1. Xét nghiệm giun đũa chó mèo là phương pháp gì?

Bệnh giun đũa chó mèo là bệnh nhiễm ký sinh trùng do ấu trùng Toxocara canis hoặc Toxocara cati gây ra. Nguy cơ nhiễm bệnh xảy ra khi trứng giun được đưa vào cơ thể qua ăn uống hoặc tiếp xúc tay - miệng sau khi tiếp xúc với môi trường ô nhiễm phân động vật. Sau khi xâm nhập vào cơ thể, ấu trùng có khả năng di chuyển đến nhiều cơ quan như gan, phổi, mắt hoặc hệ thần kinh, từ đó gây tổn thương và các biến chứng nguy hiểm. 

Xét nghiệm giun đũa chó mèo là một phương pháp cận lâm sàng quan trọng nhằm xác định xem cơ thể người có đang bị nhiễm ấu trùng giun đũa chó hoặc mèo hay không, từ đó có phương án điều trị kịp thời. Một số lý do gồm:

• Xác định cơ thể có đang nhiễm giun đũa chó mèo hay không;
• Kết quả này hỗ trợ bác sĩ đánh giá tình trạng bệnh cùng các triệu chứng lâm sàng nhằm đưa ra hướng điều trị hiệu quả;
• Phát hiện sớm bệnh trước khi xuất hiện biến chứng nguy hiểm;
• Những trường hợp có nguy cơ nhiễm bệnh cao, đặc biệt là người nuôi thú cưng hoặc hay tiếp xúc với đất cát, cần được kiểm tra sức khỏe định kỳ.

Những nhóm đối tượng được khuyến cáo nên thực hiện xét nghiệm giun đũa chó mèo bao gồm:

• Người có các triệu chứng nghi ngờ nhiễm bệnh; 
• Người thường xuyên tiếp xúc với chó, mèo, đặc biệt nếu nuôi chó mèo thả rông, đi vệ sinh không kiểm soát;

Người thường xuyên tiếp xúc với chó, mèo nên thực hiện xét nghiệm giun đũa chó mèo 

• Trẻ nhỏ chơi đất, cát: Thường xuyên tiếp xúc với môi trường có nguy cơ nhiễm sán;
• Người có thói quen sử dụng thực phẩm chưa được nấu chín hoặc nguồn nước không bảo đảm vệ sinh;
• Nhóm nghề nghiệp đặc thù: Những người thường xuyên tiếp xúc với đất (nguồn chứa trứng giun) như nông dân, người làm vườn, công nhân vệ sinh môi trường;
• Các trường hợp suy giảm miễn dịch, thường gặp ở người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính hoặc đang điều trị bằng các thuốc ức chế miễn dịch;
• Đối tượng có tiền sử nhiễm giun đũa chó mèo.

2. Các phương pháp và cách đọc chỉ số xét nghiệm giun đũa chó mèo

Xét nghiệm máu 

Xét nghiệm dựa trên việc xác định kháng thể IgG đặc hiệu hình thành khi cơ thể tiếp xúc với kháng nguyên bài tiết/thải tiết của ấu trùng giun đũa chó mèo, cho thời gian trả kết quả ngắn và độ tin cậy cao. Dù có nhiều ưu điểm, xét nghiệm vẫn chưa thể xác định được thời gian nhiễm bệnh và có nguy cơ cho kết quả chéo với một số loại ký sinh trùng. 

