Tin tức

Cây thuộc bài - cây tiểu cảnh dùng làm dược liệu cực tốt

Ngày 30/01/2024
Tham vấn y khoa: BSCKI. Dương Ngọc Vân
Thuộc bài là cây tiểu cảnh khá được ưa chuộng ở nước ta nhưng ít ai biết rằng loài cây này còn được sử dụng trong Đông y để chữa bệnh. Bài viết sau đây sẽ cùng bạn khám phá những công dụng cực tốt của dược liệu cây thuộc bài đối với sức khỏe.

1. Đặc điểm sinh học cây thuộc bài

Cây thuộc bài (Platycladus orientalis) được biết đến với nhiều tên gọi khác như: trắc bá tử, bá thực, trắc bá, trắc bách diệp,... Đây là giống thực vật hạt trần họ Hoàng đàn. Nguồn gốc của cây thuộc bài xuất phát từ Ấn Độ rồi du nhập sang Trung Quốc, Nga,... các nước Đông Nam Á.

Cây thuộc bài là loài cây tiểu cảnh được nhiều người trồng trong nhà

Cây thuộc bài là loài cây tiểu cảnh được nhiều người trồng trong nhà

Thuộc bài là cây thân gỗ bụi, cao 30 - 40cm nếu là cây tiểu cảnh, 2 - 3m nếu là cây cảnh và 6 - 8m khi sống ngoài thiên nhiên. Thân cây có lớp vỏ màu nâu xám, gồm rất nhiều cành, nhánh. 

Lá cây thuộc bài dạng kim, màu xanh tươi, mọc dày quanh thân. Thân và lá cây thuộc bài đều thơm bởi bên trong chứa rất nhiều tinh dầu. Khi trồng làm cảnh, rất hiếm khi cây ra hoa. Tuy nhiên, khi sống ngoài thiên nhiên với điều kiện sinh trưởng tốt, cây sẽ ra hoa thuôn dài, hình nón, màu xám hoặc xanh ngọc.

2. Thành phần hóa học và công dụng của dược liệu cây thuộc bài

2.1. Thành phần hóa học của dược liệu

Thành phần hóa học của cây thuộc bài chủ yếu gồm: Thujene, thujone, fenchome, vitamin C, pinene, caryophyllene, tannin, aromadendrin, amentoflavone, quercetin, hinoki flavone, myricetin,...

2.2. Thu hái và chế biến

Có thể hái lá cây thuộc bài quanh năm, nhưng thời điểm cho dược tính cao nhất là tháng 9 - 11. Khi thu hái sẽ hái nguyên cành sau đó cắt bỏ cành to và phơi nơi khô mát để cất dùng dần.

Hạt cây thuộc bài chủ yếu thu hoạch vào mùa thu và đông. Sau khi thu hoạch được mang đi phơi khô, xát bỏ lớp vảy ngoài rồi tiếp tục phơi khô.

2.3. Công dụng của dược liệu cây thuộc bài

- Cầm máu

Nghiên cứu được thực hiện trên thỏ và chuột nhắt cho thấy: nước sắc cây thuộc bài rút ngắn thời gian chảy máu của cả hai loài động vật này.

- Giảm ho

Dịch chiết cồn và phần lắng lại của rượu và nước sắc từ cây thuộc bài có tác dụng giảm ho tốt.

- Long đờm

Sử dụng dịch chiết xuất cồn từ dược liệu thuộc bài có thể làm long đờm.

- Giảm cơn hen

Lắng phần nước sắc có cồn từ cây thuộc bài và rượu để sử dụng trên chuột nhắt và chuột Hà Lan cho kết quả giãn cơ trơn của khí quản. Tuy nhiên, kết quả này không rõ rệt khi được áp dụng với chuột Hà lan gây hen bằng Histamin.

- An thần

Thành phần Pentobarbital sodium trong cây thuộc bài có khả năng tăng cường gây mê, làm giảm sự hoạt động của súc vật được mang đi thực nghiệm.

- Ảnh hưởng lên hệ tuần hoàn

Sử dụng nước sắc từ thuộc bài và rượu đã được loại bỏ cặn đem thụt dạ dày hoặc tiêm tĩnh mạch mèo cho kết quả huyết áp hạ nhẹ. Làm như vậy với tai thỏ cho kết quả giãn mạch.

- Kháng khuẩn

Cây thuộc bài có thể ức chế khả năng hoạt động của trực khuẩn lỵ, liên cầu khuẩn B, tụ cầu vàng, bạch hầu, trực khuẩn lao, virus ban phòng và virus cúm 68-1.

