1. Buồn nôn (Ốm nghén) là gì? Vì sao khi mang thai thường cảm thấy buồn nôn?

Buồn nôn (hay ốm nghén) ảnh hưởng lớn đến chất lượng sống, tâm lý và khả năng hấp thu dinh dưỡng của thai phụ.

Sở dĩ phụ nữ mang thai thường cảm thấy nôn nao, buồn nôn là do:

• Sự thay đổi nội tiết tố: Khi mang thai, hormone hCG tăng rất nhanh trong những tuần đầu và đây là nguyên nhân chính khiến mẹ bầu hay buồn nôn.
• Ảnh hưởng của estrogen và progesterone: Estrogen khiến khứu giác và vị giác nhạy cảm hơn bình thường, vì vậy chỉ một mùi quen thuộc cũng có thể làm mẹ thấy khó chịu và buồn nôn.
• Tác động từ hệ thần kinh: Trung tâm gây nôn trong não rất nhạy với những thay đổi bên trong cơ thể. Khi mang thai, sự biến đổi hormone và chuyển hóa có thể kích thích trung tâm này, khiến mẹ bầu cảm thấy buồn nôn dù dạ dày không có vấn đề gì.
• Thay đổi ở hệ tiêu hóa: Trong thai kỳ, dạ dày tiêu hóa chậm hơn và ruột hoạt động kém hơn. Điều này khiến mẹ dễ buồn nôn, nhất là lúc đói hoặc ăn quá no.
• Yếu tố tâm lý: Căng thẳng, lo lắng trong những tháng đầu mang thai có thể làm tình trạng Ốm nghén nặng hơn.

Phụ nữ mang thai thường buồn nôn do sự thay đổi nội tiết tố

2. Phân loại cấp độ ốm nghén ở thai phụ

Tình trạng ốm nghén xảy ra với rất nhiều mẹ bầu, nhất là trong những tháng đầu thai kỳ. Có mẹ chỉ hơi buồn nôn thoáng qua nhưng cũng có mẹ mệt mỏi vì nôn ói liên tục. Vì vậy, việc phân loại cấp độ ốm nghén ở thai phụ sẽ giúp mẹ hiểu rõ tình trạng của bản thân. Về cơ bản, tình trạng ốm nghén sẽ có hai cấp độ:

2.1. Ốm nghén nhẹ

Ốm nghén nhẹ là tình trạng phổ biến nhất. Mẹ bầu thường cảm thấy buồn nôn, đôi khi nôn hay khó chịu khi ngửi mùi thức ăn, mùi dầu mỡ hoặc mùi lạ. Cảm giác này thường rõ hơn vào buổi sáng hoặc khi bụng đói.

Dù hơi mệt và khó chịu, mẹ vẫn có thể ăn uống, nghỉ ngơi và sinh hoạt gần như bình thường. Triệu chứng thường giảm khi chia nhỏ bữa ăn, nghỉ ngơi nhiều hơn hoặc tránh những mùi gây buồn nôn. Ốm nghén nhẹ thường giảm dần sau 3 tháng đầu khi cơ thể quen với sự thay đổi hormone. Đây là một biểu hiện thường gặp nên mẹ bầu không cần quá lo lắng.

Ốm nghén nhẹ là tình trạng nhiều mẹ bầu gặp nhất

2.2. Ốm nghén nặng

Ốm nghén nặng xảy ra khi mẹ buồn nôn và nôn ói nhiều lần trong ngày, kể cả khi không ăn uống. Mẹ có thể nôn liên tục, cảm giác mệt mỏi kéo dài và rất khó ăn uống. Ở mức độ này, mẹ dễ bị sụt cân (trên 5% cân nặng trước khi mang thai), mất nước, chóng mặt, khô miệng hoặc tiểu ít. Tình trạng này kéo dài sẽ tác động tiêu cực đến sức khỏe của mẹ và con. 

Khi nôn ói nhiều, không ăn uống được hoặc cảm thấy kiệt sức, mẹ nên đi khám sớm để được bác sĩ theo dõi và hỗ trợ kịp thời.

3. Giải đáp buồn nôn khi mang thai xuất hiện khi nào?

Tình trạng buồn nôn ở mỗi mẹ bầu là không giống nhau. Có mẹ mới biết mình mang thai đã thấy khó chịu nhưng cũng có mẹ phải vài tuần sau mới bắt đầu ốm nghén. Vậy buồn nôn khi mang thai xuất hiện khi nào là bình thường và kéo dài bao lâu?

