Cảnh báo bệnh từ hút thuốc lá 

Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC vừa tiếp nhận trường hợp của ông L.H.Q (66 tuổi, Nam) đến Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC khám do khó thở khi gắng sức. 

Chia sẻ với bác sĩ, bệnh nhân cho biết, khoảng 3 tháng trở lại đây, có xuất hiện các cơn khó thở thường xuyên hơn, khó thở ngay cả khi đi bộ trên mặt phẳng, khả năng gắng sức giảm rõ rệt. 

Mỗi khi xuất hiện cơn khó thở, bệnh nhân thường phải sử dụng thuốc xịt cắt cơn và có cải thiện tạm thời. Ngoài ra, bệnh nhân còn có biểu hiện ho khạc đờm trắng, khiến ông lo lắng và quyết định đi khám. 

Hút thuốc lá nhiều năm làm tăng nguy cơ mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Ảnh minh họa, nguồn Internet

Khai thác tiền sử cho thấy, bệnh nhân có thói quen hút thuốc lá lâu năm, tương đương 40 bao.năm, hiện chưa cai thuốc. Trước đó khoảng 1 năm, bệnh nhân từng được chẩn đoán mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), tuy nhiên chỉ sử dụng thuốc xịt khi lên cơn, chưa dùng thuốc ngừa đợt cấp. Trong vòng 1 năm qua, bệnh nhân chưa từng nhập viện vì khó thở. 

Qua thăm khám lâm sàng, các chỉ số sinh tồn của bệnh nhân ổn định, SpO₂ đạt 98% khi thở khí trời, huyết áp bình thường 120/80 mmHg. Lồng ngực cân đối, hình thùng - một đặc điểm thường gặp ở bệnh nhân COPD lâu năm. Phổi giảm thông khí hai bên, không ghi nhận ran rít hay ran ngáy. 

Đánh giá mức độ khó thở theo thang điểm mMRC, bệnh nhân đạt 2 điểm - đi bộ chậm hơn so với người cùng tuổi do khó thở, phù hợp với mô tả lâm sàng. 

Kết quả đo chức năng hô hấp (hô hấp ký) cho thấy nhiều chỉ số suy giảm rõ rệt: 

• FVC (dung tích sống gắng sức): 3.0 lít (chiếm 76%), bình thường ≥ 80%, tức kết quả giảm, gợi ý rối loạn thông khí hạn chế. 
• FEV1 (thể tích thở ra gắng sức giây đầu): 1.36 lít (44%), bình thường ≥ 80%, tức kết quả giảm nặng, đánh giá mức độ tắc nghẽn đường thở. 
• FEV1/FVC: 0.45 (bình thường >=0.7), cho thấy kết quả giảm, khẳng định rối loạn thông khí tắc nghẽn. 

Dựa trên các chỉ số này, bác sĩ kết luận bệnh nhân bị rối loạn thông khí tắc nghẽn mức độ nặng, kèm theo theo dõi rối loạn thông khí hạn chế mức độ nhẹ.

Đáng lưu ý, kết quả chụp CT phổi ghi nhận hình ảnh: viêm phế quản mạn tính, giãn phế nang lan tỏa hai phổi - hình ảnh điển hình của COPD; ứ đọng dịch (đờm, nhầy) trong lòng khí quản. 

Như vậy, dựa vào dấu hiệu lâm sàng và kết quả cận lâm sàng, bệnh nhân có chẩn đoán xác định mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) - nhóm B. 

Theo ThS.BS Mai Thị Ngân - Chuyên khoa Hô hấp, Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC cho biết: Dựa vào đánh giá và phân nhóm COPD theo GOLD 2025 (phiên bản mới), bệnh phân thành 3 nhóm A-B-E, trong đó nhóm B là những bệnh nhân có triệu chứng khó thở đánh giá theo thang điểm mMRC ≥ 2, không có hoặc chỉ có 1 đợt cấp trong năm, chưa phải nhập viện trong năm vừa rồi. Những dấu hiệu chẩn đoán này hoàn toàn phù hợp với bệnh nhân Q. 

Sau khi được chẩn đoán, bệnh nhân được bác sĩ kê đơn điều trị ngoại trú, thay đổi lối sống và hẹn tái khám định kỳ. 

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) là gì? 

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính là tình trạng tắc nghẽn đường không hồi phục. Ảnh minh họa, nguồn Internet

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), đặc trưng bởi tình trạng tắc nghẽn đường thở không hồi phục, tiến triển tăng dần theo thời gian. Nguyên nhân thường gặp gồm: 

• Hút thuốc lá (chủ động hoặc thụ động); 
• Viêm phế quản mạn tính kéo dài; 
• Khí phế thủng gây giãn phế nang, mất đàn hồi phổi. 

