Dấu hiệu viêm niệu đạo: Cảnh báo bất thường hệ tiết niệu chớ coi thường

1. Các dấu hiệu viêm niệu đạo điển hình người bệnh cần biết

Nhận biết sớm dấu hiệu viêm niệu đạo đóng vai trò quan trọng giúp người bệnh phát hiện tình trạng nhiễm trùng và hạn chế nguy cơ viêm lan ngược dòng lên bàng quang, thận. Các biểu hiện thường gặp gồm:

Rối loạn tiểu tiện kéo dài

Rối loạn tiểu tiện là phản ứng thường gặp khi niêm mạc niệu đạo bị viêm, tổn thương và kích thích liên tục.

• Tiểu buốt, tiểu rắt: Cảm giác châm chích, đau rát khi đi tiểu, kèm buồn tiểu liên tục nhưng lượng nước tiểu mỗi lần rất ít.
• Tiểu ngắt quãng hoặc tiểu khó: Dòng nước tiểu yếu, không thành dòng hoặc bị gián đoạn do niêm mạc niệu đạo sưng viêm, gây hẹp đường tiểu.
• Tiểu gấp: Cảm giác buồn tiểu đột ngột, dữ dội khiến người bệnh khó kiểm soát việc nhịn tiểu.

Viêm niệu đạo khiến người bệnh tiểu buốt, tiểu rắt

Dịch tiết bất thường tại lỗ niệu đạo

Dịch tiết xuất hiện do phản ứng của cơ thể trước tình trạng viêm nhiễm tại niệu đạo.

• Màu sắc dịch tiết: Có thể trong suốt, trắng đục, vàng hoặc xanh mủ tùy tác nhân gây bệnh, chẳng hạn lậu cầu hoặc các loại vi khuẩn khác.
• Thời điểm xuất hiện: Dịch có thể tiết ra nhiều hơn vào buổi sáng sau khi ngủ dậy, còn gọi là hiện tượng “giọt mủ ban mai”.

Màu sắc và mùi nước tiểu thay đổi

• Nước tiểu vẩn đục: Nước tiểu mất độ trong, có thể xuất hiện cặn trắng hoặc mủ.
• Mùi hôi bất thường: Nước tiểu có mùi khai nồng hoặc hôi khó chịu.
• Tiểu ra máu: Niêm mạc niệu đạo bị viêm tổn thương có thể gây chảy máu, khiến nước tiểu có màu hồng hoặc đỏ.

Cảm giác đau rát và sưng tấy tại chỗ

• Đau khi quan hệ tình dục: Ma sát và co bóp trong quá trình quan hệ có thể làm tăng cảm giác đau tại niệu đạo đang viêm.
• Sưng đỏ lỗ niệu đạo: Lỗ tiểu có thể sưng, đỏ, kèm cảm giác ngứa hoặc khó chịu.

2. Phân loại các dấu hiệu viêm niệu đạo ở nam giới và nữ giới

Mặc dù có chung cơ chế tổn thương niêm mạc, tuy nhiên do cấu tạo giải phẫu hệ tiết niệu của nam và nữ có sự khác biệt rất lớn, nên biểu hiện bệnh ở hai giới cũng có những nét đặc thù riêng:

Điểm đặc trưng ở nam giới

Ống niệu đạo ở nam giới dài (khoảng 18 - 20 cm) và là đường dùng chung cho cả việc bài tiết nước tiểu lẫn xuất tinh.

• Hiện tượng giọt mủ ban mai: Nam giới dễ dàng nhận thấy vết mủ dính ở đầu quần lót hoặc đùn ra ở lỗ niệu đạo vào sáng sớm.
• Đau buốt khi xuất tinh: Cảm giác đau thắt lan dọc thân dương vật, có thể xuất hiện máu trong tinh dịch khi xuất tinh.
• Sưng, ngứa vùng đầu dương vật: Viêm nhiễm tại lỗ tiểu có thể kèm theo kích ứng ở đầu dương vật và bao quy đầu, gây sưng, ngứa ngáy khó chịu. Một số trường hợp là viêm quy đầu riêng biệt, cần bác sĩ thăm khám để phân biệt. 

