1. Viêm khớp khuỷu tay là gì?

Khuỷu tay là khớp bản lề nối xương cánh tay với hai xương cẳng tay là xương trụ và xương quay. Bề mặt các đầu xương được phủ một lớp sụn trơn láng. Nhờ lớp sụn này, bạn có thể gập duỗi khuỷu và xoay cẳng tay nhẹ nhàng. Bên trong khớp có màng hoạt dịch, tiết ra một lượng nhỏ dịch để bôi trơn mặt khớp.

Khớp khuỷu bị viêm khi lớp sụn mòn đi, tổn thương hoặc khi màng hoạt dịch bị viêm. Lúc đó, các đầu xương cọ xát vào nhau nhiều hơn, khiến khớp đau và kém linh hoạt.

Bạn có thể gặp tình trạng đau, cứng khuỷu tay khi khớp khuỷu bị viêm, nhất là khi gập duỗi tay.

2. Nguyên nhân gây viêm khớp khuỷu tay

2.1. Thoái hóa khớp

Thoái hóa khớp là dạng Viêm khớp do sụn hao mòn theo tuổi tác và quá trình vận động. Bệnh thường gặp ở người từ 50 tuổi trở lên, dù người trẻ vẫn có thể mắc. Thoái hóa khớp khuỷu không do chấn thương gặp ở nam nhiều hơn nữ. Người lao động nặng hoặc chơi các môn thể thao có động tác ném, đánh lặp lại nhiều năm có nguy cơ cao hơn, vì khớp phải chịu lực vượt quá khả năng chịu đựng.

2.2. Tổn thương khớp sau chấn thương

Gãy xương có đường gãy đi qua mặt khớp hoặc trật khớp khuỷu có thể làm tổn thương sụn. Nguy cơ cao hơn khi chấn thương phải phẫu thuật, khi sụn bị mất hoặc khi mặt khớp không phục hồi được như trước. Tổn thương dây chằng khiến khớp lỏng lẻo cũng làm lực phân bố bất thường, khiến sụn mòn nhanh hơn, kể cả khi mặt khớp không bị tổn thương trực tiếp.

2.3. Viêm khớp dạng thấp và một số bệnh tự miễn

Viêm khớp dạng thấp xảy ra khi hệ miễn dịch tấn công nhầm màng hoạt dịch của khớp. Bệnh thường ảnh hưởng đối xứng hai bên cơ thể. Vì vậy, người bệnh có thể đau cả hai khuỷu, kèm đau khớp bàn tay hoặc cổ tay. Viêm khớp vảy nến, hay viêm khớp tự phát thiếu niên ở trẻ em, cũng có thể gây đau và sưng khớp khuỷu.

2.4. Bệnh gút và nhiễm khuẩn khớp

Ở người bệnh gút, tinh thể urat có thể lắng đọng quanh khuỷu, tạo thành các hạt tophi màu trắng ngà dưới da. Nhiễm khuẩn khớp ít gặp hơn nhưng cần được xử trí sớm. Tình trạng này thường biểu hiện bằng đau dữ dội, sưng đột ngột ở một khớp, kèm sốt hoặc ớn lạnh.

3. Dấu hiệu nhận biết khớp khuỷu bị viêm

Đau và giảm khả năng vận động là hai triệu chứng thường gặp nhất. Hai triệu chứng này không nhất thiết xuất hiện cùng lúc. Nhiều người nhận ra bệnh khi không còn duỗi thẳng hoặc gập hết tay như trước.

Một số biểu hiện khác có thể gặp bao gồm:

• Cảm giác lạo xạo khi cử động: xuất hiện khi bề mặt sụn không còn trơn láng.
• Kẹt khớp: mảnh sụn hoặc mảnh xương nhỏ bong ra và mắc giữa các mặt khớp, khiến tay đột ngột không gập duỗi tiếp được.
• Sưng khớp: với Thoái hóa khớp, sưng thường không xuất hiện sớm mà rõ hơn khi bệnh tiến triển.
• Tê ngón áp út và ngón út: ở giai đoạn muộn, khớp sưng hoặc cứng ở tư thế gập có thể chèn ép dây thần kinh trụ ở mặt trong khuỷu.

Khi nguyên nhân là viêm khớp dạng thấp, cứng khớp buổi sáng thường kéo dài hơn 30 phút. Trong khi đó, cứng khớp do thoái hóa thường giảm trong vòng 30 phút sau khi thức dậy. Khớp có thể sưng, nóng và đau khi chạm vào. Một số người xuất hiện các nốt chắc dưới da quanh khớp, gọi là hạt thấp.

