1. Các triệu chứng nhận biết khớp cắn ngược trẻ em

Trước khi tìm hiểu về các phương pháp điều trị khớp cắn ngược ở trẻ em, bạn cần hiểu cơ bản về tình trạng này. 

Khớp cắn ngược là tình trạng lệch khớp cắn có thể xảy ra từ thời kỳ răng sữa, hàm dưới đưa ra trước với hàm trên khiến cho răng cửa dưới che phủ răng cửa trên. 

Khớp cắn ngược có thể xảy ra từ thời kỳ răng sữa ở trẻ

Dưới đây là một số triệu chứng khớp cắn ngược mà cha mẹ cần nhận biết sớm để kịp thời có kế hoạch điều trị cho trẻ: 

- Hàm răng dưới che phủ hoàn toàn hàm răng trên. 

- Răng tiền hàm và răng hàm giữa 2 hàm răng của trẻ không có sự tiếp xúc chuẩn khít. Kích thước của vòm hàm răng trên nhỏ hơn nhiều so với hàm dưới. 

- Răng cửa và răng nanh ở 2 hàm rất xa nhau. 

- Nếu nhìn nghiêng, sự mất cân đối của khuôn mặt trẻ có khớp cắn ngược sẽ rất rõ ràng. Mặt gãy và cằm thường nhô ra ngoài. Nếu nhìn thẳng, cũng có thể nhận thấy rõ đường thẳng nối giữa trán, mũi và cằm bị lệch hoặc gãy. 

- Những trẻ bị khớp cắn ngược thường bị viêm nướu, ăn nhai thức ăn khó khăn. 

2. Trẻ bị khớp cắn ngược do những nguyên nhân nào?

Tình trạng khớp cắn ngược ở trẻ có thể do 2 nhóm nguyên nhân gây ra, đó là nguyên nhân do răng và do hàm. Cụ thể: 

- Khớp cắn ngược do răng: Khi răng cửa hàm dưới mọc sớm hơn, nó sẽ có xu hướng cản trở sự phát triển của răng cửa hàm trên và dẫn đến khớp cắn ngược. 

- Khớp cắn ngược do xương hàm: Xương hàm dưới phát triển quá mức và xương hàm trên kém phát triển cũng có thể gây ra khớp cắn ngược. 

- Do răng và xương hàm: Một số trường hợp trẻ bị khớp cắn ngược do những vấn đề về răng và do sự phát triển không cân đối của xương hàm. 

3. Khớp cắn ngược có thể gây ra những hậu quả gì?

Dưới đây là những vấn đề mà trẻ có thể phải đối mặt khi bị khớp cắn ngược: 

- Ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng: Sai lệch khớp cắn khiến trẻ ăn nhai thức ăn rất khó khăn và đây cũng có thể là lý do khiến trẻ biếng ăn. Hơn nữa, thức ăn không được nghiền nát cũng có thể gây áp lực cho hệ tiêu hóa và theo thời gian, trẻ có nguy cơ cao gặp phải các bệnh lý về đường tiêu hóa. 

Khớp cắn ngược gây ảnh hưởng đến khả năng ăn nhai của trẻ

- Ảnh hưởng đến khớp thái dương hàm: Khớp cắn ngược khiến lực phân bố vào xương và răng không đều và chính là nguyên nhân dẫn đến rối loạn chuyển động của khớp thái dương hàm.

- Gây mất thẩm mỹ: Nếu không được phát hiện sớm ở thời kỳ răng sữa, khớp cắn ngược sẽ xảy ra ở thời kỳ mọc răng vĩnh viễn, gây mất thẩm mỹ và khó điều trị. Khi xương hàm của trẻ rộng dần thì biểu hiện khớp cắn ngược càng rõ ràng. Sự mất cân đối của khuôn mặt do khớp cắn ngược khiến trẻ luôn tự ti, e ngai giao tiếp. 

- Ảnh hưởng đến khả năng phát âm: Nếu không được điều trị sớm, tình trạng khớp cắn ngược của trẻ có thể ảnh hưởng đến khả năng phát âm và ảnh hưởng đến khả năng giao tiếp của trẻ. 

4. Điều trị khớp cắn ngược ở trẻ em

Cần điều trị khớp cắn ngược ở trẻ em từ sớm để đạt được hiệu quả tốt nhất. Ngược lại, để lâu ngày, việc điều trị sẽ càng khó khăn, tốn nhiều thời gian và hiệu quả khó được như mong đợi. 

Lưu ý quan trọng: Thời điểm can thiệp phù hợp phụ thuộc vào nguyên nhân. 