Điểm đặc trưng ở nữ giới

Ống niệu đạo ở nữ giới rất ngắn (chỉ khoảng 3 - 4 cm), lại nằm gần hậu môn và âm đạo nên nguy cơ nhiễm khuẩn ngược dòng cao hơn rất nhiều.

• Dễ nhầm lẫn với bệnh phụ khoa: Nữ giới thường bị tăng khí hư bất thường, có màu vàng nhạt hoặc xanh, kèm theo ngứa vùng âm hộ nên hay lầm tưởng là viêm âm đạo.
• Đau âm ỉ vùng chậu và lưng dưới: Cảm giác căng tức nhẹ vùng bụng dưới hoặc đau thắt lưng khi đi tiểu.
• Diễn tiến âm thầm: Nhiều trường hợp bệnh nhân nữ không có triệu chứng rầm rộ ở giai đoạn đầu, chỉ phát hiện khi đã lan lên gây viêm bàng quang cấp hoặc viêm vùng chậu.

3. Nguyên nhân dẫn đến các dấu hiệu viêm niệu đạo

Sự xuất hiện các biểu hiện khó chịu tại đường tiết niệu xuất phát từ nhiều nhóm nguyên nhân khác nhau:

Tác nhân do vi khuẩn và bệnh lây truyền qua đường tình dục

• Vi khuẩn lậu cầu (Neisseria gonorrhoeae): Gây viêm niệu đạo cấp tính với các triệu chứng rầm rộ, dịch mủ đặc thường xuất hiện nhanh chóng sau 2 - 7 ngày nhiễm bệnh.
• Vi khuẩn không do lậu (Chlamydia trachomatis, Mycoplasma genitalium): Gây viêm niệu đạo bán cấp hoặc mãn tính, triệu chứng thường nhẹ hơn nhưng dễ kéo dài dai dẳng.Vai trò gây viêm niệu đạo của các loài Mycoplasma khác và Ureaplasma chưa được y văn thống nhất.

Vi khuẩn Chlamydia trachomatis là một trong những vi khuẩn gây bệnh viêm niệu đạo

• Vi khuẩn E. coli và các vi khuẩn ruột: Thường lây nhiễm từ vùng hậu môn do thói quen vệ sinh không đúng cách hoặc quan hệ tình dục không an toàn.

Tác nhân không do vi khuẩn

• Kích ứng hóa chất: Sử dụng các loại xà phòng, sữa tắm, dung dịch vệ sinh có độ pH không phù hợp hoặc chất xịt phụ khoa chứa nhiều hương liệu gây dị ứng niêm mạc.
• Chấn thương cơ học: Do can thiệp y tế (đặt ống thông tiểu), hoặc chấn thương vùng đáy chậu làm tổn thương ống niệu đạo.

4. Những biến chứng nguy hiểm của bệnh viêm niệu đạo

Nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tình trạng nhiễm trùng có thể không tự khỏi, tiếp tục tiến triển và gây ra nhiều hệ lụy cho sức khỏe tiết niệu và sinh sản:

• Viêm ngược dòng hệ tiết niệu: Vi khuẩn di chuyển ngược lên gây viêm bàng quang, viêm bể thận cấp và mãn tính, nếu viêm bể thận tái diễn hoặc không được điều trị, chức năng thận có thể bị ảnh hưởng.
• Ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản nam giới: Nguy cơ lây lan gây viêm tinh hoàn, viêm mào tinh hoàn, viêm tuyến tiền liệt, và có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của nam giới.
• Biến chứng sinh sản ở nữ giới: Viêm nhiễm lan rộng gây viêm vùng chậu (PID), tắc hẹp vòi trứng, làm tăng nguy cơ mang thai ngoài tử cung hoặc vô sinh hiếm muộn.
• Hẹp niệu đạo mãn tính: Quá trình viêm nhiễm tái đi tái lại nhiều lần tạo thành các mô sẹo trong ống niệu đạo, làm cản trở dòng chảy nước tiểu mãn tính và có thể cần can thiệp nong hoặc phẫu thuật niệu đạo. .

