Tuyến thượng thận nằm ở đâu? Có chức năng gì và một số bệnh lý liên quan

1. Tuyến thượng thận nằm ở đâu?

Tuyến thượng thận là cơ quan quan trọng của hệ nội tiết nhưng không phải ai cũng biết rõ vị trí của tuyến nội tiết này. Vậy tuyến thượng thận nằm ở đâu?

Vị trí của tuyến thượng thận là nằm sau phúc mạc. Mỗi bên thận có một tuyến thượng thận, nằm ở trên đỉnh của thận tương ứng. Tuyến thượng thận có kích thước nhỏ và được chia thành 2 phần chính là vỏ thượng thận nằm ở bên ngoài của tuyến thượng thận và tủy thượng thận nằm ở phía bên trong, dưới lớp vỏ thượng thận. 

Nhiều người chưa biết rõ vị trí của tuyến thượng thận nằm ở đâu

2. Chức năng của tuyến thượng thận

Như vậy, bạn đã biết vị trí của tuyến thượng thận nằm ở đâu. Vậy cơ quan này có chức năng hoạt động như thế nào? Tuyến thượng thận chia làm hai miền và đảm nhiệm những vai trò như sau: 

- Vỏ tuyến thượng thận: Bao gồm lớp cầu, lớp sợi và lớp dưới. Trong đó: 

+ Lớp cầu: Có nhiệm vụ tiết ra các loại hormone điều hòa các chất điện giải. Trong đó, hormone aldosterone có vai trò rất quan trọng trong việc giữ các ion Na+ và thải K+ trong máu, từ đó điều hòa huyết áp hiệu quả. 

+ Lớp sợi: Có nhiệm vụ sản xuất ra những loại hormone giúp điều hòa đường huyết, đặc biệt là Cortisol - nhờ có loại hormone này, glucose có thể được tổng hợp từ axit amin (do phân giải protein) và glycerol (do phân giải mỡ).

+ Lớp lưới: Có nhiệm vụ sản xuất ra hormone androgen (chiếm tỷ lệ lớn) và estrogen (chiếm một phần không đáng kể). Tác dụng của androgen là tham gia vào quá trình phân hóa giới tính nam trong thời kỳ phát triển phôi. Ở độ tuổi dậy thì, androgen kết hợp cùng với cùng với testosterone kích thích cơ quan sinh dục phát triển và thể hiện những đặc tính ở nam giới. Tuyến thượng thận ở nữ cũng có thể tiết ra loại hormone này. Trường hợp lượng hormone này được tiết ra nhiều trong giai đoạn thai nhi, nữ giới có thể phát triển đặc tính nam.

- Miền tủy tuyến thượng thận: Đây là nơi sản xuất ra adrenalin và noradenalin. Hai loại hormone này có tác dụng giống với thần kinh giao cảm. Tuy nhiên, tác dụng của nó thường kéo dài hơn chất dẫn truyền thần kinh vì chúng bị phân hủy chậm hơn. Cụ thể, các loại hormone do tủy tuyến thượng thận sản xuất ra có tác dụng tăng nhịp tim, tăng lực co tim, tăng nhịp thở, tăng huyết áp và đường huyết, làm giãn phế quản,...

3. Các bệnh lý liên quan đến tuyến thượng thận

Tuyến thượng thận có vai trò rất quan trọng trong việc cân bằng nội tiết tố trong cơ thể. Khi cơ quan này bị tổn thương, cơ thể sẽ gặp phải nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Dưới đây là một số bệnh lý cụ thể liên quan đến tuyến thượng thận: 

- Suy vỏ thượng thận nguyên phát: Bệnh còn có tên gọi khác là Addison. Đây là tình trạng suy vỏ thượng thận nguyên phát và tình trạng này chỉ xảy ra khi tuyến thượng thận hoạt động kém hiệu quả. Khi đó, lượng hormone cortisol, aldosterone và androgen,... do lớp vỏ này sản xuất sẽ bị giảm đi đáng kể và gây ra những hệ lụy sức khỏe rất nghiêm trọng. 

- U thượng thận tăng tiết cortisol: Khi mắc căn bệnh này, tuyến thượng thận thường sản xuất quá nhiều hormon cortisol từ tuyến thận. 