- Nếu khớp cắn ngược do xương hàm (hàm trên kém phát triển), giai đoạn hiệu quả nhất để can thiệp là khi trẻ còn trong độ tuổi răng hỗn hợp, khoảng 8 - 10 tuổi, lúc khớp giữa xương hàm trên chưa cốt hóa hoàn toàn. 

Chờ đến khi có đủ răng vĩnh viễn (10 - 15 tuổi) mới xử trí có thể bỏ lỡ giai đoạn tăng trưởng vàng, khiến việc điều trị khó khăn hơn. Hơn nữa, một số trường hợp nặng khi trưởng thành cần phải phẫu thuật chỉnh hàm. Vì vậy, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám chỉnh nha để sàng lọc sớm trước 7 tuổi theo khuyến cáo của Hiệp hội Chỉnh nha Hoa Kỳ (AAO), để bác sĩ xác định đúng nguyên nhân và thời điểm can thiệp.

Dưới đây là những phương pháp thường được áp dụng trong điều trị khớp cắn ngược ở trẻ em: 

4.1. Niềng răng

Nên được áp dụng khi trẻ trong khoảng 10 - 15 tuổi. Đây là giai đoạn trẻ đã mọc răng vĩnh viễn và xương hàm của trẻ vẫn còn mềm, đang phát triển và dễ tác động. Phương pháp này phù hợp nhất với khớp cắn ngược do răng, hoặc để hoàn thiện khớp cắn sau khi đã can thiệp xương hàm ở giai đoạn sớm hơn. 

Niềng răng là phương pháp điều trị khớp cắn ngược ở trẻ thường được áp dụng

Dưới đây là một số ưu điểm của phương pháp niềng răng: 

- Có thể dịch chuyển răng nhưng không gây ảnh hưởng đến chân răng hay xương hàm.

- Hiệu quả cao, giúp răng về đúng vị trí, từ đó đảm bảo chức năng ăn nhai cho trẻ và khắc phục vấn đề về thẩm mỹ. 

- Những vật liệu được sử dụng để niềng răng thường khá an toàn, thân thiện và ít nguy cơ gây kích ứng với khoang miệng. 

4.2. Niềng răng Invisalign

Niềng răng Invisalign sử dụng khay niềng răng trong suốt. Do đó, trẻ sẽ tự tin hơn trong quá trình niềng răng. Đây là phương pháp niềng răng hiện đại có tính thẩm mỹ cao và thường được áp dụng với những trường hợp bị khớp cắn ngược ở mức độ nhẹ. 

4.3. Hàm Facemask

Đây là một dạng khí cụ chỉnh nha thường được dùng cho trẻ em. Ở giai đoạn răng hỗn hợp, khoảng 8 - 10 tuổi. Đây là thời điểm khí cụ này phát huy hiệu quả cao nhất vì khớp giữa xương hàm trên chưa cốt hóa. Tác dụng chính của hàm facemask là tạo lực kéo xương hàm trên ra phía trước, bù trừ tình trạng thiểu sản xương hàm trên và cải thiện tương quan giữa xương hàm trên với xương hàm dưới. Qua đó khắc phục khớp cắn ngược do nguyên nhân từ xương. Nếu áp dụng điều trị khớp cắn ngược ở trẻ em trong trường hợp này, cha mẹ cần đảm bảo có sự hợp tác từ trẻ. Để có thể đạt được hiệu quả cao nhất, trẻ cần đeo hàm facemask tối thiểu 12 - 14 tiếng, lý tưởng là 14 - 16 tiếng mỗi ngày (thường vào buổi tối và khi ngủ), trừ khi chơi thể thao.

Trong thời gian trẻ đeo hàm facemask, mẹ cần lưu ý những điều sau: 

- Giám sát thời gian đeo hàm facemask của con để đảm bảo trẻ đeo đúng cách và đúng thời gian. 

- Đưa trẻ đi khám thường xuyên (khoảng 4 đến 6 tuần một lần) để được bác sĩ đánh giá về tình trạng mô mềm.

- Hướng dẫn trẻ chải răng đều đặn và đúng cách.

Trên đây là thông tin về khớp cắn ngược và các phương pháp điều trị khớp cắn ngược ở trẻ em thường được áp dụng với hiệu quả cao. Lời khuyên cho các bậc phụ huynh là nên đưa trẻ đi thăm khám sớm nếu có biểu hiện khớp cắn ngược để được các bác sĩ chuyên khoa kiểm tra và đưa ra phác đồ điều trị kịp thời. 

Để được tư vấn thêm hoặc có nhu cầu đặt lịch khám tại Hệ thống Y tế MEDLATEC, mời quý khách liên hệ đến tổng đài 1900 56 56 56 và thực hiện theo hướng dẫn.