Cây thuộc bài có thể làm dược liệu chữa ho nhiều ngày

Cây thuộc bài có thể làm dược liệu chữa ho nhiều ngày

3. Bài thuốc chữa bệnh sử dụng dược liệu cây thuộc bài

3.1. Chữa viêm bàng quang cấp

- Thành phần: 16g mỗi vị: mộc thông, củ kim cang, hạn liên thảo, nghiệt bì, thuộc bài; 12g mỗi vị: hòe hoa, liên kiều, đỗ phụ.

- Cách thực hiện: sắc tất cả dược liệu để lấy nước uống trong 1 ngày. Hôm sau lại tiếp tục làm như vậy cho đến khi triệu chứng của bệnh khỏi hẳn.

3.2. Cầm máu

- Thành phần: 30 - 50g cành và lá cây thuộc bài.

- Cách thực hiện: sao vàng dược liệu đã chuẩn bị rồi cho vào ấm để sắc với 1 lít nước. Khi nước sôi thì giảm nhiệt, đun đến khi lượng nước còn một nửa thì chắt và chia thành 2 lần uống vào sáng và chiều.

3.3. Chữa ho ra máu

Có thể lựa chọn 1 trong 2 bài thuốc:

- Bài thứ nhất

+ Thành phần: 15g mỗi vị: ngải diệp, cây thuộc bài; 6g can khương.

+ Cách thực hiện: sao cháy đen dược liệu cây thuộc bài và sao vàng can khương sau đó đem sắc lấy nước uống, duy trì liên tục 5 - 7 ngày.

- Bài thứ hai

+ Thành phần: 10g lá hồng trúc, 10g cây rẻ quạt, 10g lá cây thuộc bài, 10g lá thài lài tía.

+ Cách thực hiện: đem dược liệu sắc uống như bài thuốc thứ nhất.

3.4. Chữa rụng tóc do bị viêm da tiết bã

- Thành phần: 60g lá cây thuộc bài tươi, rượu trắng 40 độ.

- Cách thực hiện: ngâm lá cây thuộc bài với một lượng vừa đủ rượu đã được chuẩn bị trong 7 ngày rồi lấy ra dùng, thoa trực tiếp lên vùng da đầu bị bệnh.

3.5. Chữa ho kéo dài

- Thành phần: 10g lá cây thuộc bài, 10g rễ tầm gửi sống trên thân cây dâu, 10g rễ dâu, 10g rễ chanh.

- Cách thực hiện: sao vàng toàn bộ dược liệu lấy nước uống trong 7 ngày liên tục. Thời gian này cần uống nhiều nước, giữ ấm cơ thể, dùng nước muối ấm súc miệng hàng ngày và đảm bảo chế độ dinh dưỡng đầy đủ.

3.6. Chữa đi ngoài ra máu do bệnh trĩ 

- Thành phần: lấy một lượng dược liệu khô bằng nhau gồm: hoa kinh giới, chỉ xác, hòe mễ, cây thuộc bài.

- Cách thực hiện: tán nhỏ toàn bộ dược liệu, mỗi ngày hãm 20g với nước sôi và uống như uống trà vào 30 trước bữa ăn.

Bị trĩ đi ngoài ra máu có thể sắc nước cây thuộc bài và các dược liệu khác để uống

Bị trĩ đi ngoài ra máu có thể sắc nước cây thuộc bài và các dược liệu khác để uống

3.7. Chữa chảy máu chân răng

- Thành phần: 20g thạch cao, 16g thiên môn, 16g địa hoàng, 12g a giao, 12g thượng thảo và 12g lá cây thuộc bài.

- Cách thực hiện: sắc toàn bộ dược liệu lấy nước uống trong ngày.

3.8. Chữa viêm thận, viêm bể thận cấp

- Thành phần: 4 quả đại táo, 125g rau đắng đất, 63g cây thuộc bài và 4g cam thảo.

- Cách thực hiện: đem sắc toàn bộ dược liệu cùng 1.5 lít nước đến khi còn khoảng 500ml nước thì chắt chia thành 3 lần uống trong ngày.

Cây thuộc bài được sử dụng trong các bài thuốc Đông y để trị nhiều chứng bệnh khác nhau. Khi dùng thảo dược này, người bệnh cần tham khảo ý kiến thầy thuốc Đông y để biết cách sử dụng an toàn.

Từ khoá: đi ngoài ra máu

Bình luận ()

Ý kiến của bạn sẽ được xét duyệt trước khi đăng.

Lựa chọn dịch vụ

Quý khách hàng vui lòng lựa chọn dịch vụ y tế theo nhu cầu!

Lấy mẫu xét nghiệm tại nhà

Lấy mẫu xét nghiệm tại nhà giúp khách hàng chủ động tầm soát bệnh lý. Đồng thời tiết kiệm thời gian đi lại, chờ đợi kết quả với mức chi phí hợp lý.

Đặt lịch thăm khám tại MEDLATEC

Đặt lịch khám tại cơ sở khám chữa bệnh thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC giúp chủ động thời gian, hạn chế tiếp xúc đông người.