1. Khái niệm về hội chứng tiểu không tự chủ ở nữ giới

Hiểu một cách đơn giản, đây là tình trạng rò rỉ nước tiểu ngoài ý muốn gây ảnh hưởng đến sinh hoạt, tâm lý và chất lượng cuộc sống của phụ nữ. Tình trạng này có thể gặp ở nhiều độ tuổi nhưng phổ biến hơn ở phụ nữ sau sinh và giai đoạn mãn kinh.

Về cơ chế, hiện tượng này xảy ra khi cơ sàn chậu, cơ vòng niệu đạo hoặc các dây thần kinh kiểm soát tiểu tiện hoạt động kém hiệu quả, làm giảm khả năng giữ nước tiểu. Khi đó, nước tiểu có thể rò rỉ ngoài ý muốn lúc ho, cười, vận động mạnh hoặc khi xuất hiện cơn buồn tiểu đột ngột. Phái đẹp có nguy cơ mắc bệnh cao gấp đôi nam giới do ảnh hưởng của mang thai, sinh nở, mãn kinh và do cấu tạo niệu đạo ngắn. 

Phụ nữ sau sinh, mãn kinh hoặc lớn tuổi có nguy cơ cao gặp tình trạng tiểu không kiểm soát

Ngoài ra, chứng tiểu không tự chủ ở nữ giới còn xuất phát từ một số yếu tố rủi ro sau:

• Béo phì, tăng cân mất kiểm soát: Cân nặng dư thừa làm tăng áp lực lên bàng quang, lâu dần khiến cơ kiểm soát tiểu tiện suy yếu;
• Táo bón kéo dài: Gây chèn ép vùng sàn chậu và bàng quang, làm tăng nguy cơ són tiểu;
• Bệnh lý thần kinh: Đột quỵ, Parkinson hoặc tiểu đường… làm rối loạn tín hiệu kiểm soát tiểu tiện;
• Phẫu thuật phụ khoa hoặc các phẫu thuật vùng chậu: Các can thiệp như cắt tử cung có thể ảnh hưởng đến cơ sàn chậu và chức năng bàng quang;
• Tác dụng phụ của thuốc: Một số thuốc điều trị tim mạch, thận, tăng huyết áp… có thể gây tiểu không tự chủ;
• Đồ uống chứa caffeine: Cà phê, trà đặc, nước tăng lực… dễ kích thích bàng quang và gây rò rỉ nước tiểu;
• Bệnh lý bàng quang, đường tiết niệu: Nhiễm trùng tiết niệu, viêm bàng quang… có thể gây tiểu không tự chủ tạm thời.

Chị em có thể dễ dàng nhận biết cơ thể đang gặp bất thường thông qua một số triệu chứng rõ rệt như sau:

• Tiểu són hoặc tiểu mất kiểm soát khi ngủ;
• Xuất hiện cảm giác buồn tiểu đột ngột, khó nhịn và phải đi vệ sinh ngay;
• Nước tiểu rò rỉ khi vận động mạnh, tập thể dục, ho, cười lớn hoặc hắt hơi;
• Đi tiểu nhiều lần bất thường, thường trên 8 lần vào ban ngày và hơn 2 lần vào ban đêm.

2. Tiểu không tự chủ ở nữ giới có nguy hiểm không?

Nếu không được điều trị sớm, tiểu không tự chủ có thể kéo dài dai dẳng, trở thành nỗi ám ảnh tinh thần và gây bất tiện lớn cho cuộc sống. Một số ảnh hưởng thường gặp gồm:

• Các vấn đề về da như hăm đỏ, phát ban, lở loét hoặc nhiễm trùng do vùng kín thường xuyên trong tình trạng ẩm ướt;
• Nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát nhiều lần;
• Rối loạn giấc ngủ, cơ thể mệt mỏi kéo dài, suy giảm hiệu suất công việc; 
• Tâm lý tự ti, lo lắng, căng thẳng, giảm chất lượng cuộc sống. 