Triệu chứng điển hình của COPD là khó thở và ho mạn tính, đặc biệt khi gắng sức. Tiêu chí chẩn đoán quan trọng là FEV1/FVC < 0,7 sau test hồi phục phế quản. 

Sự khác biệt giữa hen phế quản và COPD 

Theo bác sĩ Ngân, sự khác biệt giữa hen phế quản và COPD dựa trên những đặc điểm sau:

• Hen phế quản là tình trạng viêm và co thắt phế quản có hồi phục, trong khi COPD gây chít hẹp đường thở không hồi phục.
• Thuốc corticoid dạng hít (ICS) đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát hen, nhưng không có vai trò nhiều trong COPD. Bệnh COPD thuốc duy trì điều trị quan trọng nhất LAMA và LABA. 

Đánh giá mức độ khó thở theo thang điểm mMRC 

Đánh giá mức độ khó thở ở bệnh nhân COPD theo thang điểm mMRC (Modified Medical Research Council) phân làm 5 mức độ sau: 

• Mức độ 0: Chỉ bị khó thở khi gắng sức nhiều. 
• Mức độ 1: Bị hụt hơi khi đi nhanh trên mặt phẳng hoặc khi leo dốc. 
• Mức độ 2: Trên mặt phẳng, đi chậm hơn so với người cùng tuổi vì khó thở, hoặc phải dừng lại để thở khi đi với người cùng tuổi trên đường bằng. 
• Mức độ 3: Phải dừng lại để thở sau khi đi khoảng 100 mét hoặc sau vài phút đi trên mặt phẳng. 
• Mức độ 4: Khó thở nhiều đến mức không thể ra khỏi nhà, hoặc khó thở ngay cả khi thay quần áo. 

Trường hợp bệnh nhân L.H.Q, đánh giá mMRC = 2 điểm là phù hợp với mô tả lâm sàng (khó thở khi đi bộ đường bằng, giảm khả năng gắng sức). 

Cách điều trị và phòng ngừa COPD 

Sau khi có chẩn đoán xác định, bệnh nhân được tư vấn điều trị ngoại trú; Cai thuốc lá hoàn toàn; Tiêm phòng cúm, phế cầu, RSV, ho gà; Tầm soát các bệnh lý khác đi kèm. Bên cạnh đó, bác sĩ dặn dò bệnh nhân: 

• Tránh khói thuốc, khói bụi, môi trường ô nhiễm và gió lạnh; 
• Không uống nước lạnh; 
• Tập thở cơ hoành, vận động thể lực phù hợp; 
• Dùng thuốc đúng chỉ định, tái khám khi hết thuốc hoặc khi có triệu chứng bất thường. 

COPD là bệnh mạn tính không thể chữa khỏi hoàn toàn, nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát tốt nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Việc cai thuốc lá chính là “chìa khóa vàng” giúp làm chậm tiến triển bệnh và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh. 

Chuyên gia Hô hấp đang thực hiện lấy mẫu làm xét nghiệm chẩn đoán chuyên sâu tại Hệ thống Y tế MEDLATEC

Sở hữu thế mạnh đơn vị y tế có 30 năm kinh nghiệm, quy tụ đội ngũ chuyên gia Hô hấp giàu kinh nghiệm, cùng đội ngũ y bác sĩ đa chuyên khoa đầu ngành, y đức và trang bị đồng bộ hệ thống máy móc hiện đại như: máy đo chức năng hô hấp, CT, MRI, Trung tâm Xét nghiệm hiện đại bậc nhất… Vì vậy, Hệ thống Y tế MEDLATEC có năng lực tốt nhất đáp ứng toàn diện nhu cầu khám và chẩn đoán các bệnh hô hấp nói chung, tầm soát, phát hiện sớm và theo dõi điều trị các bệnh phổi mạn tính cũng như cấp tính.

Hệ thống Y tế MEDLATEC cung cấp dịch vụ khám và chẩn đoán toàn diện các bệnh lý hô hấp, đáp ứng nhu cầu tầm soát, phát hiện sớm và theo dõi điều trị các bệnh phổi mạn tính cũng như cấp tính.

Người dân an tâm được thăm khám trực tiếp bởi đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Hô hấp giàu kinh nghiệm, tuân thủ các hướng dẫn chẩn đoán và điều trị mới nhất theo khuyến cáo quốc tế. Sau khi có kết quả chẩn đoán, người dân được tư vấn, quản lý và cá thể hóa phác đồ điều trị để nâng cao hiệu quả dự phòng, điều trị cũng như chất lượng cuộc sống. 

Thông tin chi tiết tìm hiểu về dịch vụ khám chữa bệnh tại Hệ thống Y tế MEDLATEC, người dân vui lòng liên hệ tổng đài: 1900 56 56 56.