Kết quả xét nghiệm trong giới hạn bình thường:

• < 0.3 (OD): Âm tính, Không phát hiện kháng thể, chưa ghi nhận dấu hiệu nhiễm giun đũa chó mèo.
• > 0.35 (OD): Dương tính. Có khả năng đã từng hoặc đang nhiễm giun đũa chó mèo, cần kết hợp triệu chứng lâm sàng để đánh giá chính xác.
• ≥ 0.3 - ≤ 0.35 (OD): Grayzone (chưa xác định). Kết quả chưa rõ ràng, có thể cần làm lại xét nghiệm sau 2 - 4 tuần;

Cách đọc chỉ số xét nghiệm giun đũa chó mèo phụ thuộc vào từng phương pháp 

Xét nghiệm PCR (phát hiện ADN giun đũa chó mèo)

Xác định sự tồn tại của ADN giun đũa chó mèo trong mẫu mô nghi nhiễm. Đây là một phương pháp chuyên sâu nhưng chỉ thường sử dụng trong nghiên cứu, do thông thường mật độ ADN ấu trùng giun đũa chó mèo rất ít gặp trong máu.

Chẩn đoán hình ảnh 

Hỗ trợ đánh giá mức độ tổn thương các cơ quan nội tạng do nhiễm giun đũa chó mèo, bao gồm gan, phổi, não và mắt. Đặc biệt hữu ích trong những trường hợp nghi ngờ ấu trùng giun đũa xâm nhập và gây ảnh hưởng đến các cơ quan quan trọng. Tuy vậy, phương pháp này không cho phép chẩn đoán xác định nhiễm giun đũa mà chỉ có giá trị hỗ trợ phát hiện các biến chứng liên quan. 

Cách thực hiện:

• Siêu âm ổ bụng: Phát hiện tổn thương ở gan;
• CT scan hoặc MRI: Được sử dụng để kiểm tra tổn thương tại não hoặc mắt.”

Kết quả:

• Có tổn thương: Có thể liên quan đến giun đũa chó mèo, cần kết hợp với các xét nghiệm khác để chẩn đoán xác định. Một số biến chứng thường gặp gồm viêm não, viêm màng não, suy giảm thị lực hoặc mù mắt;
• Không phát hiện tổn thương: Không loại trừ hoàn toàn bệnh, có thể cần làm thêm xét nghiệm chuyên sâu.

3. Những điều cần biết trước khi xét nghiệm giun đũa chó mèo

Để quá trình thực hiện diễn ra suôn sẻ với kết quả chính xác cần lưu ý một số điều sau:

Tránh dùng thuốc tẩy giun khi chưa có chỉ định

Việc tự ý dùng thuốc tẩy giun trước khi xét nghiệm có thể làm thay đổi nồng độ kháng thể trong máu, từ đó ảnh hưởng đến độ chính xác của kết quả xét nghiệm. Vì vậy, người bệnh chỉ nên sử dụng thuốc khi có chỉ định cụ thể từ bác sĩ sau khi đã có kết quả xét nghiệm chính xác.

Người dân không sử dụng thuốc tẩy giun trước khi xét nghiệm giun đũa chó mèo 

Theo dõi kết quả và tái khám đúng lịch hẹn

Ngay cả khi kết quả xét nghiệm cho thấy âm tính hoặc dương tính, người bệnh vẫn cần mang kết quả đến bác sĩ chuyên khoa để được đánh giá toàn diện và tư vấn kế hoạch xử trí hoặc theo dõi tiếp theo. Người bệnh không nên tự tìm hiểu thông tin hoặc tự điều trị tại nhà khi chưa có hướng dẫn từ chuyên môn, nhằm hạn chế các rủi ro có thể xảy ra. 

Tóm lại, hiểu rõ chỉ số xét nghiệm giun đũa chó mèo giúp người bệnh nắm được tình trạng nhiễm ký sinh trùng Toxocara, từ đó chủ động thực hiện các biện pháp điều trị và phòng ngừa kịp thời, hạn chế biến chứng nguy hiểm. Nếu người dân có nhu cầu thực hiện xét nghiệm giun đũa chó mèo hoặc thăm khám - điều trị các bệnh lý ký sinh trùng nói chung, vui lòng liên hệ tới MEDLATEC qua Tổng đài 1900 56 56 56 để được hỗ trợ kịp thời.