1. Căn nguyên khiến trẻ sơ sinh nổi nốt trắng trong miệng

Hiện tượng lớp niêm mạc khoang miệng của bé xuất hiện các đốm màu trắng đục, trắng trong hoặc nốt mụn chứa dịch có thể khu trú ở các vị trí như nướu lợi, mặt lưỡi, vòm họng hay bên trong má. Khi các cấu trúc mọng nước này vỡ ra, chúng sẽ tạo thành các hốc loét nông khiến con bị châm chích, đau rát dữ dội, dẫn đến tình trạng lười bú, quấy khóc liên tục.

Để có hướng can thiệp khoa học, phụ huynh cần phân biệt rõ các thể bệnh lý thường gặp sau:

Viêm miệng aptor

Hội chứng này khởi phát khi cơ thể bé bị rối loạn hệ miễn dịch có thể do thiếu hụt vi chất hoặc gặp kích ứng cơ học trong quá trình bú mớm. Biểu hiện đặc trưng: Các đốm trắng nhỏ viền đỏ tấy bùng phát trên niêm mạc mỏng, gây đau nhói cấp tính mỗi khi tiếp xúc với sữa hoặc thức ăn.

Nhiệt miệng ở trẻ thường gây các nốt trắng nhỏ kèm cảm giác đau rát khi ăn uống

Bạch sản niêm mạc

Đây là hiện tượng tăng sừng hóa lớp biểu mô tạo thành các mảng trắng bám chắc trên bề mặt nướu hoặc lưỡi. Tác nhân kích hoạt thường liên quan đến môi trường ô nhiễm hoặc sự ma sát kích ứng kéo dài trong khoang miệng.

Nấm miệng (tưa miệng)

Sự bùng phát quá mức của chủng nấm men Candida albicans là tác nhân kinh điển ở trẻ sơ sinh do hệ miễn dịch của con chưa hoàn thiện.

Bệnh tay chân miệng

Căn bệnh truyền nhiễm cấp tính này thường tấn công trẻ dưới 5 tuổi. Bên cạnh các bóng nước đặc hiệu ở lòng bàn tay, bàn chân, các nốt sẩn loét màu trắng trong miệng chính là thủ phạm khiến con đau đớn, bỏ bú và chảy nước dãi liên tục.

2. Nổi nốt trắng trong khoang miệng trẻ sơ sinh có nguy hiểm không?

Các chuyên gia y tế cho biết, hầu hết các trường hợp viêm miệng thể nhẹ đều mang tính chất lành tính và diễn biến tự khỏi sau một thời gian ngắn. Tuy nhiên, phụ huynh tuyệt đối không được chủ quan vì nếu nguồn cơn xuất phát từ các bệnh nhiễm trùng như nấm hay vi khuẩn, việc chậm trễ điều trị sẽ dẫn đến nhiều hệ lụy xấu.

Khi các vết tổn thương biểu mô kéo dài, cảm giác đau rát dữ dội sẽ trực tiếp triệt tiêu cảm giác thèm ăn của trẻ. Hệ quả là trẻ sẽ nảy sinh tâm lý phòng vệ và né tránh: từ chối bú mẹ, sợ hãi khi nhìn thấy núm ti, bình sữa. Không chỉ dừng lại ở việc lười ăn ban ngày, những cơn đau nhức âm ỉ, liên tục còn gia tăng mức độ kích thích hệ thần kinh vào ban đêm, khiến trẻ không thể vào giấc ngủ sâu, giật mình tỉnh giấc và quấy khóc. 

Tình trạng kiệt sức vì thiếu ngủ kết hợp với việc cơ thể bị "cắt" đột ngột nguồn dinh dưỡng, năng lượng và nước sẽ khiến trẻ rơi vào trạng thái suy kiệt. Cân nặng của bé có thể sụt giảm rõ rệt chỉ sau vài ngày, đồng thời mở đường cho nguy cơ suy dinh dưỡng cấp tính, suy giảm sức đề kháng, khiến quá trình phục hồi tổn thương trong khoang miệng lại càng trở nên chậm chạp và khó khăn hơn.

Nốt trắng trong miệng kéo dài có thể khiến trẻ đau rát và bỏ bú

Trong các tình huống nghiêm trọng, các ổ vi khuẩn hoặc nấm có thể theo đường ăn uống lan sâu xuống thực quản, vùng họng hạt hoặc hệ hô hấp, gây viêm phổi hoặc nhiễm trùng tiêu hóa. Do đó, nếu thấy các đốm trắng lan rộng ồ ạt kèm theo các triệu chứng như sốt cao không hạ, bỏ bú hoàn toàn, cha mẹ cần đưa con đến bệnh viện nhi khoa để thăm khám ngay lập tức.

3. Chăm sóc và kiểm soát tổn thương khoang miệng tại nhà

Tùy thuộc vào mức độ tiến triển của các nốt sẩn trắng (các nốt mụn nước, vết loét), phụ huynh cần áp dụng biện pháp chăm sóc phù hợp và khoa học cho trẻ để giảm đau, ngăn ngừa nhiễm trùng thứ phát và giúp niêm mạc miệng nhanh chóng phục hồi. Cha mẹ có thể tham khảo và cân nhắc áp dụng một số biện pháp sau đây: 

Chăm sóc trẻ tại nhà

• Sử dụng gạc vô khuẩn chuyên dụng quấn quanh ngón tay, thấm ẩm bằng dung dịch nước muối sinh lý 0.9% hoặc nước ấm sạch;
• Lau nhẹ nhàng theo một chiều từ trong ra ngoài trên bề mặt lưỡi, nướu và các túi má. Tuyệt đối không cạo, cậy mạnh các mảng trắng để tránh làm tổn thương niêm mạc miệng của trẻ;
• Tiến hành tiệt trùng triệt để các vật dụng thường xuyên tiếp xúc với miệng trẻ như bình sữa, núm ti giả, đồ chơi gặm nướu bằng nước sôi để ngăn chặn vòng lặp tái nhiễm nấm.

Vệ sinh khoang miệng đúng cách giúp hạn chế nốt trắng lan rộng ở trẻ nhỏ

Can thiệp y tế khi cần thiết

Nếu nhận thấy vùng tổn thương không có xu hướng thuyên giảm sau 3 - 5 ngày, hoặc trẻ xuất hiện các triệu chứng đi kèm như sốt cao, thở khò khè, ho, sưng họng, cha mẹ cần tuân thủ tuyệt đối phác đồ điều trị của bác sĩ. Không tự ý mua các thuốc kháng nấm (như nystatin) hay các loại thuốc bôi nhiệt miệng của người lớn để áp dụng cho trẻ sơ sinh.

Nổi nốt trắng trong khoang miệng trẻ sơ sinh là tình trạng thường gặp và có thể cải thiện nếu được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, cha mẹ không nên chủ quan vì đây cũng có thể là dấu hiệu của một số bệnh lý như nấm miệng, nhiệt miệng hoặc tay chân miệng. Việc theo dõi triệu chứng, vệ sinh khoang miệng sạch sẽ và đưa trẻ đi khám khi có dấu hiệu bất thường sẽ giúp bảo vệ sức khỏe và hạn chế biến chứng cho trẻ nhỏ. Nếu cha mẹ còn băn khoăn về tình trạng này hoặc có nhu cầu thăm khám sức khỏe cho trẻ, có thể liên hệ tới Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Tổng đài 1900 56 56 56 để được các bác sĩ chuyên khoa tư vấn và kiểm tra kịp thời.