1. Chỉ số BLD trong xét nghiệm nước tiểu là gì?

BLD (Blood) là chỉ số đánh giá sự hiện diện của hồng cầu, hemoglobin tự do, hoặc myoglobin trong nước tiểu. Chỉ số này thường xuất hiện trong xét nghiệm nước tiểu tổng quát và được kiểm tra bằng phương pháp que thử nhanh hoặc soi cặn lắng nước tiểu.

Nước tiểu của người khỏe mạnh không chứa máu, hoặc nếu có thì chỉ tồn tại ở mức rất nhỏ, không đủ để phát hiện bằng que thử. Vậy dương tính với chỉ số BLD trong xét nghiệm nước tiểu là gì? Điều này có thể cho thấy sự rò rỉ của hồng cầu vào nước tiểu, tổn thương hoặc viêm tại đường tiết niệu,... 

Chỉ số BLD phản ánh sự có mặt hoặc không của máu trong nước tiểu

2. Ý nghĩa của chỉ số BLD trong xét nghiệm nước tiểu 

BLD không chỉ giúp phát hiện tình trạng tiểu ra máu mà còn đóng vai trò như một dấu hiệu cảnh báo nhiều bệnh lý tiềm ẩn. Tuy nhiên, BLD dương tính không phải lúc nào cũng nguy hiểm, vì đôi khi nó xuất hiện do nguyên nhân tạm thời như vận động mạnh hoặc ảnh hưởng của chu kỳ kinh nguyệt.

Trong xét nghiệm nước tiểu, chỉ số BLD thường được trả kết quả về theo các dạng:

• BLD (-) âm tính: không phát hiện có máu trong nước tiểu (bình thường).
• BLD (+), (++), (+++): phát hiện máu trong nước tiểu với mức độ tăng dần.

Thông thường, BLD âm tính là dấu hiệu tốt, cho thấy đường tiết niệu không bị tổn thương rõ rệt. BLD dương tính có thể là dấu hiệu của viêm nhiễm hoặc bệnh lý thận - tiết niệu. 

Tuy nhiên, kết quả BLD cần được đánh giá cùng các chỉ số khác như LEU, NIT, PRO, RBC… để xác định nguyên nhân chính xác nguyên nhân tăng chỉ số BLD trong xét nghiệm nước tiểu là gì.

3. Vì sao BLD trong xét nghiệm nước tiểu tăng?

Bên cạnh việc tìm hiểu chỉ số BLD trong xét nghiệm nước tiểu là gì, bạn cũng nên lưu tâm đến những nguyên nhân làm tăng chỉ số này: 

3.1. Nhiễm trùng đường tiết niệu 

Khi bị nhiễm trùng đường tiết niệu, niêm mạc đường tiểu bị viêm và gây chảy máu nhẹ, từ đó làm xuất hiện hồng cầu trong nước tiểu. Người bị nhiễm trùng đường tiết niệu thường có dấu hiệu:

• Tiểu buốt, tiểu rắt.
• Nước tiểu đục, có mùi hôi.
• Đau vùng bụng dưới.
• Có thể sốt nhẹ.

Trong trường hợp này, BLD tăng thường đi kèm chỉ số LEU tăng và đôi khi NIT dương tính.

Người bị tiểu buốt do nhiễm trùng tiết niệu thường có chỉ số BLD dương tính

3.2. Viêm bàng quang

Viêm bàng quang cũng là một dạng nhiễm trùng tiết niệu nhưng tập trung ở bàng quang. Tình trạng viêm có thể làm tổn thương thành bàng quang và dẫn đến có máu lẫn trong nước tiểu.

Bệnh viêm bàng quang thường làm xuất hiện các triệu chứng:

• Tiểu nhiều lần trong ngày, tiểu gấp.
• Cảm giác đau hoặc nóng rát bộ phận sinh dục khi đi tiểu.
• Đau tức ở vùng hạ vị.

3.3. Sỏi thận, sỏi bàng quang hoặc sỏi niệu quản 

Sỏi có thể cọ xát vào niêm mạc đường tiết niệu, gây trầy xước, dẫn đến chảy máu. Đây là nguyên nhân điển hình khiến BLD tăng. Nếu có các dấu hiệu sau, bạn nên cảnh giác trước sự xuất hiện của sỏi bàng quang, sỏi niệu quản hoặc sỏi thận:

• Đau lưng dữ dội, cảm giác đau lan xuống vùng bẹn.
• Tiểu ra máu.
• Tiểu khó, tiểu rắt.
• Buồn nôn, nôn.

