Khám sức khỏe định kỳ phát hiện nhiều rối loạn chuyển hóa tiềm ẩn

Trong dịp về nước, anh T.H.A đến Phòng khám Đa khoa MEDLATEC Tây Hồ để kiểm tra sức khỏe tổng quát. Anh A. bệnh chưa từng mắc tăng huyết áp, đái tháo đường hay bệnh tim mạch, song có tình trạng thừa cân kéo dài và đang điều trị giảm cân, đã giảm khoảng 8kg trong 3 tháng gần đây.

Tại thời điểm thăm khám, bệnh nhân nặng 100kg, cao 1,78m, tương ứng chỉ số BMI 31,56 kg/m² và vòng bụng 94cm. Theo khuyến cáo dành cho người châu Á, đây là mức béo phì cần được theo dõi và điều trị.

Bệnh nhân đến kiểm tra sức khỏe tổng quát trong tình trạng nặng 100kg, ảnh minh họa, nguồn AI

Mặc dù các chỉ số sinh tồn đều bình thường, kết quả xét nghiệm cho thấy nhiều bất thường đáng chú ý. Cụ thể, cholesterol toàn phần đạt 6,65 mmol/L, LDL-C đạt 4,25 mmol/L và đặc biệt triglycerid lên tới 16,85 mmol/L, cao gần gấp 10 lần ngưỡng bình thường (<1,7 mmol/L). Đây là mức tăng triglycerid rất cao, làm gia tăng đáng kể nguy cơ viêm tụy cấp - một tình trạng có thể diễn biến nghiêm trọng nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời. Vì vậy, người bệnh cần được đánh giá nguyên nhân, điều trị hạ triglycerid và theo dõi chặt chẽ. Về lâu đài, đây cũng là yếu tố làm gia tăng nguy cơ tim mạch, xơ vữa nói chung.

Bên cạnh đó, HbA1c đạt 5.85%, nằm trong khoảng tiền đái tháo đường theo tiêu chuẩn của Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA). Tình trạng này cho thấy người bệnh có nguy cơ tiến triển thành đái tháo đường típ 2 nếu không được kiểm soát các yếu tố nguy cơ chuyển hóa.

Siêu âm ổ bụng ghi nhận gan to, gan nhiễm mỡ độ II-III, kèm polyp túi mật và nang thận phải. Đo đàn hồi gan cho kết quả F0 theo thang điểm Metavir, chưa ghi nhận xơ hóa gan. Ngoài ra, người bệnh còn phát hiện thiếu vitamin D.

Sau khi được đánh giá toàn diện, bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân mắc béo phì kèm rối loạn lipid máu nặng, rối loạn dung nạp đường máu, gan nhiễm mỡ và thiếu vitamin D.

Từ kết quả chẩn đoán xác định, anh A. được tư vấn, hướng dẫn về điều trị giảm cân, kết hợp thuốc hạ triglycerid, bổ sung omega-3, vitamin D và thuốc hỗ trợ chức năng gan. Đồng thời, bác sĩ tư vấn xây dựng chế độ ăn khoa học, tránh hoàn toàn rượu bia, hạn chế đường bổ sung và carbohydrate tinh chế; tăng cường rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, nguồn đạm lành mạnh và duy trì vận động đều đặn (đạp xe, bơi lội) 30 phút/ngày, hàng ngày.

ADA 2026 và EASO 2026: Béo phì là bệnh lý cần được phát hiện và điều trị sớm

Theo khuyến cáo mới nhất của Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA) 2026 và Hiệp hội Nghiên cứu Béo phì châu Âu (EASO) 2026, béo phì được xác định là một bệnh lý mạn tính, tiến triển và có nguy cơ tái phát, không đơn thuần là vấn đề ngoại hình.

Đo vòng eo là một trong những chỉ số kiểm soát tình trạng thừa mỡ

ADA 2026 khuyến nghị, người trưởng thành cần được tầm soát tình trạng thừa mỡ bằng các chỉ số như BMI, vòng eo, đồng thời đánh giá các biến chứng liên quan đến tình trạng dư thừa mỡ. Theo tiêu chuẩn chẩn đoán béo phì ở người gốc châu Á được ADA công bố năm 2026, BMI từ 27.5 kg/m² trở lên là một tiêu chí xác định béo phì. Ở người có BMI từ 23 kg/m², chẩn đoán béo phì cũng có thể được xác lập khi kèm các chỉ số béo bụng vượt ngưỡng quy định.

Bên cạnh cân nặng, việc chẩn đoán béo phì hiện nay còn dựa trên đánh giá những ảnh hưởng của mô mỡ đối với sức khỏe như rối loạn lipid máu, tiền đái tháo đường, đái tháo đường típ 2, gan nhiễm mỡ, tăng huyết áp, bệnh thận mạn và các bệnh lý tim mạch.