4. Phân biệt với các nguyên nhân đau khuỷu tay khác

Không phải cơn đau khuỷu nào cũng là viêm khớp khuỷu tay. Hai tình trạng dễ nhầm lẫn bao gồm:

• Viêm điểm bám gân lồi cầu ngoài (tennis elbow): đau khu trú ở mặt ngoài khuỷu, tăng khi cầm nắm, xách đồ hoặc xoay cổ tay. Đây là tổn thương ở gân bám quanh khớp, không phải tổn thương sụn khớp.
• Viêm túi thanh dịch mỏm khuỷu: vùng sau khuỷu sưng phồng như một bọc dịch. Nguyên nhân có thể là chấn thương, nhiễm khuẩn, gút hoặc viêm khớp dạng thấp. Tình trạng này thường không làm hạn chế cử động của khớp.

5. Chẩn đoán và điều trị

5.1. Phương pháp chẩn đoán

Bác sĩ sẽ hỏi về tiền sử chấn thương, tính chất cơn đau và tình trạng các khớp khác. Sau đó, bác sĩ khám biên độ vận động và tìm các vùng sưng hoặc hạt bất thường dưới da. Với thoái hóa khớp, triệu chứng lâm sàng kết hợp phim X-quang thường đủ để chẩn đoán. Chụp CT hoặc MRI chỉ được cân nhắc trong một số trường hợp cụ thể.

Phim X-quang giúp bác sĩ đánh giá mức độ tổn thương khớp khuỷu và tình trạng xương.

Nếu nghi ngờ bệnh tự miễn, người bệnh có thể được chỉ định xét nghiệm máu để đánh giá tình trạng viêm và yếu tố dạng thấp. Khi nghi nhiễm khuẩn hoặc viêm khớp do tinh thể, bác sĩ có thể chọc hút dịch khớp để phân tích.

5.2. Điều trị không phẫu thuật

Giai đoạn sớm của thoái hóa khớp khuỷu thường được điều trị không phẫu thuật. Các biện pháp gồm thuốc giảm đau theo chỉ định, vật lý trị liệu và điều chỉnh hoạt động hằng ngày. Tiêm corticosteroid vào khớp có thể giúp giảm đau ở nhiều người bệnh, nhưng tác dụng chỉ tạm thời và không phải ai cũng đáp ứng.

Với viêm khớp dạng thấp, việc điều trị bệnh nền theo phác đồ của bác sĩ chuyên khoa giữ vai trò quan trọng. Nhiễm khuẩn khớp thường được điều trị tại bệnh viện bằng kháng sinh đường tĩnh mạch, có thể kèm dẫn lưu dịch khớp.

5.3. Điều trị phẫu thuật

Khi các biện pháp trên không còn kiểm soát được triệu chứng, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật:

• Nội soi khớp: bác sĩ loại bỏ mảnh sụn hoặc xương rời, gai xương và mô viêm, đồng thời làm nhẵn bề mặt khớp. Phương pháp này dùng các vết mổ nhỏ nên thời gian hồi phục tương đối nhanh.
• Thay khớp khuỷu: thường được cân nhắc khi mặt khớp đã mòn hoàn toàn. Ở người bệnh phù hợp, thay khớp giúp giảm đau và cải thiện chức năng rõ rệt. Tuy nhiên, về lâu dài, tay được thay khớp chỉ nên nâng vật nặng khoảng 2–4,5 kg.

6. Khi nào cần đi khám?

Bạn nên đi khám chuyên khoa Cơ xương khớp nếu tình trạng đau khuỷu kéo dài nhiều tuần, khó gập duỗi tay, thường xuyên kẹt khớp, tê ngón áp út và ngón út hoặc đau cả hai khuỷu kèm cứng khớp buổi sáng kéo dài. Đây có thể là dấu hiệu của bệnh lý khớp hoặc chèn ép dây thần kinh cần được đánh giá. 

Bạn nên đi khám sớm nếu khuỷu tay sưng, đau dữ dội đột ngột hoặc kèm theo sốt.

Viêm khớp khuỷu tay có nhiều nguyên nhân khác nhau, từ thoái hóa, di chứng chấn thương đến bệnh tự miễn hay nhiễm khuẩn. Hướng điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ tổn thương khớp. Khi cơn đau kéo dài hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt, bạn nên chủ động thăm khám để được chẩn đoán đúng, thay vì tự dùng thuốc giảm đau.

Nếu cần thăm khám, bạn có thể lựa chọn các địa chỉ uy tín như MEDLATEC để thực hiện các xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh cần thiết và xác định nguyên nhân gây đau. Nếu cần tư vấn hoặc đặt lịch khám, quý khách hàng có thể gọi đến hotline 1900 56 56 56 để được hỗ trợ.