1. Chỉ số eGFR là gì, cho biết điều gì?

Trong cơ thể, thận đóng vai trò như một “hệ thống lọc” giúp loại bỏ chất thải và duy trì cân bằng nội môi. Mỗi ngày, cơ quan này phải xử lý một lượng máu rất lớn để đảm bảo các chất độc được đào thải ra ngoài qua nước tiểu. Khi chức năng thận suy giảm, quá trình này bị ảnh hưởng, kéo theo nhiều rối loạn trong cơ thể.

Để đánh giá hoạt động của thận, các bác sĩ không chỉ dựa vào triệu chứng mà còn sử dụng các chỉ số xét nghiệm. Trong đó, chỉ số eGFR là gì là câu hỏi được nhiều người quan tâm khi nhận kết quả xét nghiệm. Đây là chỉ số ước tính tốc độ lọc của cầu thận – đơn vị đảm nhiệm chức năng lọc máu.

Khác với nhiều người lầm tưởng, eGFR không phải là con số đo trực tiếp mà được tính toán từ nồng độ creatinin trong máu, kết hợp với tuổi và giới tính. Ở một số cơ sở y tế, xét nghiệm bổ sung cystatin C có thể được chỉ định để kết hợp với creatinin, giúp ước tính chức năng thận chính xác hơn. Nhờ vậy, eGFR phản ánh chính xác hơn chức năng thận so với việc chỉ nhìn vào creatinin đơn thuần.

eGFR là thông số quan trọng giúp đánh giá chức năng lọc của thận thông qua xét nghiệm máu 

Theo National Institutes of Health, eGFR là công cụ hữu ích trong phát hiện sớm bệnh thận mạn, đặc biệt ở giai đoạn chưa có biểu hiện rõ ràng. Ngoài ra, chỉ số này còn giúp bác sĩ theo dõi tiến triển bệnh và điều chỉnh liều thuốc phù hợp, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị.

2. Chỉ số eGFR bao nhiêu là bình thường?

Sau khi hiểu chỉ số eGFR là gì, việc đọc và diễn giải kết quả xét nghiệm đóng vai trò quan trọng trong đánh giá chức năng thận. Trong thực hành lâm sàng, eGFR được phân loại theo các mức sau:

• G1 - GFR ≥ 90 mL/phút/1,73m²: Chức năng thận bình thường (nếu không có tổn thương thận khác đi kèm).
• G2 - eGFR 60 – 89 mL/phút/1,73m²: Có thể giảm nhẹ chức năng thận, tuy nhiên chưa được coi là bệnh lý nếu không có dấu hiệu bất thường khác.
• G3a — eGFR 45–59: Giảm nhẹ đến trung bình; cần theo dõi định kỳ.
• G3b — eGFR 30–44: Giảm trung bình đến nặng; cần đánh giá chuyên khoa thận.
• G4 — eGFR 15–29: Giảm nặng; cần chuẩn bị cho các phương án điều trị thay thế thận.
• G5 — eGFR < 15: Suy thận; thường cần lọc máu hoặc ghép thận.

Chẩn đoán bệnh thận mạn (BTM) chỉ được xác định khi bất thường kéo dài từ 3 tháng trở lên, và cần kết hợp đánh giá albumin niệu để phân tầng nguy cơ đầy đủ. 

eGFR giảm có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh thận mạn

Ngoài ra, cần lưu ý một số điểm khi đánh giá chỉ số eGFR:

• Ảnh hưởng của tuổi: eGFR có xu hướng giảm dần theo tuổi do quá trình lão hóa tự nhiên, vì vậy người lớn tuổi có thể có chỉ số thấp hơn một chút nhưng vẫn chấp nhận được.
• Đối tượng người trẻ: Nếu eGFR giảm ở người trẻ, cần đặc biệt chú ý vì đây có thể là dấu hiệu sớm của tổn thương thận.
• Đánh giá toàn diện: Không nên chỉ dựa vào một chỉ số eGFR đơn lẻ mà cần kết hợp với triệu chứng lâm sàng và các xét nghiệm liên quan khác để có kết luận chính xác.

3. Chỉ số eGFR thấp có nguy hiểm không?

Trên thực tế, eGFR thấp không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với bệnh lý nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu tình trạng này kéo dài, nó có thể phản ánh sự suy giảm chức năng thận và dẫn đến nhiều hệ lụy đối với sức khỏe.

Khi thận không còn lọc máu hiệu quả, các chất độc sẽ tích tụ trong cơ thể. Điều này có thể gây ra hàng loạt triệu chứng như mệt mỏi, chán ăn, phù chân hoặc rối loạn điện giải. Ở giai đoạn muộn, người bệnh có thể gặp các biến chứng nặng hơn, ảnh hưởng đến nhiều cơ quan.

