1. Viêm tai giữa là gì?

Trước khi tìm hiểu về các mẹo dân gian chữa Viêm tai giữa, chúng ta cần hiểu rõ bản chất của căn bệnh này. Viêm tai giữa không đơn thuần là một cơn đau tai thông thường mà là tình trạng tổn thương thực thể ở niêm mạc hòm nhĩ và xương chũm.

1.1. Khái niệm viêm tai giữa

Viêm tai giữa là tình trạng viêm nhiễm xảy ra ở hòm nhĩ và xương chũm (phần phía sau màng nhĩ). Nguyên nhân gây viêm tai giữa chủ yếu do vi khuẩn hoặc virus xâm nhập vào tai giữa thông qua vòi Eustache (ống nối giữa tai giữa và vòm mũi họng).

Trên thực tế, viêm tai giữa thường là biến chứng của các bệnh lý đường hô hấp trên như viêm mũi họng, viêm xoang hoặc viêm VA không được điều trị triệt để. Khi đó, dịch tiết và vi sinh vật từ mũi họng có thể di chuyển ngược lên tai giữa, gây ứ đọng dịch và dẫn đến tình trạng viêm nhiễm.

Cấu tạo tai giữa và vị trí hòm nhĩ – nơi thường xảy ra viêm tai giữa

1.2. Các dạng viêm tai giữa thường gặp

Dựa vào thời gian mắc bệnh và mức độ tổn thương tại tai giữa, viêm tai giữa được phân thành 3 thể bệnh chính, bao gồm:

• Viêm tai giữa cấp tính: Khởi phát đột ngột với các triệu chứng rõ rệt như đau tai, sốt, có thể kèm theo ù tai hoặc nghe kém. Nếu được phát hiện và điều trị đúng cách, bệnh có khả năng hồi phục hoàn toàn.
• Viêm tai giữa có dịch tiết: Đặc trưng bởi tình trạng ứ đọng dịch nhầy phía sau màng nhĩ nhưng không có dấu hiệu nhiễm trùng cấp tính rõ rệt. Thể bệnh này thường ít gây đau, song có thể làm giảm thính lực đáng kể, đặc biệt ở trẻ em.
• Viêm tai giữa mạn tính: Là tình trạng viêm kéo dài trên 12 tuần, thường đi kèm thủng màng nhĩ và chảy mủ tai dai dẳng. Nếu không được kiểm soát tốt, bệnh có thể gây suy giảm thính lực và tăng nguy cơ biến chứng.

Viêm tai giữa là bệnh lý tai mũi họng phổ biến, có thể gây đau tai và suy giảm thính lực nếu không được điều trị đúng cách.

1.3. Triệu chứng thường gặp không nên chủ quan

Nhận biết sớm các dấu hiệu viêm tai giữa giúp người bệnh can thiệp kịp thời và hạn chế nguy cơ biến chứng. Một số triệu chứng thường gặp bao gồm:

• Đau tai, ù tai: Cơn đau có thể xuất hiện đột ngột hoặc âm ỉ kéo dài, kèm cảm giác nặng tai, như có dịch ứ bên trong.
• Chảy dịch tai: Dịch tiết có thể là mủ hoặc thanh dịch thường có màu vàng nhạt hoặc trắng đục, có thể có mùi hôi, đặc biệt khi màng nhĩ bị thủng.
• Sốt và giảm thính lực: Người bệnh có thể sốt nhẹ đến sốt cao (nhất là ở trẻ em), kèm theo tình trạng nghe kém hoặc phản ứng chậm với âm thanh.
• Dấu hiệu ở trẻ nhỏ: Trẻ thường quấy khóc, hay kéo tai, dụi tai vào gối, chán ăn, ngủ không yên.

Đau tai, ù tai và chảy dịch tai là những triệu chứng viêm tai giữa không nên chủ quan.

2. Tổng hợp các cách chữa viêm tai giữa dân gian phổ biến

Trong dân gian, nhiều bài thuốc sử dụng các loại thảo dược quen thuộc được truyền miệng với mục đích hỗ trợ giảm đau tai và cải thiện triệu chứng viêm nhẹ. Các phương pháp này chỉ là kinh nghiệm dân gian truyền miệng, chưa được kiểm chứng qua các nghiên cứu y khoa về hiệu quả điều trị viêm tai giữa. Người bệnh tuyệt đối không nhỏ trực tiếp các dung dịch tự chế vào tai khi chưa xác định màng nhĩ có bị thủng hay không để tránh nguy cơ nhiễm trùng nghiêm trọng.

