1. Nước sấu ngâm đường là gì?

Quả sấu chứa khá nhiều nước, cùng axit hữu cơ, vitamin C, canxi, phốt pho và một lượng nhỏ sắt. Để chế biến nước sấu ngâm đường, sấu xanh được làm sạch, gọt vỏ, ngâm cùng đường theo tỷ lệ khoảng 1kg sấu với 1kg đường. Sau một thời gian, đường tan ra hòa cùng vị chua của sấu tạo thành một loại siro chua ngọt đặc trưng. Khi uống, người ta thường pha loãng phần nước cốt này với nước lọc và đá.

2. Uống nước sấu ngâm đường có tốt không?

Đây là câu hỏi không có câu trả lời tuyệt đối "có" hoặc "không", mà phụ thuộc vào lượng dùng và tình trạng sức khỏe của mỗi người.

2.1. Những lợi ích có thể nhận được

Với người khỏe mạnh, uống nước sấu ngâm đường ở mức vừa phải có thể mang lại một số lợi ích:

• Bổ sung nước và giải nhiệt: vị chua thanh, mát lạnh giúp bạn cảm thấy dễ chịu hơn trong thời tiết nóng, đồng thời góp phần bù nước.
• Cung cấp vitamin C: vitamin C trong quả sấu có vai trò trong việc tăng cường sức đề kháng và hỗ trợ hoạt động của hệ miễn dịch.
• Hỗ trợ tiêu hóa: vị chua từ axit hữu cơ có thể kích thích vị giác, giúp bạn ăn ngon miệng hơn, nhất là vào những ngày oi bức, chán ăn.
• Giảm cảm giác khó chịu khi say tàu xe hoặc nôn nao do rượu bia: đây là kinh nghiệm dân gian được nhiều người truyền tai nhau, tuy phần lớn dựa trên cảm nhận cá nhân hơn là bằng chứng khoa học rõ ràng.

Uống nước sấu ngâm đường với lượng vừa phải có thể giúp giải khát và bổ sung vitamin C. 

2.2. Vì sao không nên lạm dụng?

Điểm cần lưu ý nhất khi uống nước sấu ngâm đường chính là lượng đường. Vì quả sấu vốn chua nên khi ngâm, người làm thường phải cho khá nhiều đường để trung hòa vị chua, khiến phần nước cốt thu được có nồng độ đường cao hơn nhiều loại nước giải khát thông thường.

Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), lượng đường tự do nạp vào nên chiếm dưới 10% tổng năng lượng mỗi ngày, và tốt hơn nữa là dưới 5%, tương đương khoảng 25g đường (khoảng 6 thìa cà phê) đối với người trưởng thành. Nếu uống nhiều nước sấu ngâm đường mỗi ngày, lượng đường nạp vào có thể vượt ngưỡng này khá nhanh, nhất là khi bạn còn dùng thêm các loại đồ ngọt khác trong ngày.

Uống quá nhiều và kéo dài trong nhiều ngày liên tiếp có thể góp phần làm tăng đường huyết, tăng nguy cơ thừa cân, và về lâu dài ảnh hưởng đến các bệnh lý chuyển hóa như tiểu đường, rối loạn mỡ máu. Bên cạnh đó, vị chua từ axit hữu cơ trong sấu, nếu dùng khi bụng đói hoặc dùng quá thường xuyên, cũng có thể gây khó chịu cho những người có vấn đề về dạ dày.

Lượng đường cao trong nước sấu ngâm là yếu tố cần lưu ý khi sử dụng thường xuyên.

3. Ai nên cân nhắc kỹ trước khi uống nước sấu ngâm đường?

Một số nhóm đối tượng cần thận trọng hơn khi sử dụng loại đồ uống này, bao gồm:

