Nội soi bàng quang có đau không và mất bao lâu để hồi phục?

1. Giải đáp thắc mắc nội soi bàng quang có đau không?

Thắc mắc nội soi bàng quang có đau không còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: phương pháp thực hiện và đặc điểm giải phẫu của người bệnh. Về bản chất, nội soi bàng quang là thủ thuật xâm lấn tối thiểu, sử dụng một ống soi chuyên dụng có gắn camera và nguồn sáng luồn từ lỗ niệu đạo qua ống niệu đạo vào bên trong bàng quang để quan sát trực tiếp lớp niêm mạc.

Cảm giác thực tế của người bệnh trong suốt quá trình thăm khám phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: 

Phương pháp gây tê hoặc gây mê được áp dụng

• Nội soi gây tê tại chỗ: Trước khi đưa ống soi vào, bác sĩ sẽ bơm gel gây tê chuyên dụng (chứa Lidocaine) vào lòng niệu đạo. Gel này giúp làm tê niêm mạc và giảm cảm giác đau nhói. Đồng thời, gel đóng vai trò như chất bôi trơn giúp ống soi di chuyển trơn trượt dễ dàng. Người bệnh chỉ cảm thấy hơi tức nhẹ, buốt nhẹ hoặc có cảm giác mót tiểu khi ống soi đi qua vùng cổ bàng quang.

• Nội soi gây mê (Nội soi không đau): Áp dụng cho các trường hợp bệnh nhân có tâm lý quá căng thẳng, trẻ em nhỏ tuổi hoặc khi cần kết hợp làm thủ thuật can thiệp (như gắp sỏi, sinh thiết mô, sinh thiết u bàng quang). Người bệnh sẽ chìm vào giấc ngủ ngắn êm ái và hoàn toàn không cảm nhận được bất kỳ cảm giác đau đớn hay khó chịu nào trong suốt quá trình bác sĩ thao tác.

Loại ống nội soi được lựa chọn sử dụng

• Sử dụng ống soi mềm (Flexible Cystoscope): Ống soi có đường kính nhỏ, đầu ống linh hoạt có thể uốn cong theo độ cong tự nhiên của đường tiết niệu. Kỹ thuật này giúp giảm bớt ma sát vào niêm mạc, hầu như không gây đau và đem lại sự dễ chịu tối đa cho người bệnh.

• Sử dụng ống soi cứng (Rigid Cystoscope): Ống làm bằng kim loại thẳng, cố định. Mặc dù giúp bác sĩ thực hiện các thủ thuật can thiệp ngoại khoa dễ dàng hơn, ống cứng có thể gây cảm giác căng thắt, đau tức nhiều hơn so với ống mềm.

Yếu tố giới tính và đặc điểm giải phẫu

• Nam giới: Do đường niệu đạo của nam giới dài (khoảng 18 - 20 cm) và có hai đoạn cong giải phẫu (đoạn cong dưới xương mu và đoạn cong trước xương mu), nên nam giới thường có cảm giác ê buốt và tức nhẹ nhiều hơn nữ giới khi ống soi di chuyển qua.

• Nữ giới: Đường niệu đạo của nữ giới rất ngắn (chỉ khoảng 3 - 4 cm) và thẳng, vì vậy quá trình đưa ống soi diễn ra vô cùng nhanh chóng, cảm giác khó chịu ở nữ giới thường rất ít và mất đi nhanh chóng.

Kỹ thuật nội soi bàng quang

2. Khi nào bác sĩ chỉ định thực hiện kỹ thuật nội soi bàng quang?

Nội soi bàng quang được đánh giá là "tiêu chuẩn vàng" giúp bác sĩ quan sát trực tiếp niêm mạc bàng quang và niệu đạo. Nhờ đó, bác sĩ phát hiện được và chẩn đoán chính xác các bệnh lý tổn thương bên trong đường tiết niệu dưới mà các phương pháp siêu âm hay chụp X-quang đôi khi không thể phát hiện rõ:

Chỉ định trong mục đích chẩn đoán bệnh lý

• Hiện tượng đi tiểu ra máu không rõ nguyên nhân (tiểu máu đại thể hoặc vi thể kéo dài).

• Các rối loạn tiểu tiện mạn tính không đáp ứng điều trị thuốc: Tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu ngắt quãng, rò rỉ nước tiểu không tự chủ hoặc đau âm ỉ vùng hạ vị kéo dài.

