1. Mủ trôm là gì?

Mủ trôm là nhựa tiết ra từ thân cây trôm (Sterculia foetida), loại cây mọc nhiều ở vùng nhiệt đới, tập trung tại các tỉnh Ninh Thuận, Bình Thuận. Nhựa được khai thác từ các vết rạch trên vỏ cây, sau đó phơi khô thành từng cục hoặc thanh, có màu trắng ngà đến trắng đục.

Khi ngâm với nước, mủ trôm hút nước mạnh và nở ra thành khối gel mềm, gần như không mùi, vị nhạt. Thành phần chính của mủ trôm là polysaccharide – một dạng chất xơ hòa tan có khả năng trương nở, tương tự như nhóm gôm thực vật (plant gum) được dùng trong y học ở một số nước để hỗ trợ tiêu hóa. 

Mủ trôm khô có dạng cục hoặc thanh, màu trắng ngà đến trắng đục.

2. Mủ trôm có tác dụng gì đối với sức khỏe?

Phần lớn tác dụng của mủ trôm liên quan trực tiếp đến đặc tính hút nước và tạo gel của chất xơ trong nhựa cây. Dưới đây là những công dụng có cơ sở rõ ràng nhất.

2.1. Hỗ trợ tiêu hóa, cải thiện táo bón

Đây là công dụng được ghi nhận rõ ràng nhất của mủ trôm. Khi vào đường ruột, chất xơ trong mủ trôm hút nước và tạo thành khối gel, giúp làm mềm phân và tăng khối lượng phân. Nhờ đó, phân di chuyển dễ dàng hơn qua ruột già, hỗ trợ cải thiện tình trạng táo bón.

Cơ chế này khá tương đồng với một số loại gôm thực vật cùng chi Sterculia đã được sử dụng trong y học như một dạng chất xơ hỗ trợ nhuận tràng. Tuy nhiên, hiệu quả còn phụ thuộc vào lượng nước uống kèm theo, vì chất xơ chỉ phát huy tác dụng khi đủ nước để trương nở.

2.2. Tạo cảm giác no, hỗ trợ kiểm soát cân nặng

Sau khi ngâm, mủ trôm nở to gấp nhiều lần so với thể tích ban đầu, tạo cảm giác no khi uống. Chính cảm giác no này khiến nhiều người có xu hướng ăn ít hơn trong bữa tiếp theo. Vì vậy, mủ trôm thường được nhắc đến như một loại thức uống hỗ trợ kiểm soát khẩu phần ăn.

2.3. Thanh nhiệt cơ thể theo y học cổ truyền

Trong y học cổ truyền, mủ trôm được xem là vị có tính mát, vị ngọt nhẹ, thường dùng để thanh nhiệt, giải khát trong những ngày nắng nóng. Đây cũng là lý do mủ trôm hay được pha cùng đường phèn, hạt é hoặc các loại nước mát khác.

Nước mủ trôm thường được pha cùng đường phèn và hạt é để giải khát mùa hè. 

Ngoài những công dụng trên, một số thông tin cho rằng mủ trôm có thể hỗ trợ ổn định đường huyết hoặc mỡ máu. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho nhóm công dụng này còn hạn chế, nên bạn cần thận trọng, không xem mủ trôm là giải pháp thay thế thuốc điều trị nếu đang mắc các bệnh lý này.

3. Lưu ý khi sử dụng mủ trôm để đảm bảo an toàn

Bên cạnh việc tìm hiểu mủ trôm có tác dụng gì, bạn cũng nên nắm rõ cách dùng đúng, bởi phần lớn rủi ro liên quan đến loại thực phẩm này đến từ việc sử dụng sai cách. Do đó, khi dùng mủ trôm, bạn cần lưu ý:

3.1. Ngâm đúng cách trước khi dùng

Mủ trôm chỉ nên ngâm bằng nước nguội hoặc nước ở nhiệt độ phòng, không dùng nước nóng vì có thể làm giảm khả năng trương nở của mủ. Thời gian ngâm cần đủ để mủ nở hoàn toàn, thường kéo dài vài giờ hoặc lâu hơn (12 - 24 tiếng) tùy kích thước cục mủ.

Nếu uống khi mủ chưa nở hết, phần mủ còn cứng có thể tiếp tục hút nước trong đường ruột và gây tắc nghẽn. Đây là lý do các sản phẩm gôm thực vật tương tự trên thị trường dược phẩm quốc tế đều khuyến cáo phải uống kèm đủ nước để tránh nguy cơ này.

3.2. Đối tượng cần thận trọng hoặc nên tránh dùng

Một số nhóm người nên cân nhắc kỹ trước khi dùng mủ trôm:

• Người có tiền sử tắc ruột, hẹp đường tiêu hóa hoặc từng phẫu thuật vùng bụng.
• Phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú, do chưa có đủ dữ liệu về độ an toàn ở nhóm đối tượng này.
• Người đang dùng thuốc điều trị dài ngày, vì chất xơ trương nở có thể ảnh hưởng đến hấp thu thuốc nếu uống cùng lúc.
• Trẻ nhỏ, người cao tuổi có chức năng nuốt hoặc tiêu hóa kém.
• Người đang bị tiêu chảy cấp vì tính nhuận tràng của mủ trôm có thể khiến tình trạng mất nước và điện giải nghiêm trọng hơn. 

Với những trường hợp này, tốt hơn hết bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi thêm mủ trôm vào chế độ ăn uống hàng ngày.

Người có bệnh lý tiêu hóa mạn tính cần thận trọng khi dùng mủ trôm thường xuyên. 

4. Khi nào cần đi khám nếu gặp vấn đề tiêu hóa kéo dài

Mủ trôm có thể hỗ trợ giảm táo bón nhẹ, nhưng không phải là giải pháp cho mọi vấn đề tiêu hóa. Nếu tình trạng táo bón kéo dài trên một tuần, kèm theo các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm như đau bụng, chướng bụng, đi ngoài ra máu hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân, bạn nên đi khám để được xác định nguyên nhân cụ thể, thay vì tiếp tục tự dùng mủ trôm hoặc các sản phẩm hỗ trợ tiêu hóa khác.

Nhìn chung, mủ trôm có tác dụng gì đã được giải đáp phần nào qua những phân tích ở trên: hỗ trợ tiêu hóa, tạo cảm giác no và có tác dụng thanh nhiệt theo kinh nghiệm dân gian. Đây là thức uống có thể dùng như một phần của chế độ ăn uống lành mạnh, nhưng không nên xem là phương pháp điều trị bệnh lý, đặc biệt với các vấn đề tiêu hóa hoặc chuyển hóa kéo dài.

Nếu bạn đang gặp tình trạng táo bón kéo dài hoặc các rối loạn tiêu hóa chưa rõ nguyên nhân, nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và tư vấn phù hợp. Quý khách hàng có nhu cầu thăm khám tiêu hóa hoặc cần tư vấn thêm có thể liên hệ Hệ thống Y tế MEDLATEC qua hotline 1900 56 56 56 để được hỗ trợ đặt lịch.