1. Lợi ích từ việc khám cơ xương khớp

Hệ cơ xương khớp giữ vai trò nâng đỡ và hỗ trợ các chuyển động của cơ thể. Khi hệ này bị tổn thương hoặc mắc phải bệnh lý, người bệnh không chỉ bị đau mà còn có nguy cơ suy giảm khả năng vận động lâu dài.

Khám cơ xương khớp giúp người bệnh được:

• Tư vấn chế độ sinh hoạt, dinh dưỡng và luyện tập phù hợp để bảo vệ hệ cơ xương khớp.

• Phát hiện sớm các bệnh lý như: loãng xương, viêm khớp, thoái hóa khớp, thoát vị đĩa đệm,...
• Xác định đúng căn nguyên gây đau nhức cơ xương khớp.
• Theo dõi tiến triển bệnh và hiệu quả thu được từ quá trình điều trị.
• Ngăn ngừa biến chứng ảnh hưởng đến vận động và hoạt động sống.

Đặc biệt, nhiều bệnh lý xương khớp có xu hướng âm thầm phát triển trong thời gian dài. Nếu không khám cơ xương khớp kịp thời, người bệnh có thể đối mặt với biến dạng khớp hoặc hạn chế vận động vĩnh viễn.

Trường hợp xuất hiện các dấu hiệu "red flag" như đau khớp kèm sốt cao, ớn lạnh, yếu liệt đột ngột, hoặc mất kiểm soát tiểu tiện hoặc đại tiện,... Người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay lập tức vì đây có thể là dấu hiệu viêm khớp nhiễm trùng hoặc hội chứng chèn ép tủy sống.

Khám cơ xương khớp đều đặn có thể phát hiện sớm nguy cơ giảm khả năng vận động

2. Khám cơ xương khớp gồm những gì?

Để đánh giá đúng tình trạng sức khỏe xương khớp, người bệnh thường cần trải qua quá trình sau:

2.1. Khám lâm sàng

Đây là bước đầu tiên trong quy trình khám cơ xương khớp. Bác sĩ sẽ hỏi người bệnh về vị trí đau nhức, thời gian xuất hiện triệu chứng, mức độ đau tăng hay giảm khi vận động, tiền sử chấn thương hoặc tai nạn, tiền sử loãng xương, viêm khớp dạng thấp, bệnh gout,... Quá trình này giúp bác sĩ khai thác thông tin để định hướng nguyên nhân gây bệnh và đưa ra các chỉ định cận lâm sàng phù hợp.

Sau khi hỏi bệnh, bác sĩ sẽ trực tiếp kiểm tra khả năng vận động của người bệnh như:

• Đánh giá khả năng co duỗi, xoay hoặc cử động của khớp gối, khớp vai, khớp háng, khớp cổ tay, cột sống thắt lưng, cột sống cổ,... Nếu vận động bị hạn chế hoặc gây đau, đây có thể là dấu hiệu tổn thương khớp hoặc dây chằng.
• Đánh giá tình trạng sưng viêm, nóng đỏ, tràn dịch khớp, biến dạng khớp,...
• Kiểm tra sức mạnh cơ, phản xạ thần kinh, tê bì chân tay,... nhằm phát hiện tổn thương thần kinh liên quan đến cột sống hoặc đĩa đệm.

Bác sĩ cũng sẽ phân biệt mức độ cứng khớp buổi sáng: cứng khớp dưới 30 phút thường gợi ý thoái hóa khớp. Trong khi cứng khớp trên 30 - 60 phút thường là dấu hiệu của bệnh viêm khớp như viêm khớp dạng thấp.

2.2. Kiểm tra cận lâm sàng

Dựa trên kết quả từ quá trình khám lâm sàng, bác sĩ sẽ chỉ định bệnh nhân thực hiện những kiểm tra cận lâm sàng cần thiết như:

• Đo mật độ xương: phát hiện sớm nguy cơ bị loãng xương.

• Xét nghiệm máu: kiểm tra axit uric, tốc độ máu lắng, CRP, yếu tố thấp RF hoặc Anti-CCP,... nếu nghi ngờ bệnh lý viêm hoặc tự miễn. 
• Xét nghiệm vitamin D và canxi nếu cần: đánh giá tình trạng dinh dưỡng vitamin D, hỗ trợ chẩn đoán loãng xương hoặc đau xương do thiếu vitamin D nặng.
• Chụp X-quang xương khớp: đánh giá thoái hóa khớp, gai cột sống, hẹp khe khớp, gãy xương, biến dạng xương.
• Siêu âm khớp: phát hiện tràn dịch khớp, viêm gân, viêm bao hoạt dịch, tổn thương phần mềm quanh khớp. 
• Chụp CT-Scanner hoặc MRI: khảo sát chi tiết tổn thương xương, đánh giá đĩa đệm, dây chằng, sụn khớp,...

