1. U não di căn là gì?

U não di căn không phải là ung thư khởi phát tại não mà là các khối u hình thành do tế bào ung thư từ cơ quan khác theo đường máu hoặc hệ bạch huyết di chuyển đến não và phát triển thành khối u. 

Có nhiều loại bệnh ung thư nhưng nguy cơ di căn não cao nhất thường gặp ở: ung thư phổi, ung thư vú, ung thư đại trực tràng, ung thư thận,...

U não di căn thường nguy hiểm hơn u não nguyên phát do bệnh đã ở giai đoạn tiến muộn, khối u có thể xuất hiện nhiều vị trí trong não và ảnh hưởng trực tiếp đến các chức năng sống như vận động, trí nhớ, ý thức,...

Ung thư phổi có nguy cơ cao bị di căn não

2. Dấu hiệu cảnh báo u não di căn

Các dấu hiệu của u não di căn rất đa dạng, dễ nhầm lẫn với nhiều bệnh lý thần kinh khác. Vì thế, để không bỏ lỡ thời điểm điều trị, người bệnh cần cảnh giác nếu có các dấu hiệu sau:

• Đau đầu trong thời gian dài, mức độ đau tăng dần, đau nhiều vào buổi sáng và không giảm sau khi dùng thuốc giảm đau thông thường, đau kèm buồn nôn hoặc nôn.
• Yếu hoặc liệt tay chân, đi lại khó khăn, tê bì một bên cơ thể.
• Trí nhớ suy giảm, lú lẫn, dễ cáu gắt, buồn ngủ nhiều.
• Co giật.

3. Chẩn đoán và điều trị u não di căn bằng cách nào?

Để chẩn đoán và điều trị bệnh lý này thường cần kết hợp nhiều phương pháp như:

3.1. Chẩn đoán

Chẩn đoán u não di căn là một quá trình tổng hợp nhiều bước, kết hợp giữa thăm khám lâm sàng và các phương tiện cận lâm sàng nhằm xác định chính xác tổn thương và nguồn gốc khối u. Thông thường, quá trình này được thực hiện như sau:

• Thăm khám lâm sàng và khai thác triệu chứng

Người bệnh sẽ được bác sĩ hỏi để thu thập thông tin về triệu chứng đang gặp phải, thời điểm xuất hiện và mức độ tăng dần của triệu chứng, tiền sử mắc ung thư hoặc đang điều trị ung thư ở cơ quan khác,... Từ những thông tin thu được bác sĩ sẽ có định hướng để đưa ra chỉ định kiểm tra cận lâm sàng.

• Chụp MRI não: Cho hình ảnh rõ nét giúp phát hiện: vị trí, số lượng khối u di căn, mức độ phù não.
• Chụp CT-Scanner não: Thường được chỉ định trong trường hợp cấp cứu, giúp phát hiện nhanh các tổn thương lớn, xuất huyết não hoặc tăng áp lực nội sọ.

Do u não di căn bắt nguồn từ ung thư ở cơ quan khác, nên bác sĩ cũng sẽ thực hiện các kiểm tra như: Chụp CT-Scanner hoặc MRI phổi, gan, ổ bụng để tìm ra ổ ung thư nguyên phát, Chụp PET-CT toàn thân để tìm tổn thương ung thư tiềm ẩn.

Trong nhiều trường hợp, u não di căn thậm chí còn được phát hiện trước cả khi chẩn đoán ung thư nguyên phát. Trường hợp chưa xác định được loại ung thư nguyên phát, bác sĩ sẽ chỉ định sinh thiết u não để xác bản chất khối u, từ đó lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp.

Chụp MRI trong quá trình chẩn đoán u não di căn

3.2. Điều trị

Điều trị u não di căn được thực hiện với mục đích tiêu diệt khối u và giảm triệu chứng, nâng cao chất lượng cuộc sống và thời gian sống cho người bệnh. 

Không có một phác đồ chung cho mọi trường hợp điều trị u não di căn. Tùy vào số lượng khối u, vị trí tổn thương, loại ung thư nguyên phát và thể trạng người bệnh, mong muốn của bệnh nhân, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp, có thể kết hợp nhiều phương pháp khác nhau như:

3.2.1. Phẫu thuật

Phương pháp này thường được chỉ định khi khối u di căn đơn độc hoặc số lượng ít, nằm ở vị trí có thể can thiệp an toàn và thể trạng của bệnh nhân tương đối tốt. Phẫu thuật giúp loại bỏ nhanh khối u gây chèn ép não, giảm áp lực nội sọ, cải thiện rõ rệt các triệu chứng như đau đầu, yếu liệt,...

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp u não di căn đều có thể phẫu thuật, đặc biệt khi khối u nằm sâu hoặc lan rộng nhiều vị trí.

3.2.2. Xạ trị

Trường hợp đã phát hiện nhiều khối u di căn trong não, bác sĩ sẽ cân nhắc xạ trị toàn não để kiểm soát tổn thương lan tỏa. Tuy nhiên, việc xạ trị toàn não trong thời gian dài có thể ảnh hưởng đến trí nhớ của người bệnh.

Trường hợp khối u nhỏ, số lượng hạn chế, bác sĩ thường chỉ định xạ phẫu định vị để chiếu tia trực tiếp vào khối u, giảm tổn thương tới các mô não lành. Xạ trị giúp kiểm soát sự phát triển của khối u và giảm thiểu nguy cơ u tái phát tại não.

3.2.3. Hóa trị

Hóa trị là phương pháp dùng thuốc để tiêu diệt tế bào ung thư trên phạm vi toàn thân. Trước đây, hóa trị ít hiệu quả với u não di căn do hàng rào máu não cản trở thuốc xâm nhập. Tuy nhiên, hiện nay đã có một số loại thuốc hóa trị mới có thể vượt qua hàng rào máu não, mang lại hiệu quả điều trị rõ rệt. 

Hóa trị thường được chỉ định khi u não di căn đi kèm nhiều tổn thương di căn ở các cơ quan khác và được phối hợp với các phương pháp khác để tăng hiệu quả.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa bác sĩ chuyên khoa ung bướu, thần kinh và gia đình người bệnh là yếu tố then chốt giúp nâng cao hiệu quả điều trị.

Kiên trì thực hiện đúng phác đồ từ bác sĩ chuyên khoa giúp tăng cơ hội điều trị thành công u não

U não di căn là biến chứng nghiêm trọng của ung thư, nhưng không đồng nghĩa với việc mất hoàn toàn hy vọng. Nhờ sự tiến bộ của y học hiện đại, nhiều phương pháp điều trị đã giúp người bệnh kiểm soát triệu chứng, kéo dài sự sống và sống chất lượng. Phát hiện sớm và điều trị đúng hướng chính là chìa khóa quan trọng giúp người bệnh và gia đình vững vàng hơn trong hành trình chống chọi lại căn bệnh này.

Thực tế cho thấy, tầm soát ung thư định kỳ là cách hiệu quả nhất để phát hiện và điều trị sớm, kịp thời ngăn chặn nguy cơ di căn. Quý khách hàng có nhu cầu tầm soát ung thư có thể liên hệ Hotline 1900 56 56 56 của Hệ thống Y tế MEDLATEC để được tư vấn, hỗ trợ đặt lịch nhanh chóng.