Không ít phụ nữ chủ quan với tình trạng tiểu không tự chủ vì nghĩ đây là thay đổi thường gặp theo tuổi tác. Tuy nhiên, nếu không được thăm khám và điều trị phù hợp, bệnh có thể tiến triển kéo dài và làm gia tăng các ảnh hưởng đến sức khỏe cũng như sinh hoạt hàng ngày. Vì vậy, người bệnh nên chủ động đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị sớm nếu xuất hiện những dấu hiệu sau:

• Tiểu són kéo dài;
• Ảnh hưởng sinh hoạt hoặc giấc ngủ;
• Kèm đau buốt, tiểu máu hoặc sốt;
• Xuất hiện sau sinh hoặc sau phẫu thuật vùng chậu.

Thăm khám sớm giúp xác định nguyên nhân và điều trị tiểu không tự chủ hiệu quả hơn

3. Chẩn đoán và điều trị tiểu không tự chủ ở nữ giới

Để xác định nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, bác sĩ sẽ dựa vào triệu chứng lâm sàng kết hợp với các thăm khám và xét nghiệm cần thiết.

Chẩn đoán 

Quá trình chẩn đoán chứng tiểu không tự chủ ở phái nữ thường bắt đầu bằng việc thu thập thông tin bệnh lý toàn diện. Bác sĩ sẽ tìm hiểu về thời gian và tần suất rò rỉ nước tiểu, xem tình trạng này xảy ra khi có áp lực đột ngột (ho, cười, tập thể dục) hay do cảm giác mót tiểu cấp bách. Bên cạnh đó, các yếu tố như số lần sinh nở, tiền căn phẫu thuật vùng chậu, thói quen sinh hoạt, các loại thuốc đang dùng cũng như các bệnh lý đi kèm (tiểu đường, nhiễm trùng tiểu, thần kinh) đều được xem xét kỹ lưỡng. Sau đó, bác sĩ sẽ thăm khám lâm sàng và có thể chỉ định thực hiện một số phương pháp như:

• Phân tích mẫu nước tiểu để kiểm tra nhiễm trùng hoặc bất thường liên quan;
• Siêu âm hệ tiết niệu nhằm phát hiện các tổn thương thực thể nếu có;
• Đo thể tích nước tiểu tồn dư bằng cách siêu âm hoặc đặt ống thông để kiểm tra lượng nước tiểu còn lại trong bàng quang sau khi đi tiểu;
• Nội soi bàng quang giúp quan sát niệu đạo và bàng quang;
• Kiểm tra niệu động học để đánh giá khả năng chứa và đào thải nước tiểu;
• Ghi chép nhật ký tiểu tiện trong vài ngày để hỗ trợ tìm nguyên nhân chính xác.

Điều trị 

Điều trị tại nhà

• Tập Kegel giúp tăng cường cơ sàn chậu, hỗ trợ kiểm soát hoạt động tiểu tiện hiệu quả hơn;
• Thiết lập giờ đi tiểu hợp lý giúp bàng quang hoạt động ổn định hơn;
• Giảm cân khoa học giúp hạn chế áp lực lên bàng quang và vùng cơ sàn chậu;
• Hạn chế caffeine, đồ uống có gas và rượu bia;

Hạn chế cà phê, nước ngọt có gas và rượu bia giúp giảm kích thích bàng quang

• Ngưng hút thuốc lá và điều trị táo bón.

Điều trị y tế

• Dùng thuốc nhằm hỗ trợ cải thiện hoạt động của cơ và mô vùng niệu đạo giảm co thắt bàng quang hoặc cải thiện triệu chứng tiểu gấp;
• Đặt vòng nâng Pessary để nâng đỡ cơ quan vùng chậu, đặc biệt hiệu quả với trường hợp sa tử cung kèm tiểu không tự chủ;
• Phẫu thuật được cân nhắc trong các trường hợp nặng nhằm khắc phục triệt để nguyên nhân gây bệnh.

Tiểu không tự chủ ở nữ giới là tình trạng phổ biến nhưng có thể kiểm soát hiệu quả nếu được phát hiện và điều trị đúng cách. Sự kết hợp giữa tập luyện cơ sàn chậu, điều chỉnh sinh hoạt và can thiệp y tế khi cần thiết sẽ giúp giảm đáng kể triệu chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống. Nếu chị em có thêm thắc mắc liên quan cần giải đáp hoặc có nhu cầu thăm khám sức khỏe sinh sản, vui lòng liên hệ tới Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Tổng đài 1900 56 56 56 để được đội ngũ bác sĩ chuyên khoa hỗ trợ kịp thời, nhanh chóng.