1. Thuốc kê đơn và thuốc không kê đơn là gì?

Mỗi người cần hiểu rõ về thuốc kê đơn và thuốc không kê đơn là gì để hạn chế nguy cơ dùng thuốc sai cách gây ra những tác dụng phụ nghiêm trọng. 

Thuốc không kê đơn là gì?

Theo Bộ Y tế tại Thông tư 07/2017/TT-BYT: Thuốc không kê đơn (OTC) là các thuốc nằm trong Danh mục thuốc không kê đơn ban hành kèm theo thông tư. Người dân có thể mua và sử dụng mà không cần đơn của bác sĩ.

Ngoài ra, thông tư cũng nêu tiêu chí để một loại thuốc được xếp vào nhóm không kê đơn như:

- Thuốc có độc tính thấp.

- Ít có nguy cơ gây ra những tác dụng phụ nghiêm trọng.

- Ít tương tác thuốc và ít nguy cơ lệ thuộc hay lạm dụng thuốc. 

- Người dân có thể tự dùng an toàn cho bệnh thông thường.

- Thuốc được bào chế dưới những dạng sử dụng đơn giản như thuốc uống, thuốc bôi ngoài da,..

Bạn nên hiểu rõ thuốc kê đơn và thuốc không kê đơn là gì?

Thuốc kê đơn là gì?

Thuốc kê đơn (ETC) là các thuốc không thuộc Danh mục thuốc không kê đơn, nên phải bán và sử dụng theo đơn thuốc của người kê đơn hợp pháp. Thuốc kê đơn là các thuốc cần có sự chỉ định và giám sát chuyên môn do nguy cơ tác dụng phụ, tương tác thuốc hoặc yêu cầu theo dõi điều trị cao hơn.

2. Những lưu ý khi kê đơn, cấp phát và bán thuốc kê đơn

Thuốc kê đơn chỉ được sử dụng theo chỉ định của người kê đơn hợp pháp nhằm đảm bảo hiệu quả điều trị và an toàn cho người bệnh. Do nhiều thuốc kê đơn có thể gây tác dụng không mong muốn, tương tác thuốc hoặc cần được theo dõi trong quá trình sử dụng, việc kê đơn và cấp phát thuốc phải được thực hiện bởi người có chuyên môn theo quy định. Dưới đây là những lưu ý cụ thể: 

- Đối với bác sĩ kê đơn thuốc: Bắt buộc phải kê đơn phù hợp với chẩn đoán, an toàn và hợp lý theo Luật Khám bệnh. Ngoài các thông tin định danh của người bệnh, chẩn đoán và các thông tin quản lý đơn thuốc theo quy định, đơn thuốc cần ghi đầy đủ thông tin về thuốc được kê, bao gồm: 

- Tên thuốc. 

- Hàm lượng hoặc nồng độ thuốc. 

- Liều dùng. 

- Cách dùng và số lần dùng. 

- Thời gian dùng thuốc. 

Hiện nay, ngành y tế đang đẩy mạnh ứng dụng đơn thuốc điện tử nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và đảm bảo việc sử dụng thuốc an toàn, hợp lý cho người bệnh. 

Bác sĩ sẽ cân nhắc kỹ trước khi kê đơn thuốc cho bệnh nhân

- Đối với người bán thuốc: Trước khi bán thuốc cho người bệnh, người bán thuốc cần kiểm tra kỹ đơn thuốc và cấp phát đúng loại thuốc cho người bệnh. Người bán thuốc cũng cần hướng dẫn chi tiết cho bệnh nhân về cách dùng thuốc như thế nào và bảo quản thuốc thuốc ra sao để duy trì chất lượng và hiệu quả của thuốc trong suốt thời gian sử dụng. 

3. Những lưu ý dành cho người bệnh 

Ngoài những thông tin về danh mục thuốc kê đơn, người bệnh cần đặc biệt lưu ý dùng thuốc đúng cách để có thể đạt được hiệu quả điều trị tối đa và phòng ngừa nguy cơ tác dụng phụ sau khi dùng thuốc. Dưới đây là những lưu ý cụ thể dành cho người bệnh: 

- Cần tuân thủ đúng theo những hướng dẫn của bác sĩ về liều lượng sử dụng và thời gian dùng thuốc mà bác sĩ đã chỉ dẫn. Việc sử dụng thuốc sai cách có thể khiến bệnh trở nên nghiêm trọng hơn, gây tương tác thuốc, ngộ độc thuốc và những biến chứng nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng của người bệnh. 

- Sau khi mua thuốc, bạn cũng cần giữ lại đơn thuốc cũng như hóa đơn mua thuốc để có thể kiểm tra lại trong những trường hợp cần thiết. Bạn nên mua thuốc tại những cửa hàng thuốc uy tín để tránh nguy cơ mua phải thuốc giả, các loại thuốc không rõ nguồn gốc, không đảm bảo chất lượng thuốc. Đồng thời, bệnh nhân cũng cần chú ý đến hạn sử dụng, không nên dùng những loại thuốc đã quá hạn sử dụng để tránh gặp phải những rủi ro không đáng có. 

- Bảo quản thuốc cũng là vấn đề mà người bệnh cần đặc biệt lưu ý. Bạn nên để thuốc ở những nơi khô ráo, không để ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp vào thuốc, không để thuốc ở nơi ẩm mốc hoặc nhiệt độ cao. Cần bảo quản thuốc tùy thuộc vào từng loại thuốc theo hướng dẫn của dược sĩ. 

- Người bệnh cũng cần chú ý đến thông tin về các tác dụng phụ của thuốc để chủ động phát hiện những bất thường của cơ thể sau khi dùng thuốc, từ đó có thể kịp thời xử trí, phòng ngừa rủi ro nghiêm trọng. Nếu nhận thấy có biểu hiện bất thường, bệnh nhân cần liên hệ ngay đến bác sĩ để được hướng dẫn cụ thể. 

- Nếu muốn kết hợp với các loại thuốc điều trị hay các loại thực phẩm chức năng khác, bạn cần tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn cụ thể. Tự ý kết hợp thuốc kê đơn với những loại thuốc khác có thể gây tương tác thuốc, giảm hiệu quả chữa bệnh, thậm chí có thể gây ngộ độc và gây ảnh hưởng rất nghiêm trọng đến sức khỏe. 

Bệnh nhân cần uống thuốc đúng giờ và đủ liều để đạt hiệu quả điều trị cao nhất

Trên đây là thông tin chi tiết giúp bạn hiểu rõ thuốc kê đơn và thuốc không kê đơn là gì cũng như một số lưu ý khi dùng thuốc để đảm bảo an toàn, hiệu quả. Điều quan trọng nhất là dùng thuốc theo đúng những hướng dẫn của bác sĩ, tránh tự ý tăng liều, giảm liều hay kết hợp với các loại thuốc khác để phòng ngừa rủi ro không đáng có. Bên cạnh đó, sau mỗi đợt điều trị, người bệnh cũng cần tái khám để bác sĩ kiểm tra hiệu quả của thuốc và điều chỉnh loại thuốc hay liều lượng thuốc nếu cần thiết. 

Hiện nay, Hệ thống Y tế MEDLATEC là một trong những đơn vị y tế đáng tin cậy với 30 năm kinh nghiệm khám và điều trị bệnh. Nếu bạn có bất cứ thắc mắc nào về vấn đề sức khỏe hoặc muốn đặt lịch khám tại MEDLATEC, bạn có thể gọi đến tổng đài 1900 56 56 56, các tổng đài viên sẽ tư vấn chi tiết cho bạn.