1. Thế nào là rối loạn hành vi giấc ngủ REM?

Giấc ngủ gồm nhiều giai đoạn khác nhau, trong đó REM (Rapid Eye Movement) là giai đoạn mắt chuyển động nhanh và não hoạt động gần tương đương lúc tỉnh táo. Ở người khỏe mạnh, trong giai đoạn REM, các cơ xương gần như bị “tê liệt sinh lý” để cơ thể không thực hiện các động tác theo nội dung giấc mơ.

Rối loạn hành vi giấc ngủ REM (RBD) xảy ra khi cơ chế bất động của cơ thể trong giai đoạn REM bị mất. Lúc này, người bệnh có thể nói chuyện, la hét trong giấc ngủ, vung tay chân, đấm đá, bật dậy khỏi giường, chạy hoặc thực hiện các hành động giống như đang chống trả trong giấc mơ. Khi được đánh thức, nhiều người vẫn nhớ rõ nội dung giấc mơ và cho biết hành động của mình tương ứng với những gì vừa mơ thấy.

Người bị rối loạn hành vi giấc ngủ REM thường xuyên la hét trong khi ngủ

2. Mức độ nguy hiểm của rối loạn hành vi giấc ngủ 

Mức độ nguy hiểm của rối loạn hành vi giấc ngủ phụ thuộc vào tần suất, mức độ biểu hiện và nguyên nhân gây bệnh.

2.1. Nguy cơ chấn thương

Do thực hiện các động tác mạnh theo nội dung giấc mơ, người bệnh có thể bị té ngã khỏi giường, đập đầu vào thành giường hoặc đồ vật, gãy xương, bong gân, trầy xước, vô tình đánh hoặc đá người nằm cạnh. Thực tế đã có những trường hợp chấn thương nặng cần nhập viện điều trị do rối loạn hành vi giấc ngủ REM.

2.2. Ảnh hưởng đến cuộc sống và tinh thần

Các cơn rối loạn xảy ra nhiều lần khiến giấc ngủ bị gián đoạn. Vì thế, người bệnh thường ngủ không sâu, mệt mỏi sau khi thức giấc, buồn ngủ ban ngày, khó tập trung khi học tập hoặc làm việc. Nếu kéo dài, tình trạng thiếu ngủ có thể làm suy giảm sức khỏe thể chất và tinh thần của người bệnh.

Mặt khác, các cơn la hét hoặc hành động bất thường khi ngủ khiến người bệnh và gia đình lo lắng. Nhiều bệnh nhân sẽ có cảm giác mất tự tin, lo sợ khi ngủ chung với người khác, bị căng thẳng kéo dài,... khiến chất lượng cuộc sống giảm sút.

2.3. Có thể là dấu hiệu sớm của bệnh thần kinh thoái hóa

Rối loạn hành vi giấc ngủ cũng có thể xuất hiện nhiều năm, trước khi người bệnh được chẩn đoán mắc các bệnh thoái hóa thần kinh như: Parkinson, sa sút trí tuệ thể Lewy, teo đa hệ thống,...

Không phải ai mắc rối loạn hành vi giấc ngủ cũng sẽ bị các bệnh này, nhưng đây được xem là một dấu hiệu cảnh báo quan trọng. Vì vậy, người bệnh nên được bác sĩ Chuyên khoa Thần kinh thăm khám định kỳ.

Bị rối loạn hành vi giấc ngủ làm tăng nguy cơ mắc bệnh Parkinson

3. Dấu hiệu nhận biết rối loạn hành vi giấc ngủ REM

Người mắc rối loạn hành vi giấc ngủ thường xuất hiện các dấu hiệu:

• Nói chuyện, gọi tên người khác, chửi mắng, cười lớn, khóc hoặc la hét khi ngủ. Các biểu hiện thường xảy ra vào nửa sau của đêm, khi tần suất giấc ngủ REM xuất hiện nhiều.
• Thực hiện các động tác mạnh trong giấc ngủ như: đấm, đá, đạp chân, vung tay, bật dậy, chạy khỏi giường. Những hành động này thường phù hợp với nội dung giấc mơ.
• Sau khi được đánh thức, người bệnh thường kể lại được giấc mơ rất chi tiết và cho biết mình đang chống trả, chạy trốn hoặc tự vệ trong mơ.