• Người mắc bệnh tiểu đường hoặc rối loạn dung nạp đường huyết: lượng đường cao trong nước sấu ngâm có thể khiến đường huyết dao động khó kiểm soát.
• Người bị viêm loét dạ dày, tá tràng: vị chua từ axit hữu cơ trong sấu có thể kích thích niêm mạc dạ dày đang tổn thương, khiến triệu chứng đau, ợ chua trở nên rõ hơn.
• Trẻ nhỏ, đặc biệt trẻ dưới 1 tuổi: hệ tiêu hóa của trẻ còn non yếu, khá nhạy cảm với vị chua và lượng đường cao, nên cha mẹ cần cân nhắc kỹ trước khi cho trẻ dùng.
• Phụ nữ mang thai: một số thai phụ dùng nước sấu ngâm với lượng nhỏ để giảm cảm giác nghén, nhưng vì thức uống có đường nên không nên dùng thường xuyên hoặc uống quá đặc; tốt nhất nên trao đổi với bác sĩ sản khoa nếu có ý định dùng đều đặn.
• Người đang cần kiểm soát cân nặng: lượng đường trong nước sấu ngâm cũng góp phần vào tổng năng lượng nạp vào trong ngày, cần được tính toán nếu bạn đang theo chế độ ăn giảm calo.

Người mắc bệnh tiểu đường nên thận trọng khi uống nước sấu ngâm đường.

4. Uống nước sấu ngâm đường sao cho hợp lý

Để tận dụng vị ngon và một phần lợi ích của nước sấu mà không lo ảnh hưởng sức khỏe, bạn có thể lưu ý một số điểm sau:

• Pha loãng phần nước cốt sấu với nhiều nước lọc hơn thay vì uống đặc, vừa giảm lượng đường nạp vào vừa dễ uống hơn.
• Không nên uống quá 1 ly mỗi ngày, không dùng liên tục trong nhiều ngày và không uống thay thế nước lọc.
• Tránh uống khi bụng đói, vì vị chua có thể gây cồn cào, khó chịu cho dạ dày.
• Nếu có thể, giảm bớt lượng đường khi ngâm sấu tại nhà thay vì theo tỷ lệ 1:1 truyền thống.
• Với trẻ nhỏ, người có bệnh nền, nên hỏi ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi cho dùng thường xuyên.

Pha loãng nước sấu ngâm với nhiều nước lọc giúp giảm bớt lượng đường nạp vào.

5. Câu hỏi thường gặp

5.1. Uống nước sấu ngâm đường mỗi ngày có béo không?

Nếu uống với lượng lớn và thường xuyên, lượng đường nạp thêm từ nước sấu có thể góp phần vào việc tăng cân, do bổ sung năng lượng dư thừa ngoài khẩu phần ăn chính.

5.2. Bà bầu uống nước sấu ngâm đường được không?

Bà bầu có thể dùng với lượng nhỏ để giảm cảm giác nghén, nhưng nên pha loãng và không lạm dụng, tốt nhất nên hỏi ý kiến bác sĩ sản khoa trước khi dùng đều đặn.

5.3. Trẻ em uống nước sấu ngâm đường được không?

Trẻ dưới 1 tuổi nên tránh dùng do hệ tiêu hóa còn nhạy cảm. Với trẻ lớn hơn, có thể dùng lượng rất ít, pha loãng, và không dùng thay nước lọc hàng ngày.

Nhìn chung, uống nước sấu ngâm đường có tốt không phụ thuộc phần lớn vào cách bạn sử dụng. Dùng điều độ, pha loãng hợp lý, thức uống này có thể là một lựa chọn giải khát dễ chịu trong mùa hè. Nhưng nếu lạm dụng, đặc biệt với người có bệnh nền như tiểu đường, viêm loét dạ dày, thì lượng đường và vị chua trong nước sấu lại có thể trở thành yếu tố bất lợi. Nếu bạn có bệnh lý nền hoặc nhận thấy cơ thể phản ứng bất thường sau khi dùng, việc thăm khám để được tư vấn cụ thể là điều nên làm.

Nếu cần tư vấn thêm về chế độ ăn uống phù hợp với tình trạng sức khỏe, người bệnh có thể lựa chọn thăm khám tại Hệ thống Y tế MEDLATEC, nơi có chuyên khoa Nội tiết, Tiêu hóa cùng các xét nghiệm đường huyết, chức năng tiêu hóa cần thiết để bác sĩ đánh giá và đưa ra lời khuyên phù hợp. Nếu cần tư vấn, đặt lịch khám, quý khách hàng có thể gọi đến hotline 1900 56 56 56 để được hỗ trợ.