Khách hàng đo mật độ xương cùng bác sĩ chuyên khoa của MEDLATEC

3. Khi nào nên khám cơ xương khớp?

Khám cơ xương khớp được khuyến nghị nên được duy trì đều đặn để phát hiện sớm, tăng hiệu quả điều trị và hạn chế biến chứng nguy hiểm do bệnh lý cơ xương khớp gây ra. 

Đặc biệt, các trường hợp sau cần được khám cơ xương khớp sớm: 

• Đau nhức xương khớp trên 1 tuần, đau tăng khi vận động hoặc về đêm.
• Cứng khớp vào sau khi ngủ dậy buổi sáng, thời gian cứng khớp trên 30 phút.
• Khớp bị sưng đau, nóng đỏ, khó vận động.
• Đau lưng, đau cổ, tay chân tê bì.
• Chấn thương sau tai nạn hoặc tham gia hoạt động thể thao.
• Người trên 50 tuổi, phụ nữ sau độ tuổi mãn kinh và người có yếu tố nguy cơ loãng xương nên tầm soát mật độ xương bằng DEXA scan mỗi 2 - 5 năm.

4. Nên chuẩn bị những gì trước khi đi khám cơ xương khớp?

Phần lớn trường hợp khám cơ xương khớp không cần nhịn ăn. Tuy nhiên, nếu bác sĩ chỉ định xét nghiệm máu hoặc thực hiện một số kỹ thuật chuyên sâu, người bệnh có thể được yêu cầu nhịn ăn trước khi khám.

Nếu chỉ định xét nghiệm mỡ máu (cholesterol, triglyceride) hoặc đường huyết, cần nhịn ăn 8 - 12 giờ. Nếu chỉ xét nghiệm viêm (CRP, ESR) hoặc axit uric, có thể không cần nhịn ăn nhưng nên hỏi bác sĩ trước.

Ngoài ra, để quá trình thăm khám diễn ra thuận lợi, tránh ảnh hưởng đến tính chính xác của kết quả, người bệnh nên:

• Ghi nhớ thời điểm bắt đầu đau, vị trí đau, các yếu tố làm đau tăng hoặc giảm, mức độ đau. Thông tin này cung cấp căn cứ giúp bác sĩ đánh giá bệnh chính xác hơn.
• Mang theo hồ sơ khám cũ, đơn thuốc, kết quả xét nghiệm, phim chụp nếu đã từng điều trị trước đó để bác sĩ dễ dàng theo dõi tiến triển bệnh.
• Mặc quần áo thoải mái để việc kiểm tra vận động khớp thuận tiện hơn.

5. Phòng tránh bệnh lý cơ xương khớp bằng cách nào?

Bên cạnh khám cơ xương khớp định kỳ, việc duy trì lối sống lành mạnh cũng sẽ góp phần giảm thiểu các yếu tố nguy cơ gây bệnh. Để đạt được điều này, bạn cần:

• Duy trì cân nặng hợp lý để tránh thừa cân làm tăng áp lực lên khớp gối, cột sống, khớp háng,... nhờ đó hạn chế thoái hóa khớp sớm.
• Tập luyện thường xuyên với các bộ môn thể thao phù hợp như: đi bộ, bơi lội, đạp xe, yoga,... nhằm làm tăng sức mạnh cơ và duy trì độ linh hoạt của khớp.
• Bổ sung dinh dưỡng đầy đủ trong đó ưu tiên nhóm thực phẩm giàu canxi, vitamin D, protein và omega-3 để hỗ trợ xương chắc khỏe và giảm nguy cơ loãng xương.
• Hạn chế ngồi sai tư thế để tránh đau cổ vai gáy, thoát vị đĩa đệm,... Nên thay đổi tư thế thường xuyên và vận động nhẹ sau mỗi 30 - 60 phút làm việc để tăng độ linh hoạt của khớp.
• Không tự ý dùng thuốc giảm đau NSAID, corticosteroid hoặc thực phẩm chức năng mà không hỏi ý kiến bác sĩ, đặc biệt nếu có bệnh lý nền như bệnh dạ dày, thận hoặc tim mạch.

Khách hàng được bác sĩ giải thích sau khi có kết quả khám xương khớp tại MEDLATEC

Khám cơ xương khớp đều đặn là việc nên làm để phát hiện sớm các bệnh lý liên quan đến xương, khớp, giảm thiểu nguy cơ ảnh hưởng tới khả năng vận động. 

Ngoài ra, nếu xuất hiện các dấu hiệu như: đau nhức kéo dài, cứng khớp, sưng viêm hoặc tê bì tay chân,... người bệnh cũng cần chủ động khám cơ xương khớp ngay để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. 

Quý khách hàng có nhu cầu đặt lịch khám Cơ xương khớp cùng bác sĩ chuyên khoa của Hệ thống Y tế MEDLATEC, có thể liên hệ Hotline 1900 56 56 56 để được hỗ trợ nhanh chóng.