1. Nguyên nhân gây đau thắt lưng khi nằm ngửa

Tình trạng bị đau thắt lưng khi nằm ngửa có thể do nhiều nguyên nhân gây nên, cụ thể như:

1.1. Nguyên nhân cơ học và thói quen nghỉ ngơi

• Đệm quá cứng hoặc quá mềm: Đệm quá mềm gây lún võng xương chậu, bẻ cong trục cột sống, trong khi đó, đệm quá cứng lại làm hõm thắt lưng mất điểm tựa. Cả hai trường hợp này đều buộc phần cơ ở lưng phải căng hơn, gây tích tụ acid lactic và làm đau thắt lưng khi nằm ngửa.
• Hội chứng căng giãn dây chằng hoặc cơ: Các chấn thương từ lao động nặng, giày cao gót,... trong ngày có thể ảnh hưởng đến cơ, dây chằng và sau đó gây đau thắt lưng.

Tình trạng bị đau thắt lưng khi nằm ngửa thường xuất phát từ sự thay đổi áp lực lên đĩa đệm và rễ thần kinh vùng thắt lưng dưới

1.2. Bệnh lý tại cột sống và tổn thương thần kinh

• Thoát vị đĩa đệm: Nằm ngửa sẽ kéo căng thần kinh hông, chèn ép cơ học vào rễ thần kinh gây đau nhói, tê bì, kiến bò lan xuống chi dưới.
• Hội chứng hẹp ống sống: Thường gặp ở người trên 50 tuổi. Tư thế nằm thẳng làm giảm thể tích ống sống, cản trở hồi lưu tĩnh mạch màng cứng gây thiếu máu cục bộ rễ thần kinh.
• Thoái hóa cột sống: Đĩa đệm mất nước, hình thành gai xương gây viêm màng hoạt dịch khớp mạn tính và cũng làm đau thắt lưng.
• Viêm cột sống dính khớp: Đây là một bệnh lý tự miễn với các biểu hiện ban đầu là đau ngay cả khi nằm yên, đau nhiều vào nửa đêm về sáng nhưng lại thuyên giảm khi vận động.
• Trượt thân đốt sống: Đốt sống trượt ra trước hoặc sau gây mất vững, làm dây chằng quá tải khi nằm ngửa cũng gây đau thắt lưng.
• Viêm thân sống đĩa đệm: Đau âm ỉ dữ dội về đêm, kèm sốt nhẹ, sụt cân.

Chèn ép rễ thần kinh do thoát vị đĩa đệm gây đau thắt lưng khi nằm ngửa

1.3. Các bệnh lý khác

Cấu trúc thần kinh của vùng thắt lưng, ổ bụng và vùng chậu có sự kết nối chéo phức tạp, thông qua các đám rối thần kinh thực vật và thần kinh giao cảm. Do đó, hiện tượng đau thắt lưng cũng có thể liên quan đến một số bệnh lý khác như: 

• Bệnh lý hệ thận - tiết niệu: Như sỏi thận, viêm đài bể thận,... Biểu hiện là các cơn đau quặn thắt hố thắt lưng lan xuống bẹn, không giảm ở bất kỳ tư thế nào, kèm tiểu máu, tiểu buốt.
• Bệnh lý ác tính: Như ung thư di căn xương hoặc đau tủy xương. Cơn đau thường dai dẳng không do vận động, đau tăng vào ban đêm.
• Bệnh lý phụ khoa: Ví dụ như lạc nội mạc tử cung gây viêm vùng chậu, đau lan thắt lưng theo chu kỳ.

2. Phác đồ điều trị cho bệnh nhân bị đau thắt lưng khi nằm ngửa

Phác đồ điều trị tình trạng bị đau thắt lưng khi nằm ngửa sẽ được điều chỉnh cá nhân hóa dựa trên bệnh lý được chẩn đoán, mức độ tổn thương và thể trạng của bệnh nhân. Cụ thể:

2.1. Sử dụng thuốc 

Trong giai đoạn cơn đau bùng phát cấp tính, tùy thuộc vào nguyên nhân, việc can thiệp bằng thuốc là ưu tiên hàng đầu để kiểm soát tình hình, đảm bảo chất lượng sống và chất lượng giấc ngủ:

• Giảm đau chống viêm: Ibuprofen, Meloxicam, ức chế COX-2 chặn sinh tổng hợp prostaglandin tại vị trí viêm.
• Thuốc giãn cơ: Eperisone, Tolperisone giải phóng lực siết của khối cơ.
• Giảm đau thần kinh: Gabapentin, Pregabalin ức chế tín hiệu điện bất thường do rễ thần kinh chèn ép. Ngoài ra, bác sĩ có thể cân nhắc tiêm phong bế rễ thần kinh bằng Corticosteroid.

