1. Khớp cắn sâu là gì?

Khi bạn cắn chặt, hàm răng trên sẽ che phủ khoảng ¼ hàm răng dưới (tương đương khoảng 2 đến 4mm). Trường hợp hàm răng trên che phủ quá mức hàm răng dưới (từ 4 đến 10mm) khiến hàm dưới bị khuất sau hàm trên được gọi là khớp cắn sâu. Mức độ răng cắn sâu được xác định cụ thể dựa vào tỷ lệ che phủ của hàm trên so với hàm dưới. 

Khớp cắn sâu có thể gây ra những vấn đề nghiêm trọng như sau: 

- Mất thẩm mỹ: Khớp cắn quá sâu làm mất đi vẻ cân đối của khuôn mặt, khiến người bệnh mất tự tin khi giao tiếp với mọi người xung quanh. 

Khớp cắn sâu khiến người bệnh mất tự tin khi giao tiếp

- Tổn thương nướu: Ở những trường hợp khớp cắn bị sâu hơn mức bình thường khiến cho răng hàm dưới liên tục chạm vào mặt trong của hàm trên, làm tăng nguy cơ tổn thương nướu và nguy cơ mắc các bệnh về răng miệng. 

- Mòn răng: Ở một số người có khớp cắn sâu, thói quen nghiến răng có thể xuất hiện nhiều hơn. Tình trạng này kéo dài chính là nguyên nhân gây mòn răng, lộ ngà răng và cảm giác ê buốt khi ăn nhai. 

- Giảm chức năng ăn nhai: Khớp cắn quá sâu cũng là nguyên nhân khiến rìa răng cửa của hàm trên và hàm dưới khó chạm vào nhau. Từ đó, việc cắn và xé thức ăn sẽ khó khăn và tốn rất nhiều thời gian. Lâu ngày, tình trạng này còn có thể gây ra những vấn đề về tiêu hóa.

- Suy thoái nướu và bệnh nha chu: Nếu không được khắc phục, khớp cắn sâu có thể khiến cho mô nướu bị kéo ra khỏi răng. Từ đó, mảnh vụn thức ăn dễ dàng tích tụ và vi khuẩn sẽ có điều kiện thuận lợi để xâm nhập, dẫn đến nhiễm trùng nướu mạn tính, thậm chí tăng nguy cơ tiêu xương hàm và mất răng. 

- Ảnh hưởng đến khớp thái dương hàm: Những bất thường về khớp cắn này cũng chính là nguyên nhân khiến cơ mặt khó có thể hoạt động bình thường, gây đau cơ, tạo áp lực cho các khớp, tổn thương sụn và xương hàm. 

2. Cách nhận biết khớp cắn sâu

Dưới đây là một số dấu hiệu giúp bạn nhận biết cơ bản về tình trạng khớp cắn sâu:

- Ở tư thế cắn chặt, răng hàm trên sẽ che phủ răng hàm dưới quá mức. Ở mức độ nặng, răng hàm dưới bị khuất, thậm chí không thể nhìn thấy. 

- Nhìn ở góc nghiêng, khuôn mặt của người bệnh sẽ bị mất cân đối, tạo ra đường gấp khúc từ trán xuống cằm. Cằm ngắn và lẹm. Khuôn mặt ngắn. Về tổng thể, khuôn mặt của người có khớp cắn sâu thường già hơn so với tuổi. 

3. Điều trị khớp cắn sâu 

Những trường hợp nghiêm trọng cần điều trị khớp cắn sâu sớm để cải thiện vấn đề thẩm mỹ và quan trọng hơn là đảm bảo chức năng ăn nhai. Mức độ khớp cắn sâu có thể do răng hoặc do xương hàm, vì vậy bác sĩ cần thăm khám trực tiếp và chụp phim X-quang để xác định phương pháp phù hợp. Dưới đây là một số phương pháp thường được áp dụng: 

Niềng răng khớp cắn sâu

Đây là phương pháp điều trị phổ biến và có thể mang lại hiệu quả rất tích cực, đồng thời có ưu điểm giữ được răng tự nhiên và nguy cơ biến chứng thấp. Hiện nay, có 3 loại niềng răng phổ biến là: 

- Niềng răng mắc cài kim loại: Phương pháp chỉnh nha này đã được áp dụng từ rất lâu. Các bác sĩ sẽ dùng một số dụng cụ chuyên dụng như dây cung, mắc cài và dây thun để dịch chuyển răng về vị trí mong muốn. Tuy nhiên, người niềng răng thường gặp nhiều khó khăn khi ăn uống. 