Dưới đây là một số mẹo dân gian thường được nhắc đến với mục đích hỗ trợ vệ sinh hoặc giảm khó chịu tại vùng tai ngoài:

2.1. Chữa viêm tai giữa dân gian bằng lá diếp cá

Lá diếp cá thường được nhắc đến trong y học cổ truyền với tính mát. Tuy nhiên, về mặt giải phẫu, ổ viêm tai giữa nằm sau màng nhĩ kín, nên việc đắp thuốc bên ngoài không thể tiêu diệt vi khuẩn bên trong hòm tai.

Theo kinh nghiệm dân gian, một số người dùng lá diếp cá tươi rửa sạch, giã lấy nước cốt và dùng bông sạch thấm nhẹ để vệ sinh quanh vùng vành tai và cửa tai, giúp làm sạch da tai ngoài. Lưu ý: Tuyệt đối không nhỏ nước cốt lá tươi vào sâu trong ống tai vì nguy cơ đưa thêm vi khuẩn và tạp chất vào tai.

2.2. Dùng tỏi chữa viêm tai giữa

Tỏi chứa allicin có đặc tính kháng khuẩn, nhưng việc sử dụng tỏi trực tiếp lên vùng da nhạy cảm như tai tiềm ẩn nhiều rủi ro. Y văn thế giới chưa ghi nhận tỏi là phương pháp điều trị chuẩn cho viêm tai giữa.

Một số mẹo dân gian hướng dẫn dùng tỏi nướng hoặc dầu tỏi thoa quanh tai. Tuy nhiên, tỏi có tính nóng mạnh, rất dễ gây bỏng rát niêm mạc ống tai và da non, làm tình trạng đau nhức trầm trọng hơn. Các chuyên gia cũng khuyến cáo không nên nhét tỏi trực tiếp vào ống tai.

Tỏi thường được sử dụng để chữa viêm tai giữa dân gian tại nhà

2.3. Lá hẹ – mẹo dân gian chữa viêm tai giữa

Tương tự như diếp cá, lá hẹ được dân gian sử dụng để hỗ trợ vệ sinh tai. Bạn có thể lấy lá hẹ, rửa sạch, hấp cách thủy lấy nước, sau đó dùng tăm bông thấm nước này để vệ sinh nhẹ nhàng vùng cửa tai nhằm loại bỏ rỉ tai hoặc chất bẩn ở tai ngoài. Phương pháp này không có tác dụng điều trị ổ viêm sâu bên trong màng nhĩ. Với trẻ sơ sinh, da rất mỏng và nhạy cảm, cha mẹ cần hết sức cân nhắc và nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi áp dụng.

2.4. Gừng – bài thuốc dân gian hỗ trợ giảm đau tai

Gừng có tính ấm chứa gingerol – hoạt chất có tác dụng chống viêm tự nhiên.. Việc sử dụng nước gừng ấm thoa nhẹ quanh vùng sau tai (xương chũm) hoặc vành tai có thể giúp tạo cảm giác ấm nóng, thư giãn, từ đó hỗ trợ giảm bớt cảm giác khó chịu về mặt thần kinh. Tuyệt đối không đổ nước gừng vào trong ống tai vì có thể gây kích ứng mạnh niêm mạc.

2.5. Sử dụng dầu tràm, dầu khuynh diệp

Tinh dầu tràm và khuynh diệp chứa eucalyptol, có tác dụng sát khuẩn nhẹ và làm giúp giảm nghẹt mũi do tai và mũi họng thông nhau qua vòi Eustache, việc giữ mũi thông thoáng có thể gián tiếp giúp cân bằng áp suất tại tai giữa. Bạn cần lưu ý không nhỏ trực tiếp tinh dầu vào tai vì có thể gây viêm tai nhiễm độc hoặc tổn thương các cấu trúc nhạy cảm trong tai. Cách sử dụng phù hợp là xoa nhẹ vùng cổ, sau tai hoặc hít để hỗ trợ thông mũi.

3. Cách chữa viêm tai giữa dân gian có thực sự hiệu quả không?

Các cách chữa viêm tai giữa dân gian chủ yếu mang tính hỗ trợ, không thể thay thế điều trị y khoa và không có khả năng điều trị triệt để bệnh lý viêm tai giữa. Cụ thể:

• Về mặt giải phẫu: Ổ viêm tai giữa nằm sau màng nhĩ. Nếu màng nhĩ còn nguyên vẹn, các loại nước lá hay tinh dầu bôi bên ngoài không thể thấm sâu vào trong để tiêu diệt vi khuẩn.
• Về mặt dược lý: Nồng độ hoạt chất kháng khuẩn tự nhiên trong tỏi, gừng thường rất thấp và không đủ mạnh để đối phó với các vi khuẩn gây bệnh thường gặp như Streptococcus pneumoniae hay Haemophilus influenzae.