• Đánh giá và phát hiện các khối u bàng quang, polyp bàng quang, túi thừa bàng quang hoặc tình trạng viêm bàng quang kẽ.

• Đánh giá tình trạng hẹp niệu đạo, phì đại tuyến tiền liệt chèn ép cổ bàng quang ở nam giới.

• Phát hiện vị trí sỏi bàng quang, sỏi kẹt niệu đạo hoặc các dị vật bất thường trong hệ tiết niệu.

Tiểu ra máu không rõ nguyên nhân bác sĩ có thể chỉ định nội soi bàng quang để chẩn đoán bệnh

Chỉ định trong mục đích điều trị can thiệp

• Thực hiện sinh thiết lấy mẫu mô tươi tại vùng niêm mạc nghi ngờ tổn thương để xét nghiệm giải phẫu bệnh tầm soát ung thư.

• Gắp bỏ sỏi bàng quang nhỏ, loại bỏ dị vật hoặc tán sỏi bằng năng lượng laser.

• Cắt đốt polyp bàng quang, cắt bỏ các khối u bàng quang nông qua đường niệu đạo.

• Đặt hoặc rút ống thông sonde Double-J niệu quản.

3. Quy trình thực hiện nội soi bàng quang diễn ra như thế nào?

Một quy trình nội soi bàng quang được thực hiện bài bản tại các cơ sở y tế chuyên khoa thường bao gồm các bước chặt chẽ sau:

Bước 1: Chuẩn bị trước khi tiến hành thủ thuật

• Người bệnh được giải thích kỹ lưỡng về mục đích, quy trình và giải tỏa tâm lý lo âu.

• Bác sĩ kiểm tra các xét nghiệm máu, xét nghiệm tổng phân tích nước tiểu để đảm bảo người bệnh không đang bị nhiễm trùng đường  tiết niệu. Nếu có nhiễm trùng, bác sĩ thường điều trị ổn định trước khi soi. Người bệnh cần báo bác sĩ nếu đang dùng thuốc chống đông hoặc kháng kết tập tiểu cầu, từng dị ứng thuốc tê (lidocaine) hoặc đang mang thai. 

• Người bệnh được hướng dẫn đi tiểu hết để làm rỗng bàng quang, sau đó cởi bỏ trang phục và mặc váy y khoa chuyên dụng.

Bước 2: Tiến hành thao tác nội soi chẩn đoán

• Người bệnh nằm trên bàn thủ thuật ở tư thế sản khoa (nằm ngửa, hai chân kê lên đỡ).

• Bác sĩ thực hiện sát trùng kỹ lưỡng vùng sinh dục ngoài bằng dung dịch sát khuẩn y tế.

• Bơm gel gây tê tại chỗ vào niệu đạo và chờ khoảng 3 - 5 phút để thuốc tê phát huy tác dụng tối đa.

• Bác sĩ nhẹ nhàng đưa đầu ống soi đã bôi trơn vào lỗ niệu đạo, từ từ đẩy sâu vào bàng quang. Đồng thời, một lượng nước muối sinh lý tiệt trùng sẽ được xả chậm vào bàng quang để làm căng rộng các nếp gấp niêm mạc, giúp camera quan sát rõ nét toàn bộ các góc khuất.

• Bác sĩ quan sát hình ảnh thu phóng trực tiếp trên màn hình độ phân giải cao, tiến hành chụp ảnh tổn thương hoặc lấy mẫu sinh thiết nếu cần.

Bước 3: Hoàn tất thủ thuật và theo dõi sau soi

• Sau khi hoàn thành việc quan sát, bác sĩ nhẹ nhàng rút ống soi ra ngoài và hút bớt dịch nước muối trong bàng quang. Toàn bộ quá trình soi chẩn đoán thường chỉ diễn ra nhanh chóng trong khoảng 5 đến 15 phút.

• Với soi gây tê tại chỗ, người bệnh được đưa về phòng theo dõi ngắn, có thể đi lại và sinh hoạt bình thường sau khi kết thúc. Nếu soi có gây mê hoặc an thần, người bệnh cần có người đi cùng và thường được dặn không tự lái xe trong 24 giờ đầu.

