1. Thế nào là tăng huyết áp độ 1?

tăng huyết áp độ 1 là tình trạng huyết áp cao hơn mức bình thường nhưng chưa đến ngưỡng nguy hiểm. Theo phân loại của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Hội Tim mạch học Việt Nam, người bệnh được xác định là tăng huyết áp độ 1 khi:

• Huyết áp tâm thu 140 - 159 mmHg.
• Và/hoặc huyết áp tâm trương 90 - 99 mmHg.

Ở giai đoạn này, nhiều người vẫn sinh hoạt bình thường và dễ bỏ qua việc theo dõi huyết áp. So với các mức độ sau, can thiệp đúng cách ở mức độ này chính là chìa khóa để ngăn chặn tiến triển của bệnh.

Người bị tăng huyết áp độ 1 cần kiểm soát bệnh tốt để tránh tiến triển nặng

2. Yếu tố nguy cơ gây tăng huyết áp độ 1

Tăng huyết áp độ 1 thường không xuất hiện ngẫu nhiên mà liên quan đến nhiều yếu tố: 

• Tiêu thụ thực phẩm nhiều muối, ăn quá mặn trong thời gian dài.
• Không kiểm soát trọng lượng cơ thể gây thừa cân, béo phì.
• Vận động thể chất ít.
• Căng thẳng trong thời gian dài.
• Thường xuyên hút thuốc lá, uống rượu bia nhiều.
• Tuổi tác cao.
• Di truyền.

Những yếu tố này khiến mạch máu bị co thắt, làm tăng áp lực máu lưu thông trong lòng mạch.

3. Tăng huyết áp độ 1 ảnh hưởng đến sức khỏe như thế nào?

Tuy tăng huyết áp độ 1 chỉ ở mức độ nhẹ nhưng nếu không kiểm soát tốt vẫn có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe:

• Nguy cơ tổn thương tim mạch: Do tim phải làm việc nhiều hơn để bơm máu đi khắp cơ thể nên lâu dài có thể gây phì đại cơ tim, suy tim, bệnh mạch vành,... 
• Ảnh hưởng đến não bộ: Huyết áp cao kéo dài làm tăng áp lực lên thành mạch máu não, khiến mạch máu dễ bị xơ cứng từ đó dẫn đến: thiếu máu não thoáng qua, suy giảm trí nhớ, tăng nguy cơ đột quỵ trong tương lai.
• Tác động đến thận và các cơ quan khác: Do tăng huyết áp kéo dài nên các mạch máu nhỏ ở thận có thể bị tổn thương và bị suy giảm chức năng lọc máu, tăng nguy cơ suy thận. Ngoài ra, khi không kiểm soát huyết áp cao, người bệnh cũng có nguy cơ biến chứng đến mắt gây mờ mắt, xuất huyết võng mạc.

4. Phương pháp chẩn đoán và khắc phục đối với tăng huyết áp độ 1

Để xác định chính xác tăng huyết áp độ 1 và có phương án khắc phục phù hợp, bác sĩ sẽ áp dụng các phương pháp:

4.1. Chẩn đoán

• Đo huyết áp: 

Người bệnh sẽ được đo huyết áp tối thiểu 2 lần vào những thời điểm khác nhau. Trước khi đo, người bệnh cần nghỉ ngơi tối thiểu 5 phút trước, không hút thuốc, không uống cà phê. 

Nếu kết quả liên tục nằm trong ngưỡng 140 - 159/90 - 99 mmHg, bác sĩ sẽ xác định là tăng huyết áp độ 1.

• Các kiểm tra khác:

Ngoài đo huyết áp, bác sĩ có thể chỉ định thêm các kiểm tra khác để đánh giá mức độ ảnh hưởng của tăng huyết áp đến các cơ quan trong cơ thể như:

- Xét nghiệm máu, nước tiểu.

- Điện tâm đồ.

- Siêu âm tim.

Bệnh nhân cần đo huyết áp nhiều lần để chẩn đoán đúng tăng huyết áp độ 1

4.2. Khắc phục

Phác đồ điều trị tăng huyết áp độ 1 sẽ được bác sĩ cá nhân hóa tùy theo chỉ số huyết áp, tuổi tác và yếu tố nguy cơ của từng bệnh nhân:

4.2.1. Thay đổi lối sống

Với đa số bệnh nhân bị tăng huyết áp độ 1, việc thay đổi lối sống cần được ưu tiên hàng đầu. Người bệnh cần giảm lượng muối trong khẩu phần ăn, kiểm soát chế độ ăn để không tăng cân quá mức, bổ sung thêm trái cây tươi và rau xanh vào mỗi bữa ăn, ngủ đủ giấc, tập thể dục hàng ngày và tránh căng thẳng. Nhiều bệnh nhân chỉ bằng việc điều chỉnh lối sống đã có thể đưa huyết áp về mức bình thường.

4.2.2. Điều trị bằng thuốc

Bác sĩ có thể chỉ định thuốc điều trị cho người bệnh trong các trường hợp:

• Huyết áp không giảm sau 3 - 6 tháng đã thay đổi lối sống.
• Người bệnh có yếu tố nguy cơ tim mạch cao như béo phì, rối loạn mỡ máu, hút thuốc,...
• Người bệnh có bệnh nền như: tim mạch, tiểu đường,...
• Tiền sử gia đình đã có người bị đột quỵ, nhồi máu cơ tim sớm.

Các nhóm thuốc thường được sử dụng trong trường hợp này là thuốc lợi tiểu, thuốc ức chế men chuyển, thuốc chẹn kênh canxi,… Tuy nhiên, đa số người bệnh chỉ cần dùng một loại thuốc với liều thấp, không cần phối hợp nhiều thuốc như các mức độ nặng hơn. 

Người bệnh cần lưu ý những vấn đề sau trong quá trình dùng thuốc: 

• Dùng thuốc đúng chỉ định của bác sĩ.
• Không tự ý dừng thuốc khi thấy huyết áp bắt đầu ổn định.
• Không tự thay đổi thuốc khi chưa được bác sĩ đồng ý.
• Theo dõi huyết áp thường xuyên để đánh giá hiệu quả điều trị.
• Báo ngay cho bác sĩ nếu bỗng nhiên có triệu chứng bất thường như chóng mặt, ho kéo dài, mệt mỏi quá mức,...

Việc dùng thuốc đều đặn và đúng cách giúp kiểm soát huyết áp ổn định, ngăn ngừa tăng huyết áp độ 1 tiến triển sang độ 2 hoặc độ 3.

Khi được chỉ định dùng thuốc, người bệnh cần thực hiện đúng

4.2.3. Theo dõi huyết áp tại nhà

Người bị tăng huyết áp độ 1 nên đo huyết áp đều đặn và ghi lại chỉ số để theo dõi, phát hiện bất thường, kịp thời thăm khám.

Như vậy có thể thấy rằng, tăng huyết áp độ 1 tuy chỉ ở mức độ nhẹ nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây hại cho sức khỏe nếu người bệnh không tuân thủ các phương án kiểm soát bệnh. Vì thế, chủ động phát hiện sớm nguy cơ để điều trị ngay sẽ giúp người bệnh ổn định huyết áp và duy trì chất lượng cuộc sống tốt. 

Trong quá trình chăm sóc sức khỏe, nếu phát hiện chỉ số huyết áp bất thường, quý khách hàng có thể liên hệ đặt lịch khám cùng bác sĩ chuyên khoa của Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Hotline 1900 56 56 56 để được chẩn đoán và hướng dẫn xử trí đúng cách.