EASO 2026 cũng nhấn mạnh việc quản lý béo phì cần tiếp cận toàn diện: đánh giá biến chứng, phân tầng nguy cơ, thiết lập mục tiêu điều trị cá thể hóa và theo dõi lâu dài để duy trì hiệu quả kiểm soát cân nặng.

Trường hợp của anh T.H.A là ví dụ điển hình khi tình trạng béo phì đã kéo theo hàng loạt bất thường chuyển hóa dù chưa có triệu chứng lâm sàng rõ rệt.

Béo phì - Nguyên nhân gia tăng nguy cơ nhiều bệnh lý nghiêm trọng

Béo phì hiện được xem là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu của các bệnh mạn tính không lây nhiễm. Theo dữ liệu tổng hợp từ EASO 2026:

• Béo phì hiện diện ở khoảng 81% bệnh nhân MASH (viêm gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa);
• Thừa cân hoặc béo phì ảnh hưởng đến khoảng 70% bệnh nhân bệnh thận mạn;
• 65-75% trường hợp tăng huyết áp nguyên phát có liên quan tới béo phì;
• Các yếu tố liên quan đến béo phì gây ra khoảng 11-14% trường hợp suy tim;
• Hơn 80% bệnh nhân bệnh động mạch vành có tình trạng thừa cân hoặc béo phì;
• Thừa cân hoặc béo phì được ghi nhận ở khoảng 18-44% bệnh nhân đột quỵ.

Những số liệu trên cho thấy béo phì không chỉ ảnh hưởng đến vóc dáng mà còn tác động sâu rộng đến gan, thận, tim mạch và mạch máu não. Nếu không được kiểm soát, người bệnh có nguy cơ cao mắc đái tháo đường típ 2, bệnh tim mạch, gan nhiễm mỡ tiến triển, bệnh thận mạn và các biến cố mạch máu não.

Theo BSCKI. Nguyễn Thị Thùy Linh - chuyên khoa Nội Tim mạch, việc phát hiện sớm, đánh giá đầy đủ các nguy cơ chuyển hóa và xây dựng kế hoạch quản lý cân nặng ngay từ đầu có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa biến chứng.

5 cách chủ động phòng ngừa biến chứng từ béo phì

Xét nghiệm máu định kỳ giúp kiểm soát các bệnh lý rối loạn chuyển hóa

Để kiểm soát cân nặng, BSCKI. Nguyễn Thị Thùy Linh khuyến cáo người dân nên:

• Duy trì cân nặng hợp lý và kiểm soát vòng bụng;
• Áp dụng chế độ ăn cân bằng, hạn chế thức ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn và đồ uống có đường;
• Tăng cường vận động ít nhất 150 phút mỗi tuần;
• Hạn chế rượu bia, không hút thuốc lá;
• Khám sức khỏe định kỳ và thực hiện các xét nghiệm đánh giá đường máu, mỡ máu, chức năng gan theo chỉ định của bác sĩ.

Đặc biệt, những người thừa cân, béo phì, ít vận động hoặc có tiền sử gia đình mắc đái tháo đường, rối loạn lipid máu và bệnh tim mạch cần chủ động tầm soát để được phát hiện và can thiệp kịp thời.

Với hơn 30 năm phát triển, Hệ thống Y tế MEDLATEC sở hữu Trung tâm Xét nghiệm đạt đồng thời hai tiêu chuẩn quốc tế CAP (Hoa Kỳ) và ISO 15189:2022 có năng lực thực hiện hơn 2.000 danh mục xét nghiệm, đáp ứng nhu cầu chẩn đoán, tầm soát và theo dõi điều trị bệnh đa chuyên khoa. Bên cạnh thế mạnh xét nghiệm, MEDLATEC cung cấp dịch vụ khám và quản lý toàn diện các bệnh lý chuyển hóa như béo phì, đái tháo đường, rối loạn lipid máu và gan nhiễm mỡ.

Dịch vụ lấy mẫu xét nghiệm tận nơi mang đến người dân giải pháp chăm sóc sức khỏe chủ động, tiện lợi tại nhà

Nếu bận rộn khó sắp xếp thời gian hoặc khó khăn di chuyển khi đi khám, người dân có thể đặt dịch vụ lấy mẫu xét nghiệm tận nơi của MEDLATEC để được phục vụ xét nghiệm theo yêu cầu. Dịch vụ này cam kết kết quả chính xác, tin cậy và giá thu niêm yết, khách hàng chỉ cần trả thêm phi đi lại lấy mẫu tận nơi 10.000 đồng/ địa chỉ và được áp dụng trên toàn quốc.

Thông tin chi tiết về dịch vụ, hoặc đặt lịch khám chữa bệnh tại MEDLATEC, người dân vui lòng liên tổng đài 1900 56 56 56.