4. Những biểu hiện bình thường và bất thường cần lưu ý sau khi nội soi

Nắm rõ các phản ứng của cơ thể sau khi kết thúc thủ thuật sẽ giúp bạn chủ động xử lý an toàn. Sau soi chẩn đoán, phần lớn triệu chứng nhẹ tự hết trong 1 - 2 ngày. Nếu có sinh thiết hoặc cắt đốt, thời gian hồi phục có thể dài hơn tùy loại can thiệp. Bác sĩ sẽ hướng dẫn riêng cho từng trường hợp:

Các biểu hiện hoàn toàn bình thường (Tự hết sau 1 - 2 ngày)

• Cảm giác hơi châm chích, ê buốt nhẹ rát nhẹ ở đầu niệu đạo trong 1 - 2 lần đi tiểu đầu tiên sau soi.

• Nước tiểu có thể có màu hồng nhạt hoặc lẫn một vài vệt máu rất nhỏ do sự ma sát nhẹ của ống soi vào lớp niêm mạc.

• Cảm giác mót tiểu liên tục hoặc muốn đi tiểu nhiều lần hơn bình thường do phản ứng của bàng quang khi bị kích thích bởi nước muối sinh lý.

Các dấu hiệu bất thường cần đến gặp bác sĩ ngay

• Nước tiểu có màu đỏ thẫm, chảy nhiều máu tươi hoặc có lẫn các cục máu đông lớn.

• Cảm giác đau quặn thắt vùng bụng dưới dữ dội, đau lan ra vùng hông lưng mà thuốc giảm đau không đỡ.

• Hiện tượng bí tiểu hoàn toàn, không thể đi tiểu được dù bàng quang căng phồng đau đớn.

• Xuất hiện biểu hiện sốt cao trên 38.5 độ C, rét run toàn thân, nước tiểu đục ngầu và có mùi hôi nồng nặc (dấu hiệu cảnh báo nhiễm trùng đường tiết niệu).

5. Hướng dẫn chăm sóc sức khỏe giúp giảm nhanh cảm giác khó chịu sau soi

Để cơ thể nhanh chóng phục hồi và giảm cảm giác ê buốt sau khi nội soi bàng quang, bạn nên tuân thủ các lời khuyên chăm sóc đơn giản sau:

• Uống nhiều nước lọc: Duy trì uống từ 2 đến 2.5 lít nước mỗi ngày giúp tăng cường sản xuất nước tiểu, đóng vai trò như dòng chảy tự nhiên rửa trôi bớt vi khuẩn và làm dịu niêm mạc niệu đạo đang bị kích thích.Người đang bị suy tim, suy thận cần hỏi bác sĩ về lượng nước phù hợp.

• Chườm ấm vùng hạ vị: Sử dụng khăn ấm hoặc túi chườm ấm đặt nhẹ lên vùng bụng dưới giúp làm giãn các cơ trơn bàng quang, giảm nhanh cơn co thắt tức nặng.

Chườm ấm vùng hạ vị hỗ trợ  giảm cơn đau co thắt

• Ngâm rửa nước ấm: Ngâm nhẹ vùng sinh dục ngoài vào chậu nước ấm sạch trong khoảng 10 - 15 phút có tác dụng xoa dịu cảm giác đau rát đầu niệu đạo rất hiệu quả.

• Dùng thuốc theo đúng đơn của bác sĩ: Nếu được bác sĩ kê đơn thuốc kháng sinh dự phòng hoặc thuốc giảm đau nhẹ, hãy uống đúng liều và đủ thời gian chỉ định.

• Hạn chế các chất kích thích: Tránh xa rượu bia, cà phê, đồ uống có gas và đồ ăn quá cay nóng trong 2 - 3 ngày đầu để không làm kích ứng thêm niêm mạc bàng quang.

Hiểu rõ bản chất thủ thuật nội soi bàng quang có đau không cùng việc chuẩn bị tâm lý thoải mái, hợp tác tốt với bác sĩ sẽ giúp bạn trải qua quy trình thăm khám này một cách nhẹ nhàng, an toàn và thu được kết quả chẩn đoán chính xác nhất để bảo vệ vẹn toàn sức khỏe hệ tiết niệu.

Tại Hệ thống Y tế MEDLATEC, người bệnh được đội ngũ bác sĩ chuyên khoa trực tiếp tư vấn, đánh giá tình trạng và chỉ định phương pháp kiểm tra phù hợp. Với hệ thống trang thiết bị hiện đại cùng năng lực xét nghiệm đạt tiêu chuẩn quốc tế, MEDLATEC đồng hành trong quá trình chẩn đoán và chăm sóc sức khỏe người bệnh. Quý khách hàng liên hệ Tổng đài 1900 56 56 56 để được tư vấn và hỗ trợ đặt lịch thăm khám!