin (tuy nhiên rất hiếm gặp, tỷ lệ dưới 1%). 

Thăm khám phụ khoa giúp phát hiện sớm u nang Bartholin

5. Các phương pháp điều trị u nang Bartholin

Việc điều trị u nang Bartholin phụ thuộc vào kích thước nang, mức độ triệu chứng và tình trạng nhiễm trùng.

Theo dõi và chăm sóc tại nhà

Với những nang nhỏ, không đau, người bệnh có thể theo dõi kết hợp chăm sóc tại nhà. Ngâm nước ấm (sitz bath) là phương pháp đơn giản giúp làm mềm vùng tổn thương, hỗ trợ dịch thoát ra tự nhiên.

Việc giữ vệ sinh vùng kín sạch sẽ cũng giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng và hỗ trợ quá trình hồi phục.

Điều trị bằng thuốc

Trong trường hợp có nhiễm trùng, bác sĩ có thể chỉ định kháng sinh để kiểm soát vi khuẩn. Thuốc giảm đau cũng được sử dụng để cải thiện triệu chứng và giúp người bệnh dễ chịu hơn.

Can thiệp thủ thuật

Khi nang lớn hoặc đã hình thành áp xe, các thủ thuật như rạch dẫn lưu được thực hiện để giải phóng dịch mủ.

Một số trường hợp có thể được đặt catheter nhằm duy trì đường dẫn lưu, hoặc thực hiện marsupialization – tạo đường thoát dịch lâu dài để giảm nguy cơ tái phát.

Phẫu thuật

Trong những trường hợp tái phát nhiều lần hoặc không đáp ứng với các phương pháp khác, bác sĩ có thể chỉ định bóc nang tuyến Bartholin. Đây là phương án cuối cùng và chỉ áp dụng khi thực sự cần thiết.

Bác sĩ có thể chỉ định kháng sinh để kiểm soát vi khuẩn.

6. Cách chăm sóc và phòng ngừa u nang Bartholin

Phòng ngừa u nang Bartholin không quá phức tạp, nhưng đòi hỏi sự chú ý trong sinh hoạt hàng ngày. Cụ thể:

• Vệ sinh vùng kín đúng cách: Cần sử dụng dung dịch phù hợp, tránh các chất tẩy rửa mạnh để vệ sinh vùng kín nhẹ nhàng hằng ngày giúp hạn chế kích ứng và viêm nhiễm.
• Quan hệ tình dục an toàn: Đây là yếu tố quan trọng giúp giảm nguy cơ lây nhiễm vi khuẩn gây bệnh. 
• Chọn đồ lót thông thoáng, vừa vặn: Bởi đồ lót quá chật, vải không thấm hút có thể gây kích thích vùng kín.
• Khám phụ khoa định kỳ: Giúp phát hiện sớm các bất thường và xử trí kịp thời.

Chọn đồ lót thông thoáng, vừa vặn giúp giảm nguy cơ kích ứng vùng kín

7. Câu hỏi thường gặp 

U nang Bartholin có tự khỏi không?

Có thể tự khỏi nếu nang nhỏ và chưa nhiễm trùng, dịch có thể tự thoát ra ngoài theo thời gian. Tuy nhiên, người bệnh vẫn nên theo dõi sát vì nếu nang to dần hoặc xuất hiện đau, sưng, cần đi khám sớm để xử trí kịp thời.

U nang Bartholin có cần mổ không?

Không phải tất cả trường hợp đều cần phẫu thuật. Việc can thiệp ngoại khoa thường chỉ áp dụng khi nang lớn, gây đau nhiều hoặc tái phát nhiều lần, nhằm giảm triệu chứng và hạn chế biến chứng.

U nang Bartholin có lây không?

Bản thân u nang Bartholin không phải là bệnh lây nhiễm nên không lây trực tiếp từ người sang người. Tuy nhiên, nếu nguyên nhân do vi khuẩn lây truyền qua đường tình dục, các tác nhân này vẫn có thể lây cho bạn tình.

U nang Bartholin có ảnh hưởng sinh sản không?

Thông thường, u nang Bartholin không ảnh hưởng đến khả năng sinh sản nếu được điều trị đúng cách. Tuy nhiên, nếu để kéo dài hoặc nhiễm trùng nặng, có thể ảnh hưởng đến sức khỏe phụ khoa tổng thể.

Như vậy, u nang Bartholin là tình trạng khá phổ biến và phần lớn là lành tính, tuy nhiên không nên chủ quan. Việc theo dõi, phát hiện sớm và xử trí đúng cách giúp hạn chế biến chứng và đảm bảo chất lượng cuộc sống.

Khi có dấu hiệu bất thường hoặc nghi ngờ nhiễm trùng, người bệnh nên chủ động thăm khám tại cơ sở y tế để được tư vấn và điều trị phù hợp. Hệ thống Y tế MEDLATEC với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa và dịch vụ chẩn đoán hiện đại là địa chỉ đáng tin cậy giúp bạn chăm sóc sức khỏe phụ khoa một cách an toàn và hiệu quả. Quý khách có thể liên hệ Hotline: 1900 56 56 56 để được tư vấn, đặt lịch khám nhanh chóng.