Đáng chú ý, theo các nghiên cứu và hướng dẫn lâm sàng quốc tế, suy giảm chức năng thận có liên quan mật thiết đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Nguyên nhân là do sự mất cân bằng dịch và điện giải, cũng như ảnh hưởng đến huyết áp và tuần hoàn.

Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng không nên kết luận tình trạng bệnh chỉ dựa vào một lần xét nghiệm. eGFR có thể giảm tạm thời trong một số trường hợp như mất nước, ăn nhiều đạm hoặc sử dụng thuốc. Vì vậy, bác sĩ thường yêu cầu theo dõi nhiều lần để có đánh giá chính xác.

eGFR có thể giảm tạm thời khi đang dùng thuốc

4. Cách bảo vệ thận và giữ eGFR ổn định

Chức năng thận không chỉ phụ thuộc vào yếu tố bệnh lý mà còn chịu ảnh hưởng lớn từ lối sống hàng ngày. Vì vậy, việc duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ thận và giữ chỉ số eGFR ổn định.

Để hỗ trợ thận hoạt động hiệu quả, bạn có thể áp dụng các biện pháp sau:

• Uống đủ nước mỗi ngày: Nước giúp thận đào thải chất độc và duy trì cân bằng điện giải. Tuy nhiên, cần uống lượng nước phù hợp với thể trạng, tránh uống quá ít gây cô đặc nước tiểu hoặc quá nhiều gây quá tải cho thận.
• Điều chỉnh chế độ ăn uống hợp lý: Nên ăn nhạt, giảm muối và hạn chế đạm động vật để giảm áp lực lọc cho thận. Đồng thời, cần hạn chế thực phẩm chế biến sẵn vì thường chứa nhiều muối và chất bảo quản không tốt cho sức khỏe.
• Không tự ý sử dụng thuốc kéo dài: Việc lạm dụng thuốc, đặc biệt là thuốc giảm đau, có thể gây tổn thương thận nếu sử dụng không đúng cách hoặc không có chỉ định của bác sĩ.
• Kiểm soát tốt các bệnh lý mạn tính: Các bệnh như tiểu đường và tăng huyết áp là nguyên nhân hàng đầu gây Suy thận mạn. Do đó, việc kiểm soát tốt đường huyết và huyết áp sẽ giúp bảo vệ chức năng thận hiệu quả.
• Khám sức khỏe định kỳ: Thăm khám và xét nghiệm định kỳ giúp theo dõi chỉ số eGFR, từ đó phát hiện sớm các bất thường và có hướng xử trí kịp thời. 

Uống đủ nước mỗi ngày giúp hỗ trợ thận đào thải chất độc hiệu quả hơn 

5. Câu hỏi thường gặp về chỉ số eGFR

eGFR thấp có hồi phục được không?
Trong một số trường hợp, eGFR có thể cải thiện nếu nguyên nhân là tạm thời như mất nước hoặc do thuốc. Tuy nhiên, nếu liên quan đến bệnh thận mạn, việc phục hồi hoàn toàn là rất khó.

Xét nghiệm eGFR có cần nhịn ăn không?
Thông thường không bắt buộc, nhưng người bệnh nên tuân theo hướng dẫn của cơ sở y tế để đảm bảo kết quả chính xác.

eGFR và creatinin khác nhau thế nào?
Creatinin là một chất trong máu, còn eGFR là chỉ số được tính từ creatinin nhằm phản ánh chức năng thận một cách toàn diện hơn.

Bao lâu nên kiểm tra eGFR một lần?
Với người khỏe mạnh, nên kiểm tra định kỳ mỗi 6 - 12 tháng. Với người có bệnh nền, cần theo dõi thường xuyên hơn theo chỉ định bác sĩ.

Ngoài eGFR, có cần xét nghiệm thêm gì không?

Có. Xét nghiệm albumin niệu (kiểm tra lượng protein albumin trong nước tiểu) nên được thực hiện song song với eGFR, đặc biệt ở người có nguy cơ cao như tiểu đường hoặc tăng huyết áp. Albumin niệu có thể xuất hiện bất thường từ rất sớm — ngay cả khi eGFR chưa giảm — giúp phát hiện tổn thương thận trước khi chức năng lọc bị ảnh hưởng rõ rệt.

Hy vọng qua bài viết, bạn đã hiểu đúng chỉ số eGFR là gì để chủ động hơn trong việc theo dõi sức khỏe thận. Đây là chỉ số quan trọng phản ánh khả năng lọc máu của thận và có vai trò trong phát hiện sớm bệnh lý.

Nếu bạn có kết quả eGFR bất thường hoặc đang lo lắng về chức năng thận, nên đi khám để được bác sĩ tư vấn cụ thể. Quý khách có thể liên hệ Hệ thống Y tế MEDLATEC qua số 1900 56 56 56 để được hỗ trợ nhanh chóng và đặt lịch thăm khám phù hợp.