4. Chẩn đoán và khắc phục rối loạn hành vi giấc ngủ như thế nào?

Để xác định chính xác rối loạn hành vi giấc ngủ và có phương án điều trị phù hợp, bác sĩ sẽ thực hiện các phương pháp:

4.1. Chẩn đoán

Bác sĩ sẽ hỏi người bệnh về thời gian xuất hiện triệu chứng, tần suất xảy ra, có gây chấn thương hay không, có đang sử dụng thuốc nào không, có bệnh thần kinh đi kèm hay không. Thông tin từ người ngủ cùng cũng sẽ được thu thập vì người bệnh thường không biết hết các hành vi của mình.

Sau đó, bác sĩ sẽ chỉ định:

• Đo đa ký giấc ngủ:

Đây là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán bệnh. Trong quá trình ngủ, hệ thống sẽ ghi nhận sóng não, hoạt động cơ, nhịp tim, nhịp thở, cử động mắt,... để xác định người bệnh có mất tình trạng bất động cơ trong giai đoạn REM hay không.

• Đánh giá bệnh lý thần kinh:

Khi nghi ngờ bệnh thoái hóa thần kinh, bác sĩ có thể chỉ định khám thần kinh hoặc thực hiện thêm các xét nghiệm phù hợp.

Người bệnh trong quá trình lắng nghe chẩn đoán và hướng dẫn điều trị rối loạn hành vi giấc ngủ cùng bác sĩ

4.2. Điều trị

Mục tiêu chính của điều trị rối loạn hành vi giấc ngủ là giảm các hành vi nguy hiểm trong lúc ngủ, hạn chế chấn thương và kiểm soát nguyên nhân gây bệnh.

• Điều trị nguyên nhân:

Nếu bệnh liên quan đến Parkinson, hội chứng ngưng thở khi ngủ, tác dụng phụ của thuốc,... Bác sĩ sẽ điều trị nguyên nhân trước nhằm cải thiện triệu chứng hiệu quả.

• Dùng thuốc:

Một số thuốc có thể được bác sĩ chỉ định nhằm giảm tần suất các cơn, hạn chế hành vi bất thường khi ngủ và cải thiện chất lượng giấc ngủ. Người bệnh cần dùng thuốc đúng chỉ định, không tự ý thay đổi hoặc ngừng thuốc.

• Điều chỉnh môi trường ngủ:

Người bệnh sẽ được hướng dẫn dọn hết các vật sắc nhọn quanh giường, hạ thấp giường nếu có nguy cơ té ngã, lót thảm mềm cạnh giường, khóa cửa sổ, cửa ban công,... để tránh xảy ra chấn thương khi ngủ. Trường hợp triệu chứng nặng, cần cân nhắc ngủ riêng.

• Xây dựng thói quen ngủ lành mạnh:

Thói quen duy trì giờ đi ngủ cố định mỗi ngày, không thức khuya, không dùng chất kích thích vào buổi tối, vận động nhẹ nhàng nhưng không quá sát giờ ngủ sẽ góp phần cải thiện chất lượng giấc ngủ.

Rối loạn hành vi giấc ngủ REM tuy không phải trường hợp nào cũng đe dọa đến tính mạng, nhưng có thể gây chấn thương, làm giảm chất lượng giấc ngủ và tăng nguy cơ mắc bệnh thoái hóa thần kinh. 

Vì vậy, khi xuất hiện các biểu hiện như la hét, đấm đá hoặc vận động mạnh trong lúc ngủ, run tay, cứng cơ, chậm vận động hoặc suy giảm trí nhớ, quý khách hàng có thể liên hệ đặt lịch khám cùng bác sĩ chuyên khoa của Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Hotline 1900 56 56 56.