Thực tế, buồn nôn trong thai kỳ không có một “mốc cố định” cho tất cả mọi người. Thời điểm xuất hiện sớm hay muộn còn phụ thuộc vào cơ địa và sự thay đổi hormone của từng mẹ bầu. Dưới đây là một số thông tin cơ bản mẹ bầu có thể tham khảo thêm:

Chủ đề buồn nôn khi mang thai xuất hiện khi nào được nhiều mẹ bầu quan tâm

3.1. Thời điểm hay gặp nhất

Phần lớn mẹ bầu bắt đầu thấy buồn nôn từ tuần thứ 4 đến tuần thứ 6 của thai kỳ, tức là khoảng thời gian vừa trễ kinh. Lúc này, cơ thể bắt đầu sản sinh nhiều hormone thai kỳ, đặc biệt là hCG. Hormone hCG tăng nhanh khiến cơ thể chưa kịp thích nghi, từ đó gây cảm giác buồn nôn, khó chịu, nhất là vào buổi sáng hoặc khi ngửi thấy mùi lạ.

3.2. Giai đoạn dễ ốm nghén nhất

Thông thường, buồn nôn rõ rệt nhất vào khoảng tuần thứ 8 đến tuần thứ 12. Đây là lúc hormone thai kỳ đạt mức cao, nên mẹ bầu có thể thấy mệt hơn và dễ buồn nôn hơn bình thường. Trong giai đoạn này, việc ăn uống có thể khó khăn hơn nhưng đa phần triệu chứng vẫn ở mức chịu được và không quá nguy hiểm.

Tình trạng buồn nôn thường rõ nhất ở tuần mang thai thứ 9

4. Mẹ bầu buồn nôn khi mang thai có nguy hiểm không? Khi nào cần gặp bác sĩ?

Buồn nôn khi mang thai đa phần không nguy hiểm và được xem là hiện tượng sinh lý bình thường, đặc biệt trong 3 tháng đầu thai kỳ. Nếu mẹ vẫn ăn uống được, không sụt cân nhiều và sinh hoạt tương đối bình thường thì buồn nôn hầu như không ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và thai nhi. 

Tuy nhiên, trong một số trường hợp, buồn nôn có thể trở nên nghiêm trọng và là dấu hiệu cảnh báo cần được bác sĩ theo dõi. Việc thăm khám kịp thời giúp bác sĩ đánh giá chính xác mức độ ốm nghén và có hướng xử trí phù hợp, từ đó đảm bảo thai kỳ an toàn và khỏe mạnh hơn cho cả mẹ và bé.

Dưới đây là một số biểu hiện bất thường khi ốm nghén mẹ bầu cần lưu tâm:

• Buồn nôn và nôn ói liên tục, không kiểm soát được.
• Chán ăn, không ăn uống được kéo dài trong nhiều ngày.
• Sụt cân nhanh, mệt mỏi rõ rệt.
• Chóng mặt, khô miệng, tiểu ít, đây là dấu hiệu cho thấy mẹ bầu đang bị mất nước.
• Buồn nôn kéo dài và ngày càng nặng hơn sau 3 tháng đầu.

Mẹ bầu nên khám bác sĩ nếu tình trạng nôn kéo dài bất thường

5. Nên làm gì để giảm cảm giác buồn nôn khi mang thai?

Buồn nôn khi mang thai tuy thường gặp và đa phần không nguy hiểm, nhưng nếu kéo dài sẽ khiến mẹ bầu mệt mỏi và ăn uống kém hơn. Việc điều chỉnh thói quen sinh hoạt và chế độ ăn uống hàng ngày có thể giúp giảm đáng kể cảm giác buồn nôn, hỗ trợ cơ thể thích nghi tốt hơn trong giai đoạn đầu thai kỳ. Theo đó, mẹ bầu nên:

• Chia thành nhiều bữa ăn nhỏ trong ngày, không ăn quá nhiều một lúc.
• Không để bụng quá đói.
• Ưu tiên thực phẩm dễ tiêu, ít dầu mỡ và hạn chế món có mùi nồng.
• Uống đủ nước nhưng không nên uống quá nhiều một lúc mà hãy chia nhỏ lượng nước trong ngày.
• Nghỉ ngơi đầy đủ, ngủ đủ giấc.
• Tránh tiếp xúc với mùi gây khó chịu như khói thuốc, nước hoa đậm mùi.
• Vệ sinh không gian sống sạch sẽ.
• Luôn thả lỏng tinh thần, tránh ở trong trạng thái căng thẳng, lo âu kéo dài.
• Trao đổi với bác sĩ khi buồn nôn kéo dài hoặc ảnh hưởng nhiều đến ăn uống.

Buồn nôn khi mang thai là hiện tượng phổ biến và thường không đáng lo ngại nếu xảy ra ở mức độ nhẹ đến trung bình. Thông thường, buồn nôn khi mang thai xuất hiện khi nào còn tùy thuộc vào cơ địa mỗi người. Để đảm bảo an toàn, mẹ bầu nên thăm khám định kỳ hoặc ngay khi có biểu hiện bất thường tại các cơ sở y tế uy tín như chuyên khoa Sản phụ khoa thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC. Nếu có nhu cầu đặt lịch khám trước, Quý khách có thể liên hệ với MEDLATEC thông qua tổng đài 1900 56 56 56.