Niềng răng giúp khắc phục vấn đề về khớp cắn

- Niềng răng mắc cài sứ: Phương pháp này tương tự với niềng răng mắc cài kim loại nhưng sử dụng chất liệu là sứ và có màu sắc tương tự như răng thật. Do đó, niềng răng mắc cài sứ đảm bảo tính thẩm mỹ cao hơn so với mắc cài kim loại. Tuy nhiên, mặt hạn chế của phương pháp này là chất liệu sứ khá dày và giòn, dễ vỡ hơn mắc cài kim loại và tạo ra cảm giác cộm khi đeo.

- Khay niềng trong suốt Invisalign: So với những phương pháp trên, niềng răng trong suốt Invisalign có rất nhiều ưu điểm và cũng là phương pháp được ưa chuộng trong những năm gần đây. Vật liệu niềng răng là nhựa sinh học trong suốt, vừa đảm bảo tính thẩm mỹ, vừa đảm bảo độ an toàn khi dùng và không gây ra cảm giác cộm, khó chịu khi đeo. Hơn nữa, khay niềng trong suốt cũng có thể được tháo rời để người bệnh có thể dễ dàng tháo khay khi ăn uống và khi vệ sinh răng. 

Dán sứ veneer hoặc bọc răng sứ

Thường được áp dụng với những trường hợp khớp cắn sâu nhưng không quá nghiêm trọng. Bên cạnh đó, phương pháp này thường dùng phối hợp với chỉnh nha hoặc dùng để phục hồi răng đã mòn nhiều, chứ không thay thế hoàn toàn vai trò điều chỉnh khớp cắn của niềng răng. Dán sứ veneer hay bọc răng sứ có tác dụng giúp khớp cắn cân bằng hơn. Phương pháp này được thực hiện nhanh chóng và giúp tiết kiệm được thời gian điều trị. 

Phẫu thuật khớp cắn sâu

Phương pháp này cũng không tốn nhiều thời gian như niềng răng. Tuy nhiên, phẫu thuật khớp cắn sâu chỉ phù hợp với những bệnh nhân bị sai lệch khớp cắn do xương hàm. Bạn nên lựa chọn phẫu thuật tại những cơ sở nha khoa uy tín để đảm bảo an toàn.

Khí cụ ngoài mặt Headgear

Tác dụng của loại khí cụ này là giúp răng và hàm trên được trở về đúng vị trí, từ đó cải thiện đáng kể tình trạng khớp cắn sâu. Phương pháp này thường được áp dụng với những trường hợp trẻ em từ 7 đến 13 tuổi – nhóm tuổi đang trong giai đoạn thay răng và đồng thời đang phát triển xương hàm. Tuy nhiên, với những trẻ trên 15 tuổi, hiệu quả của phương pháp này sẽ giảm. 

4. Phòng ngừa khớp cắn sâu

Để phòng ngừa tình trạng khớp cắn sâu, bạn nên lưu ý những điều sau: 

- Làm sạch răng mỗi ngày bằng cách chải răng và kết hợp với chỉ nha khoa và nước súc miệng.

- Đeo dụng cụ bảo vệ hàm nếu bạn thường xuyên nghiến răng khi ngủ, có thói quen đẩy lưỡi hoặc khi tham gia các môn thể thao như bóng chuyền, bóng rổ,...

- Thăm khám nha khoa định kỳ.

- Đối với trẻ nhỏ: Nên phòng ngừa khớp cắn sâu bằng cách: 

• Tránh cho trẻ dùng cốc có van chống đổ.
• Không để trẻ có thói quen mút ngón tay.
• Nên cai núm vú giả sớm, lý tưởng nhất là quanh 18 tháng tuổi (khi răng nanh bắt đầu mọc), và chậm nhất là trước 3 tuổi. 
• Bắt đầu khám nha khoa cho trẻ từ 1 tuổi.

Cha mẹ nên cho trẻ đi khám nha khoa thường xuyên để khắc phục sớm các vấn đề về răng

Trên đây là những thông tin cơ bản về khớp cắn sâu, đặc biệt là cách nhận biết và phương pháp điều trị. Nếu còn thắc mắc hoặc có nhu cầu đặt lịch khám tại Hệ thống Y tế MEDLATEC, quý khách có thể gọi đến tổng đài 1900 56 56 56 để được hỗ trợ nhanh chóng.