Trong nhiều trường hợp, người bệnh không sốt, nhưng đau quặn thận rất rõ ràng.

3.4. Viêm cầu thận hoặc tổn thương thận

Một số bệnh lý ở thận có thể làm màng lọc cầu thận bị tổn thương, khiến hồng cầu lọt vào nước tiểu, điển hình như: Viêm cầu thận cấp hoặc mạn tính, tổn thương thận do tăng huyết áp hoặc tiểu đường. 

Người bị tổn thương thận hoặc mắc bệnh viêm cầu thận thường có triệu chứng:

• Phù chân, phù mặt.
• Tăng huyết áp.
• Mệt mỏi kéo dài.
• Protein niệu.

3.5. Kinh nguyệt hoặc lấy mẫu sai cách

Nếu xét nghiệm nước tiểu được thực hiện trong thời gian hành kinh hoặc ngay trước, sau kỳ kinh, không vệ sinh vùng kín kỹ trước khi lấy mẫu, máu kinh có thể lẫn vào mẫu nước tiểu và làm kết quả BLD dương tính giả.

Vì vậy, nếu đang có kinh nguyệt, bạn nên báo cho nhân viên y tế hoặc dời lịch xét nghiệm. Ngoài kinh nguyệt, một số yếu tố khác có thể gây sai lệch kết quả BLD: 

• (1) Dương tính giả: nước tiểu quá đậm đặc, nước tiểu kiềm cao (pH > 9), tiếp xúc với chất tẩy rửa chứa chlor, hoặc myoglobin từ tổn thương cơ;
• (2) Âm tính giả: dùng bổ sung vitamin C liều cao trước khi xét nghiệm - ascorbic acid ức chế phản ứng peroxidase của que thử và có thể che khuất tiểu máu thực sự. Vì vậy, nếu đang uống vitamin C liều cao và cần xét nghiệm nước tiểu, nên thông báo cho bác sĩ để được soi vi thể xác nhận.

Xét nghiệm nước tiểu trong kỳ kinh có thể làm tăng chỉ số BLD

3.6. Vận động mạnh hoặc chấn thương

Tình trạng tiểu máu vi thể cũng có thể xuất hiện sau khi chạy bộ đường dài, tập gym cường độ cao hoặc chơi thể thao nặng. Nguyên nhân của tình trạng này thường là do tổn thương nhẹ ở bàng quang, áp lực mạnh lên thận hoặc mất nước kéo dài.

Tuy nhiên, trong trường hợp tập luyện quá mức gây phá hủy cơ bắp (tiêu cơ vân), myoglobin từ cơ bị tổn thương có thể đổ vào máu và lọc qua thận, gây nước tiểu màu nâu sẫm như màu trà và BLD dương tính. Đây là tình huống cần nhập viện để kiểm tra và bù dịch kịp thời, vì nguy cơ suy thận cấp cao nếu không điều trị. 

3.7. Bệnh lý tuyến tiền liệt 

Nam giới trung niên và cao tuổi có thể bị tăng chỉ số BLD do viêm tuyến tiền liệt, phì đại tiền liệt tuyến, u tuyến tiền liệt (hiếm gặp). Trong trường hợp này, người bệnh thường gặp phải tình trạng:

• Tiểu yếu, tiểu khó, tiểu ngắt quãng, tiểu đêm nhiều lần.
• Đau vùng tầng sinh môn.

3.8. Khối u đường tiết niệu (ít gặp)

Tuy đây là nguyên nhân ít gặp nhưng nếu bị tăng BLD trong thời gian dài, người bệnh cũng nên thận trọng trước nguy cơ xuất hiện khối u ở: bàng quang, thận, niệu quản. Đặc biệt, ở người lớn tuổi hoặc người hút thuốc lâu năm, nếu gặp tình trạng tiểu ra máu không rõ nguyên nhân cần được kiểm tra sớm để loại trừ ung thư.

Hy vọng những thông tin trên đây đã giúp bạn hiểu được chỉ số BLD trong xét nghiệm nước tiểu là gì, có ý nghĩa thế nào trong quá trình theo dõi các bất thường sức khỏe.

Nếu thường xuyên xuất hiện cơn đau lưng, đi tiểu tiện có dấu hiệu bất thường, tăng huyết áp, phù tay chân,... quý khách hàng có thể liên hệ Hotline 1900 56 56 56, đặt lịch khám cùng bác sĩ chuyên khoa của Hệ thống Y tế MEDLATEC để xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm.