Tại sao trong người luôn cảm thấy mệt mỏi? Khi nào cần đi khám

1. Mệt mỏi kéo dài khác gì mệt mỏi thông thường?

Mệt mỏi là cảm giác thiếu năng lượng, khó tập trung và làm việc gì cũng thấy nặng nề. Tình trạng này thường xuất hiện sau một ngày làm việc nhiều, khi thức khuya hoặc lúc bị cảm cúm. Khi cơ thể được nghỉ ngơi, cảm giác mệt thường giảm dần.

Mệt mỏi đáng lưu ý hơn khi kéo dài nhiều tuần, không đỡ dù đã ngủ đủ hoặc xuất hiện mà không rõ lý do. Lúc này, cảm giác mệt có thể phản ánh một vấn đề về giấc ngủ, tâm lý hoặc sức khỏe thể chất.

Bạn cũng nên phân biệt mệt mỏi với buồn ngủ. Người buồn ngủ dễ thiếp đi khi ngồi yên. Người mệt mỏi có thể thấy kiệt sức nhưng chưa chắc ngủ được. Mô tả đúng cảm giác của mình sẽ giúp bác sĩ định hướng nguyên nhân nhanh hơn.

Tại sao trong người luôn cảm thấy mệt mỏi? Khi nào cần đi khám

2. Tại sao trong người luôn cảm thấy mệt mỏi?

Mệt mỏi hiếm khi chỉ do một nguyên nhân. Ở nhiều người, thói quen sinh hoạt, căng thẳng và bệnh lý có thể cùng tác động.

2.1. Thiếu ngủ hoặc giấc ngủ kém chất lượng

Ngủ ít, thức khuya, làm ca đêm hoặc mất ngủ là những nguyên nhân thường gặp nhất. Dùng điện thoại, uống cà phê hay ăn no sát giờ ngủ cũng có thể khiến giấc ngủ nông và dễ gián đoạn.

Có những người ngủ đủ giờ nhưng sáng dậy vẫn uể oải. Một nguyên nhân cần nghĩ đến là ngưng thở khi ngủ. Người bệnh thường ngáy to, có lúc thở hổn hển hoặc như bị nghẹt thở trong đêm. Những dấu hiệu này thường do người ngủ cùng phát hiện.

2.2. Lối sống thiếu cân bằng

Bỏ bữa, ăn uống thất thường hoặc thiếu chất có thể khiến cơ thể không đủ năng lượng cho hoạt động trong ngày. Uống ít nước cũng làm cảm giác mệt rõ hơn.

Ít vận động là yếu tố hay bị bỏ qua. Ngồi lâu một chỗ không giúp cơ thể "tiết kiệm sức" mà thường khiến bạn uể oải hơn. Hút thuốc, uống nhiều rượu bia và lạm dụng đồ uống chứa caffeine cũng ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ và mức năng lượng.

2.3. Căng thẳng, lo âu và trầm cảm

Áp lực công việc, chăm con nhỏ hay mất người thân có thể khiến bạn kiệt sức kéo dài. Căng thẳng thường đi kèm khó ngủ, từ đó làm mệt mỏi ban ngày nặng thêm.

Trong trầm cảm, mệt mỏi thường đi cùng cảm giác buồn chán, mất hứng thú với những việc từng yêu thích và thay đổi giấc ngủ, ăn uống. Nếu bạn nhận thấy những biểu hiện này kéo dài, nên tìm đến bác sĩ để được đánh giá.

Căng thẳng kéo dài có thể khiến bạn khó ngủ và cảm thấy kiệt sức trong ngày.

2.4. Thay đổi nội tiết và tác dụng phụ của thuốc

Tuổi dậy thì, thai kỳ và giai đoạn mãn kinh đều có thể làm thay đổi mức năng lượng. Nhiều phụ nữ mang thai cảm thấy mệt rõ rệt trong những tháng đầu.

Một số thuốc cũng có thể gây mệt, chẳng hạn thuốc giảm đau, thuốc tim mạch, thuốc chống trầm cảm hoặc các liệu pháp như hóa trị, xạ trị. Nếu mệt xuất hiện sau khi bắt đầu dùng thuốc mới, bạn nên trao đổi với bác sĩ thay vì tự ý ngừng thuốc.

2.5. Bệnh lý tiềm ẩn gây mệt mỏi kéo dài

Mệt mỏi là triệu chứng chung của nhiều bệnh. Các dấu hiệu đi kèm có thể gợi ý nguyên nhân, nhưng không thay thế được chẩn đoán của bác sĩ. Một số bệnh lý thường gặp bao gồm:

• Thiếu máu: Cơ thể không đủ hồng cầu khỏe mạnh để vận chuyển oxy. Người bệnh có thể da xanh, hồi hộp, tim đập mạnh và hụt hơi khi gắng sức. Thiếu sắt và thiếu vitamin B12 là hai nguyên nhân hay gặp.
• Rối loạn chức năng tuyến giáp: Cả suy giáp và cường giáp đều có thể gây mệt. Người cường giáp thường thấy bồn chồn, lo âu, dễ cáu gắt và yếu cơ.
• Đái tháo đường: Mệt nhiều thường đi kèm khát nước, đi tiểu nhiều, nhất là về đêm, và sụt cân không rõ lý do.
• Sau nhiễm virus: Mệt có thể kéo dài một thời gian sau các bệnh như tăng bạch cầu đơn nhân nhiễm khuẩn hoặc COVID-19.
• Bệnh mạn tính khác: Bệnh thận mạn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), tình trạng viêm hoặc nhiễm trùng kéo dài, thiếu vitamin D, béo phì và một số bệnh ung thư đều có thể gây mệt mỏi.
• Hội chứng mệt mỏi mạn tính (ME/CFS): Người bệnh mệt nặng kéo dài nhiều tháng. Triệu chứng nặng lên sau khi gắng sức và không cải thiện rõ khi nghỉ ngơi. Nhiều người kèm theo giảm trí nhớ, khó tập trung. Bác sĩ thường chỉ chẩn đoán hội chứng này sau khi đã loại trừ các nguyên nhân khác.

3. Dấu hiệu cảnh báo mệt mỏi cần được thăm khám

3.1. Khi nào nên đặt lịch khám?

Theo Mayo Clinic, bạn nên đi khám nếu đã nghỉ ngơi, giảm căng thẳng, ăn uống điều độ và uống đủ nước trong khoảng 2 tuần mà tình trạng mệt vẫn không cải thiện. Nếu đã điều chỉnh sinh hoạt mà vẫn chưa rõ tại sao trong người luôn cảm thấy mệt mỏi, bạn cũng nên chủ động thăm khám khi có một trong các dấu hiệu sau:

• Mệt kéo dài vài tuần và không rõ lý do.
• Mệt ảnh hưởng đến công việc, học tập hoặc sinh hoạt hằng ngày.
• Mệt kèm sụt cân, thay đổi tâm trạng hoặc được người ngủ cùng nhận xét là ngáy to, thở hổn hển khi ngủ.
• Mệt xuất hiện đột ngột, hoặc bắt đầu sau khi dùng một loại thuốc mới.
• Người trên 65 tuổi bị mệt mỏi kéo dài.

3.2. Khi nào cần đến cơ sở y tế ngay?

Mệt mỏi đi kèm một số triệu chứng có thể là dấu hiệu của tình trạng nghiêm trọng. Bạn nên đến cơ sở y tế gần nhất nếu mệt mỏi xuất hiện cùng:

• Đau ngực, khó thở.
• Tim đập nhanh hoặc không đều.
• Choáng váng, cảm giác sắp ngất.
• Đau bụng, đau vùng chậu hoặc đau lưng dữ dội.
• Chảy máu bất thường như nôn ra máu, đi ngoài ra máu.
• Đau đầu dữ dội.

Nếu cảm giác kiệt sức đi kèm ý nghĩ tự làm hại bản thân, bạn nên tìm sự hỗ trợ y tế ngay và chia sẻ với người thân tin cậy.

4. Bác sĩ thường kiểm tra gì khi bạn mệt mỏi kéo dài?

Không có một xét nghiệm duy nhất giúp trả lời tại sao trong người luôn cảm thấy mệt mỏi. Đầu tiên, bác sĩ sẽ hỏi về giấc ngủ, chế độ ăn, công việc, tâm trạng, thuốc đang dùng và các triệu chứng đi kèm. Sau đó, bác sĩ thăm khám lâm sàng để khoanh vùng nguyên nhân.

Các xét nghiệm thăm dò có thể chỉ đình giúp hỗ trợ chẩn đoán và xác định căn nguyên có thể chỉ định một số xét nghiệm như:

• Tổng phân tích tế bào máu: Giúp phát hiện thiếu máu hoặc dấu hiệu nhiễm trùng.
• Sắt, ferritin, vitamin B12: Đánh giá tình trạng thiếu vi chất liên quan đến thiếu máu.
• Chức năng tuyến giáp (TSH, FT4): Kiểm tra suy giáp hoặc cường giáp.
• Đường huyết, HbA1c: Sàng lọc đái tháo đường.
• Chức năng gan, thận và tổng phân tích nước tiểu: Đánh giá các cơ quan có thể liên quan.

Xét nghiệm máu giúp bác sĩ kiểm tra thiếu máu, đường huyết và chức năng tuyến giáp ở người mệt mỏi kéo dài.

Ngoài ra tùy nguyên nhân định hướng, bác sĩ sẽ chỉ định những cận lâm sàng thăm dò phù hợp.

5. Cách cải thiện tình trạng mệt mỏi trong sinh hoạt hằng ngày

Khi chưa rõ tại sao trong người luôn cảm thấy mệt mỏi, điều chỉnh thói quen sinh hoạt là bước đầu tiên bạn có thể thực hiện. Một số thay đổi hữu ích bao gồm:

• Giấc ngủ: Bạn nên đi ngủ và thức dậy vào giờ cố định, ngủ khoảng 6–9 tiếng mỗi đêm. Phòng ngủ nên yên tĩnh, không quá sáng hay quá nóng.
• Thói quen trước khi ngủ: Bạn nên hạn chế ăn no, dùng caffeine hoặc tập luyện nặng trong vài giờ trước khi ngủ. Tránh dùng điện thoại, máy tính khoảng 1 giờ trước giờ ngủ.
• Ăn uống: Bạn nên ăn đủ bữa, đa dạng thực phẩm và uống nước đều trong ngày. Không nên dùng cà phê hay nước tăng lực để thay bữa ăn.
• Vận động: Đi bộ hoặc tập nhẹ đều đặn có thể giúp cải thiện năng lượng và giấc ngủ. Bạn nên tăng cường độ từ từ.
• Tinh thần: Dành thời gian nghỉ ngơi, thư giãn và chia sẻ với người thân giúp giảm căng thẳng kéo dài.

Đi bộ nhẹ nhàng mỗi ngày có thể giúp bạn cải thiện năng lượng và chất lượng giấc ngủ

Bạn không nên tự dùng thuốc bổ, vitamin liều cao hoặc thuốc ngủ khi chưa rõ nguyên nhân. Với người nghi mắc hội chứng mệt mỏi mạn tính, việc vận động quá sức có thể làm triệu chứng nặng hơn, vì vậy nên được bác sĩ tư vấn mức độ phù hợp.

Tại sao trong người luôn cảm thấy mệt mỏi có thể có nhiều lời giải, từ thiếu ngủ, căng thẳng đến thiếu máu, bệnh tuyến giáp hay đái tháo đường. Phần lớn trường hợp cải thiện khi điều chỉnh giấc ngủ và lối sống. Nếu mệt kéo dài trên 2 tuần, ảnh hưởng đến sinh hoạt hoặc đi kèm triệu chứng bất thường, bạn nên đi khám để được tìm đúng nguyên nhân.

Khi cần thăm khám, bạn có thể lựa chọn các địa chỉ uy tín như MEDLATEC. Tại đây, bạn được bác sĩ thăm khám, hỏi bệnh và chỉ định các xét nghiệm cần thiết để tìm nguyên nhân gây mệt mỏi kéo dài. Nếu cần tư vấn, đặt lịch khám, quý khách hàng có thể gọi đến hotline 1900 56 56 56 để được hỗ trợ.