Trên thực tế, các mẹo dân gian chỉ có thể mang lại một số tác dụng hạn chế như:

• Vệ sinh, làm sạch vùng da tai ngoài.
• Tạo cảm giác ấm áp, dễ chịu tạm thời nhờ hiệu ứng tinh dầu (như gừng, tràm).
• Giúp người bệnh an tâm hơn về mặt tâm lý (hiệu ứng giả dược).

Người bệnh có thể cân nhắc áp dụng trong trường hợp viêm nhẹ, chỉ xuất hiện cảm giác đau tai rất nhẹ hoặc ù tai thoáng qua, không kèm sốt, không chảy dịch mủ và đặc biệt là màng nhĩ còn nguyên vẹn. Tuy nhiên, việc sử dụng cần được tham khảo ý kiến bác sĩ để đảm bảo an toàn.

Các cách chữa viêm tai giữa dân gian chỉ mang tính hỗ trợ, không thể thay thế điều trị y khoa

Tuyệt đối không áp dụng các mẹo dân gian khi gặp các tình trạng sau:

• Trẻ em dưới 2 tuổi do nguy cơ biến chứng cao;
• Tai có dấu hiệu chảy mủ hoặc dịch màu vàng;
• Đau tai dữ dội, sốt cao kéo dài, kèm chóng mặt hoặc nôn mửa;
• Màng nhĩ đã bị thủng, bởi việc nhỏ hoặc đưa bất kỳ dung dịch nào vào tai có thể gây nhiễm trùng lan rộng, chóng mặt, thậm chí điếc vĩnh viễn.

Việc tự ý áp dụng các mẹo dân gian không rõ nguồn gốc, không đúng chỉ định có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng chồng nhiễm, khiến bệnh tiến triển phức tạp và gây khó khăn cho quá trình điều trị y khoa sau này.

4. Khi nào cần đi khám bác sĩ ngay lập tức?

Việc chậm trễ thăm khám có thể làm tăng nguy cơ biến chứng và ảnh hưởng lâu dài đến thính lực. Người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa khi xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:

• Đau tai kéo dài trên 24 giờ, cơn đau có xu hướng tăng dần, đau dữ dội hoặc không thuyên giảm dù đã sử dụng các biện pháp giảm đau thông thường;
• Sốt cao trên 38,5°C, đặc biệt là sốt kéo dài hoặc sốt không đáp ứng với thuốc hạ sốt;
• Tai chảy dịch bất thường như mủ, dịch vàng, dịch có lẫn máu hoặc có mùi hôi;
• Xuất hiện tình trạng nghe kém đột ngột, ù tai kéo dài, cảm giác tai bị bịt kín hoặc có tiếng “o o” liên tục trong tai;
• Vùng da quanh tai sưng đỏ, nóng rát, đau khi ấn hoặc lan rộng xuống cổ, hàm, kèm theo mệt mỏi, chóng mặt.

Người bệnh cần đi khám sớm khi viêm tai giữa kèm sốt cao, đau tai dữ dội hoặc chảy mủ tai.

5. MEDLATEC - địa chỉ điều trị viêm tai giữa uy tín

Khi viêm tai giữa có xu hướng kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ biến chứng, người bệnh cần được thăm khám và điều trị theo y học hiện đại. Việc tự áp dụng các mẹo dân gian trong giai đoạn này không còn phù hợp và có thể làm chậm quá trình kiểm soát bệnh.

Tại Hệ thống Y tế MEDLATEC, người bệnh viêm tai giữa được thăm khám chuyên khoa Tai Mũi Họng với các phương pháp chẩn đoán phù hợp như nội soi tai mũi họng bằng ống mềm và xét nghiệm dịch tai (khi có chỉ định), nhằm xác định chính xác nguyên nhân gây viêm và mức độ tổn thương tại tai giữa. Trên cơ sở đó, bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa, bao gồm điều trị nội khoa, làm sạch tai bằng dụng cụ y tế vô trùng và xử trí đồng thời các bệnh lý liên quan như viêm mũi xoang, viêm VA để hạn chế nguy cơ tái phát.

Hy vọng những thông tin trong bài viết đã giúp bạn hiểu rõ có nên áp dụng các cách chữa viêm tai giữa dân gian hay không. Trên thực tế, viêm tai giữa là bệnh lý cần được thăm khám và điều trị theo cơ sở khoa học, thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm dân gian chưa được kiểm chứng đầy đủ. Việc điều trị đúng hướng và kịp thời sẽ giúp hạn chế biến chứng và bảo vệ thính lực lâu dài.

Nếu bạn còn băn khoăn về các cách chữa viêm tai giữa hoặc có nhu cầu thăm khám chuyên khoa Tai Mũi Họng, vui lòng liên hệ Tổng đài 1900 56 56 56 để được đội ngũ MEDLATEC tư vấn và hỗ trợ nhanh chóng.