- Cường aldosteron nguyên phát: Là những trường hợp tuyến thượng thận tiết quá nhiều aldosterone, dẫn đến những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng như tăng huyết áp kèm hạ kali máu. Khi nồng độ kali thấp, người bệnh có thể bị chuột rút và tình trạng rối loạn nhịp tim. 

Cường aldosteron có thể ảnh hưởng đến nhịp tim 

- Cường androgen: Là tình trạng tuyến thượng thận tiết quá nhiều. Cơ thể của nam và nữ đều tạo ra androgen, nhưng nam giới tạo ra androgen nhiều hơn. Bệnh cường androgen có thể gây ra nhiều triệu chứng khác nhau dựa trên yếu tố giới tính và tuổi tác. 

+ Các bé gái mắc cường androgen trước tuổi dậy thì có thể gặp phải một số triệu chứng như sau: 

• Âm vật phì đại.
• Có nhiều mụn trứng cá. 
• Rậm lông. 
• Môi, cằm, da vùng ngực, bụng và lưng thường có biểu hiện sậm màu. 

+ Các bé trai bị cường androgen thường có những triệu chứng như sau: 

• Dương vật phì đại.
• Mọc lông sớm và có biểu hiện rậm lông ở vùng mu và nách. 
• Giọng trầm hơn. 

+ Phụ nữ trưởng thành mắc cường androgen thường có những biểu hiện như sau: 

• Có nhiều mụn trứng cá và có thể kèm theo hiện tượng rậm lông. 
• Kinh nguyệt không đều. 
• Vô sinh.
• Tóc rụng nhiều. 

- Cường tủy thượng thận: Đây là căn bệnh hiếm gặp thường do khối u tủy thượng thận gây ra, khiến phần tủy thượng thận tiết quá nhiều hormone như adrenalin, noradrenalin,... Cường tủy thượng thận có thể gây ra một số triệu chứng như nhức đầu, vã mồ hôi và tim đập nhanh. Nếu không được phát hiện và điều trị sớm, bệnh còn có thể gây tăng huyết áp kịch phát dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng là mất thị lực, gây ra các bệnh lý về tim mạch, thận, thậm chí tăng nguy cơ đột quỵ. 

- Tăng sản thượng thận bẩm sinh: Là một nhóm bệnh di truyền và nguyên nhân là do sự thiếu hụt các enzym quan trọng trong quá trình tổng hợp cortisol và aldosterone ở tuyến thượng thận, gây ảnh hưởng đến sự tăng trưởng của cơ thể cũng như chức năng giảm căng thẳng của hormone cortisol.

- Ung thư tuyến thượng thận: Đa số khối u tuyến thượng thận phát hiện tình cờ là u lành tính (khoảng 80 - 90%), không cần can thiệp đặc hiệu. Trong số ít trường hợp ác tính, di căn từ các bệnh ung thư khác thường gặp hơn ung thư tuyến thượng thận nguyên phát, vì đây là bệnh lý rất hiếm gặp. 

Bạn nên đi khám nếu có biểu hiện nghi ngờ mắc bệnh lý liên quan đến tuyến thượng thận

Mong rằng những thông tin từ bài viết trên đã giúp bạn giải đáp thắc mắc “tuyến thượng thận nằm ở đâu” và vai trò của tuyến nội tiết này cũng như một số bệnh lý liên quan đến tuyến thượng thận. Nếu có những biểu hiện bất thường và nghi ngờ bệnh, bạn nên đi khám để được bác sĩ chẩn đoán và điều trị sớm. 

Chuyên khoa Nội tiết của Hệ thống Y tế MEDLATEC là nơi quy tụ các bác sĩ có chuyên môn cao và được đầu tư trang thiết bị máy móc hiện đại, phục vụ cho quá trình thăm khám, chẩn đoán và điều trị bệnh. Chính vì thế, nếu bạn đang phân vân về địa chỉ khám uy tín, bạn có thể an tâm khi lựa chọn MEDLATEC. Để đặt lịch khám sớm, quý khách vui lòng gọi đến tổng đài 1900 56 56 56, các tổng đài viên sẽ tư vấn cụ thể cho bạn.