5. Phương pháp chẩn đoán và phương pháp điều trị

Khi phát hiện các triệu chứng bất thường, người bệnh cần đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa Thận - Tiết niệu hoặc Nam học/Phụ khoa để được thăm khám:

Các kỹ thuật chẩn đoán bao gồm: 

Xét nghiệm nước tiểu đầu dòng: Đánh giá sự xuất hiện của tế bào bạch cầu, hồng cầu và vi khuẩn trong nước tiểu.

• Nhuộm Gram, soi tươi và nuôi cấy dịch niệu đạo: Nhằm phát hiện bạch cầu, song cầu lậu và định danh vi khuẩn (chủ yếu là lậu cầu), đồng thời làm kháng sinh đồ để chọn loại thuốc điều trị hiệu quả nhất.

Soi tươi và nuôi cấy dịch niệu đạo là một trong những kĩ thuật chẩn đoán bệnh

• Xét nghiệm PCR (được khuyến cáo ưu tiên): Phát hiện với độ nhạy cao sự có mặt của Chlamydia hay lậu cầu ngay cả khi lượng vi khuẩn trong mẫu bệnh phẩm rất thấp.

Nguyên tắc điều trị an toàn

• Sử dụng kháng sinh theo chỉ định: Dùng đúng loại, đủ liều và đủ thời gian theo đơn thuốc của bác sĩ, tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc khi thấy triệu chứng thuyên giảm.
• Điều trị đồng thời cho bạn đời: Nếu nguyên nhân do các tác nhân lây truyền qua đường tình dục, việc điều trị song song cho cả hai là bắt buộc để tránh nguy cơ tái nhiễm chéo.Người bệnh nên kiêng quan hệ tình dục trong 7 ngày sau khi hoàn tất điều trị và cho đến khi bạn tình cũng điều trị xong. Các bạn tình trong vòng 60 ngày gần nhất cần được thăm khám. 
• Kết hợp thuốc giảm đau, chống viêm theo chỉ định của bác sĩ: Giúp người bệnh nhanh chóng dễ chịu, giảm cảm giác buốt rát trong những ngày đầu điều trị.Các thuốc này không thay thế kháng sinh.

6. Biện pháp phòng ngừa và duy trì sức khỏe đường tiết niệu

Để hạn chế nguy cơ viêm niệu đạo và các bệnh lý đường tiết niệu, nên duy trì những thói quen sau:

• Uống đủ nước theo nhu cầu cơ thể, không nhịn tiểu quá lâu và nên đi tiểu sau quan hệ tình dục.
• Giữ vệ sinh vùng kín sạch sẽ, lau từ trước ra sau sau khi đi vệ sinh đối với nữ giới; tránh dùng sản phẩm vệ sinh dễ gây kích ứng.
• Quan hệ tình dục an toàn, sử dụng bao cao su đúng cách và hạn chế nguy cơ lây nhiễm các bệnh qua đường tình dục.
• Không dùng chung khăn tắm, đồ lót và các vật dụng cá nhân.

Khi xuất hiện các dấu hiệu viêm niệu đạo như tiểu buốt, tiểu rắt, dịch tiết bất thường hoặc tiểu ra máu, người bệnh nên thăm khám sớm để xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp.

Hệ thống Y tế MEDLATEC quy tụ đội ngũ chuyên gia, bác sĩ chuyên khoa cùng hệ thống xét nghiệm, chẩn đoán hiện đại, hỗ trợ người bệnh kiểm tra và theo dõi sức khỏe hiệu quả. Quý khách hàng có thể liên hệ Tổng đài đặt lịch toàn quốc 1900 56 56 56 để được tư vấn và đặt lịch khám.