Khối bất thường ở ngực cảnh báo bệnh lý nguy hiểm

Bệnh nhân H.V (71 tuổi, quốc tịch Campuchia) đến Bệnh viện Chợ Rẫy Phnom Penh khám do phát hiện khối tại vùng trước xương ức đau tức khó chịu.

Tại đây, qua khám lâm sàng, bác sĩ nhận thấy tại vùng ngực trước xương ức có khối đường kính khoảng 8cm, không di động, ấn đau.

Hình ảnh chụp CT của bệnh nhân được thực hiện tại Bệnh viện Chợ Rẫy Phnom Penh

Kết quả chụp CT có tiêm thuốc cản quang cho thấy hình ảnh: 

• Khối u xương ức kèm phá hủy xương, tính chất ác tính. Kích thước 6x8.8cm;
• Khối tổn thương xương sườn phải số VII và thân đốt sống L1 kèm phá hủy xương, nghi ngờ di căn xương;
• Nhiều tổn thương gan bắt thuốc cản quang, nghi ngờ di căn gan/khối u gan;
• Bờ gan không đều, gợi ý xơ gan;
• Xơ hóa và thâm nhiễm nhu mô phổi hai bên, kèm nhiều kén khí phổi.

Kết quả xét nghiệm ghi nhận: Dương tính với kháng thể virus viêm gan C (Anti-HCV); men gan tăng nhẹ AST (60 U/L), ALT (50 U/L); AFP tăng bất thường (46.2 ng/mL).

Bệnh phẩm khối kích thước 3x2,5x1cm, mặt cắt màu nâu đen, mật độ chắc, xen kẽ các vùng màu vàng mềm

Bệnh nhân được phẫu thuật bóc một phần khối u trước xương ức làm mô bệnh học. Mẫu bệnh phẩm sau khi lấy được chuyển về Trung tâm Giải phẫu bệnh MEDLATEC để phân tích chuyên sâu với quy trình được thực hiện nghiêm ngặt theo tiêu chuẩn quốc tế.

Hình ảnh bên trái là các tế bào u sắp xếp tạo cấu trúc thành từng dải, từng bè, xâm nhập vào mô đệm; Hình ảnh bên phải, các tế bào u có hình đa diện với nhân lớn, tăng sắc, bào tương rộng ưa toan, có hạt nhân rõ

Nhuộm hóa mô miễn dịch cho thấy dương tính mạnh, lan tỏa với Glypican-3 và dương tính với Hepatocyte (2 dấu ấn hóa mô miễn dịch đặc hiệu của ung thư biểu mô tế bào gan)

Xét nghiệm mô bệnh học kết luận đây là ung thư biểu mô di căn. Nhuộm hóa mô miễn dịch cho kết quả phù hợp với di căn ung thư biểu mô tế bào gan. 

Dựa vào kết quả trên, bệnh nhân được chẩn đoán xác định mắc ung thư biểu mô tế bào gan di căn thành ngực. Đây là cơ sở giúp bác sĩ lâm sàng có cơ sở vững chắc để xây dựng chiến lược can thiệp và điều trị chuyên sâu cho người bệnh.

Ung thư biểu mô tế bào gan nguy hiểm thế nào?

Ung thư biểu mô tế bào gan (HCC) là loại ung thư nguyên phát phổ biến nhất của gan, chiếm khoảng 90% các trường hợp ung thư gan. 

Theo GLOBOCAN 2020, HCC xếp hạng thứ 6 về tỷ lệ mắc (905.677 ca mới) và thứ 3 về tử vong (830.180 ca tử vong) toàn cầu. 

HCC thường liên quan đến nhiễm virus viêm gan B, C, xơ gan do rượu, gan nhiễm mỡ không do rượu (NASH) và các yếu tố nguy cơ khác như aflatoxin. 

Bệnh thường phát hiện ở giai đoạn muộn do triệu chứng không đặc hiệu (mệt mỏi, sụt cân, đau bụng), dẫn đến tỷ lệ di căn cao (30-50%trường hợp).

Ung thư biểu mô tế bào gan có xu hướng lan tràn qua đường máu, đường bạch huyết hoặc xâm lấn trực tiếp, gây di căn cả trong gan và ngoài gan.

Di căn ngoài gan xảy ra ở khoảng 1/3 bệnh nhân, có tiên lượng kém (thời gian sống trung bình <1 năm).

Có khoảng 50 – 55% trường hợp ung thư biểu mô tế bào gan di căn sang phổi. Ảnh minh họa

Các vị trí di căn thường gặp:

• Trên 80% HCC phát triển trên nền gan mạn/xơ gan;
• Phổi (khoảng 50–55%) – phổ biến nhất;
• Xương (khoảng 28–38%) – cột sống, sườn, xương chậu;
• Hạch (khoảng 30–50%);
• Tuyến thượng thận (khoảng 11%);
• Phúc mạc (khoảng 11%).

Vị trí di căn hiếm gặp: 

• Cơ: Rất hiếm, như cơ psoas, cơ thành bụng;
• Não: Chỉ chiếm 2%, gây nhức đầu, co giật;
• Da và niêm mạc: Hiếm, như di căn da vai, miệng;
• Các cơ quan khác: Dạ dày, đại tràng, tụy, túi mật, cơ hoành, màng phổi, màng bụng, hạch cổ, cơ vai.