2.2. Vật lý trị liệu và phục hồi chức năng

Khi cơn đau cấp đã thuyên giảm, vật lý trị liệu là phương pháp điều trị bảo tồn:

• Trị liệu máy móc: Một số phương pháp thường dùng là nhiệt, siêu âm, điện xung TENS, laser cường độ cao kích thích tuần hoàn vi mô.
• Kéo giãn cột sống: Tạo lực kéo âm tính giải áp đĩa đệm.
• Tập sức mạnh lõi: Tập cơ bụng sâu tạo nẹp lưng sinh học bảo vệ đĩa đệm.

Các bài tập vật lý trị liệu giúp loại bỏ tình trạng đau thắt lưng khi nằm ngửa

2.3. Chỉ định can thiệp ngoại khoa phẫu thuật

Với các bệnh lý nghiêm trọng, người bệnh có thể phải áp dụng các biện pháp can thiệp ngoại khoa để điều trị như mổ nội soi lấy khối Thoát vị đĩa đệm, phẫu thuật giải ép mở rộng ống sống hoặc phẫu thuật ghép xương cố định cột sống,...

3. Cách điều chỉnh tư thế ngủ giúp giảm đau lưng

Bên cạnh việc thăm khám và tuân thủ điều trị do bác sĩ chỉ định, người bệnh nên điều chỉnh lại tư thế ngủ để hỗ trợ cải thiện tình trạng bị đau thắt lưng khi nằm ngửa. Cụ thể như sau:

3.1. Sử dụng gối hỗ trợ

Để biến tư thế nằm ngửa trở thành tư thế trị liệu, bạn có thể áp dụng cách như sau:

• Đặt cuộn gối dưới hai đầu gối giúp làm chùng nhóm cơ thắt lưng chậu, từ đó duy trì đường cong sinh lý tự nhiên. Tuy nhiên, phương pháp này không khuyến cáo cho thai phụ tháng cuối.
• Dùng khăn cuộn mỏng lót dưới thắt lưng làm điểm tỳ nâng đỡ, giúp cơ cạnh sống không phải gồng.

3.2. Đổi sang tư thế nằm nghiêng hỗ trợ

Nằm nghiêng kết hợp sử dụng gối giúp điều chỉnh tư thế tốt hơn, từ đó giảm đau lưng hiệu quả. Cụ thể: 

• Kẹp gối giữa hai đùi giúp duy trì khoảng cách sinh lý khớp háng, giữ cột sống thẳng. Tư thế này có thể giúp giảm đến 50% áp lực đĩa đệm.
• Nằm nghiêng, kéo hai đầu gối sát ngực cũng giúp giảm đau lưng hiệu quả.

Lưu ý: bạn nên tránh nằm sấp vì tư thế này không tốt cho cột sống cũng như gây cản trở đường thở trong khi ngủ. 

Hình ảnh minh họa tư thế nằm đúng và tư thế nằm sai

4. Các bài tập phục hồi chức năng và kéo giãn cơ tại nhà

Việc thực hiện các bài tập kéo giãn cơ một cách đều đặn vào buổi sáng ngay sau khi thức dậy và buổi tối trước khi đi ngủ giúp kích hoạt hệ tuần hoàn, tăng cường máu đến các mô sụn đĩa đệm, giải phóng sự co cứng của cơ thắt lưng, từ đó cải thiện tình trạng bị đau thắt lưng khi nằm ngửa. 

4.1. Bài tập xoay thân kéo giãn mạc cơ

Mục tiêu: Kéo giãn cơ chéo bụng và cơ dựng sống.

Cách thực hiện:

• Bạn nằm ngửa, dang tay chữ T.
• Co hai đầu gối, thở ra, ngả 2 gối sang trái, mắt nhìn sang phải, ghim chặt 2 bả vai sát sàn.
• Giữ 15 - 20 giây sau đó đổi bên và lặp lại 5 - 10 lần/bên.

4.2. Bài tập ngồi gập người về phía trước

Mục tiêu: Kéo giãn mặt sau cơ thể và cơ gân kheo.

Cách thực hiện:

• Ngồi thẳng, duỗi chân, mũi bàn chân hướng lên trần.
• Gập thân trên từ khớp hông (tuyệt đối không gù lưng). Vươn tay nắm lòng bàn chân.
• Giữ 30s, hít thở đều và lặp lại 3 hiệp.

Tích cực tập luyện kéo giãn nhóm cơ gân kheo và cơ dựng sống 

Tình trạng bị đau thắt lưng khi nằm ngửa có thể cảnh báo nhiều vấn đề. Tốt nhất, nếu mức độ đau không thuyên giảm ngay cả khi đã nghỉ ngơi, đổi tư thế ngủ và luyện tập, bạn nên đi thăm khám tại các cơ sở y tế uy tín như chuyên khoa Cơ xương khớp thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC để được các bác sĩ kiểm tra cụ thể hơn. Để đặt lịch khám tại MEDLATEC, Quý khách vui lòng liên hệ tổng đài 1900 56 56 56 của MEDLATEC để được hỗ trợ.