Vai trò của giải phẫu bệnh trong chẩn đoán ung thư biểu mô tế bào gan

Xét nghiệm mô bệnh học và hóa mô miễn dịch là "tiêu chuẩn vàng" để định danh bản chất, nguồn gốc khối u

Theo bác sĩ Nguyễn Văn Tuấn - Trung tâm Giải phẫu bệnh, Hệ thống Y tế MEDLATEC, trong chẩn đoán xác định ung thư biểu mô tế bào gan (HCC), nếu chẩn đoán hình ảnh và xét nghiệm đóng vai trò "chỉ điểm", thì mô bệnh học và hóa mô miễn dịch là "tiêu chuẩn vàng" để định danh bản chất, nguồn gốc Khối u, phân biệt các tổn thương gan phức tạp và thiết lập chiến lược điều trị cá thể hóa.

Xét nghiệm mô bệnh học được thực hiện trên mẫu mô từ sinh thiết lõi hoặc bệnh phẩm phẫu thuật. Sau xử lý và nhuộm Hematoxylin & Eosin, bác sĩ giải phẫu bệnh đánh giá các đặc điểm chính sau: 

• Cấu trúc mô u: HCC thường có dạng bè (trabecular), giả tuyến (pseudoglandular) hoặc đặc (solid). Bè tế bào có trên 3 lớp là dấu hiệu gợi ý ác tính, giúp phân biệt với mô gan bình thường.
• Đặc điểm tế bào: Tế bào u có hình đa diện với nhân lớn, tăng sắc, hạt nhân rõ, bào tương rộng ưa toan; có thể gặp các biến đổi như thể Mallory hoặc tích tụ mỡ.
• Độ biệt hóa (Edmondson–Steiner): Phân loại từ độ I (biệt hóa tốt) đến độ IV (kém biệt hóa), có giá trị tiên lượng về khả năng xâm lấn và tái phát. 

Trong các trường hợp ung thư biệt hóa cao (giống mô gan lành), kém biệt hóa hoặc xuất hiện ở vị trí di căn, hình ảnh Hematoxylin & Eosin đơn thuần có thể khó phân biệt. Khi đó, hóa mô miễn dịch đóng vai trò quyết định: 

• Phân biệt tổn thương lành với tổn thương ác tính.
• Xác định nguồn gốc tế bào u : HepPar-1, Arginase-1. 
• Là các dấu ấn có độ đặc hiệu cao trong xác định nguồn gốc biểu mô tế bào gan.
• Chẩn đoán phân biệt: CK7, CK20, CK19 giúp loại trừ ung thư đường mật nguyên phát hoặc u di căn từ cơ quan khác.

MEDLATEC – Đồng hành cùng các bệnh viện trong chẩn đoán cận lâm sàng chuyên sâu

Trường hợp ca bệnh của ông H.V là minh chứng cho hiệu quả của mô hình phối hợp liên viện giữa Bệnh viện Chợ Rẫy Phnom Penh và Hệ thống Y tế MEDLATEC. 

Các chuyên gia hội chẩn ca bệnh khó tại Trung tâm Giải phẫu bệnh MEDLATEC

Với định hướng phát triển y tế dựa trên sự liên thông chuyên môn và chuẩn hóa chất lượng chẩn đoán, MEDLATEC đã xây dựng một hệ sinh thái toàn diện, hỗ trợ tối ưu cho các đối tác y tế thông qua những năng lực vượt trội:

• Quy tụ đội ngũ chuyên gia, bác sĩ đầu ngành lĩnh vực Ung bướu, Chẩn đoán hình ảnh, Giải phẫu bệnh, Xét nghiệm; 
• Là đơn vị y tế đầu tiên sở hữu dịch vụ xét nghiệm đạt Thương hiệu Quốc gia Việt Nam và tiên phong quản lý chất lượng xét nghiệm bằng hai tiêu chuẩn quốc tế song hành CAP, ISO 15189:2022. 
• Trung tâm Giải phẫu bệnh ứng dụng công nghệ số hóa và hội chẩn từ xa, có năng lực đáp ứng hơn 150.000 xét nghiệm mỗi năm, bao gồm: tế bào học, mô bệnh học, hóa mô miễn dịch và đột biến gen. Thời gian trả kết quả nhanh, kịp thời để phục vụ tối đa nhu cầu chẩn đoán chính xác các bệnh lý u, nghi ngờ u. 
• Đơn vị y tế đầu tiên tại Việt Nam đạt chứng nhận ISO 15189:2022 về lĩnh vực chẩn đoán hình ảnh. Ứng dụng mô hình Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh “không khoảng cách”, đáp ứng chẩn đoán hình ảnh từ xa, nhanh chóng, chính xác. Trang bị hệ thống thiết bị đồng bộ, hiện đại như: máy MRI, CT/MSCT, máy X-quang, Fibroscan, siêu âm.
• Mạng lưới rộng khắp toàn quốc với: 02 Bệnh viện, 41 Phòng khám tại Việt Nam, 01 Phòng khám tại Campuchia, hơn 100 văn phòng lấy mẫu tận nơi. Nhờ đó, các cơ sở y tế địa phương có thể gửi mẫu nhanh chóng, nhận kết quả chính xác, hỗ trợ bác sĩ lâm sàng ra quyết định kịp thời.

Mọi thông tin chi tiết, người dân vui lòng liên hệ tổng đài MEDLATEC 1900 56 56 56.