1. Xét nghiệm chức năng thận là gì?

Các chỉ số sinh hóa trong máu và nước tiểu được sử dụng để phản ánh mức độ hoạt động của thận. Xét nghiệm chức năng thận có vai trò quan trọng, mang lại các ý nghĩa cụ thể như sau:

• Phát hiện bệnh lý thận: Giúp nhận biết sớm các bất thường tại thận, bao gồm suy thận, viêm thận, sỏi thận, nhiễm trùng bể thận;
• Theo dõi tình trạng sức khỏe: Cho phép đánh giá sự tiến triển của bệnh thận và hiệu quả của các biện pháp điều trị; 
• Đánh giá biến chứng của các bệnh lý toàn thân: Xác định nguy cơ tổn thương thận ở các đối tượng có yếu tố nguy cơ như đái tháo đường, tăng huyết áp hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh thận. Đồng thời, hỗ trợ phát hiện sớm các biến chứng liên quan như rối loạn điện giải hoặc tăng huyết áp do suy giảm chức năng thận.

Xét nghiệm chức năng thận có vai trò quan trọng trong tầm soát, chẩn đoán bệnh lý thận 

Xét nghiệm chức năng thận nên được thực hiện trong các trường hợp sau:

• Xuất hiện triệu chứng nghi ngờ: Đau vùng thắt lưng, phù chân tay, tiểu ra máu, tiểu ít, tiểu buốt hoặc tiểu rắt;
• Có yếu tố nguy cơ: Người mắc đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch hoặc có người thân từng mắc bệnh thận;
• Theo dõi bệnh lý: Những người đã được chẩn đoán mắc bệnh thận hoặc đang trong quá trình điều trị cần xét nghiệm định kỳ để đánh giá chức năng thận;
• Trước khi dùng thuốc hoặc điều trị: Được chỉ định trước khi sử dụng những thuốc có thể ảnh hưởng đến thận, cũng như trước một số can thiệp điều trị đặc biệt;
• Khám sức khỏe định kỳ: Nhất là với người từ 50 tuổi trở lên hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao.

2. Các chỉ số xét nghiệm chức năng thận

Mỗi chỉ số trong xét nghiệm chức năng thận đảm nhiệm một vai trò riêng, giúp bác sĩ đánh giá và theo dõi bệnh một cách toàn diện. Dưới đây là ý nghĩa của những chỉ số xét nghiệm chức năng thận thường gặp: 

Creatinin huyết thanh

Creatinin là sản phẩm chuyển hóa của cơ bắp, được thận lọc và đào thải ra ngoài. Thông qua việc xác định nồng độ creatinin máu, có thể đánh giá hiệu quả hoạt động lọc của thận. Sự gia tăng creatinin trong máu có thể liên quan đến tình trạng suy giảm chức năng lọc của thận. 

Creatinin là một trong những chỉ số xét nghiệm chức năng thận phổ biến 

Ure huyết thanh

Ure được tạo ra từ quá trình chuyển hóa protein trong cơ thể. Sự tích lũy ure trong máu thường xảy ra khi thận hoạt động kém hiệu quả. Do đó, nồng độ ure tăng thường liên quan đến suy giảm khả năng đào thải chất thải của thận.

Độ lọc cầu thận (GFR)

Chỉ số GFR phản ánh mức độ hoạt động của quá trình lọc tại cầu thận. GFR bình thường thường từ 90 ml/phút trở lên. Khi GFR thấp có thể chỉ ra suy thận hoặc các vấn đề khác.

Protein trong nước tiểu

Protein niệu là dấu hiệu cảnh báo chức năng thận đang bị ảnh hưởng, thường gặp ở người mắc đái tháo đường hoặc tăng huyết áp.

Bạch cầu trong nước tiểu

Bạch cầu trong nước tiểu phản ánh khả năng đang xảy ra viêm hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu. 

Hồng cầu trong nước tiểu

Tình trạng này là dấu hiệu cảnh báo sớm các tổn thương tại thận hoặc sự hiện diện của sỏi thận, nhiễm trùng đường tiết niệu.

Các chỉ số điện giải (Natri, Kali, Bicarbonate)

Các thông số này phản ánh chức năng điều hòa điện giải và giữ ổn định nội môi của thận. 

3. Lưu ý khi xét nghiệm chức năng thận

Ngoài việc chú trọng theo dõi các chỉ số xét nghiệm chức năng thận, nhằm đảm bảo độ chính xác và giá trị chẩn đoán của kết quả xét nghiệm, người bệnh cần đặc biệt lưu ý một số vấn đề quan trọng trước và trong quá trình thực hiện xét nghiệm: 

Chuẩn bị trước khi xét nghiệm

• Một số xét nghiệm có thể yêu cầu nhịn ăn trong thời gian nhất định, vì vậy người bệnh nên trao đổi trước với bác sĩ để được hướng dẫn cụ thể;

Người thực hiện xét nghiệm có thể được yêu cầu nhịn ăn để đảm bảo tính chính xác của kết quả 

• Uống đủ nước trước khi làm xét nghiệm nước tiểu nhằm đảm bảo mẫu xét nghiệm đạt yêu cầu;
• Thực hiện đúng quy trình lấy mẫu máu và nước tiểu theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Cung cấp đầy đủ thông tin cho bác sĩ

• Thông báo rõ các loại thuốc đang sử dụng, bao gồm thuốc điều trị, thực phẩm chức năng hoặc thảo dược;
• Cung cấp đầy đủ thông tin về các triệu chứng đang gặp phải hoặc các vấn đề sức khỏe đặc biệt để bác sĩ có cơ sở đánh giá chính xác hơn.

Việc tuân thủ đầy đủ các lưu ý nêu trên sẽ góp phần quan trọng trong việc bảo đảm kết quả xét nghiệm chính xác, khách quan và có độ tin cậy cao, từ đó hỗ trợ hiệu quả cho quá trình chẩn đoán. Sau khi nhận được kết quả, người bệnh nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa để được giải thích cụ thể ý nghĩa của từng chỉ số, đánh giá tình trạng sức khỏe hiện tại, cũng như được tư vấn hướng theo dõi, kiểm tra bổ sung hoặc phác đồ điều trị phù hợp (nếu cần).

Do đó, nếu bạn xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ hoặc thuộc nhóm có yếu tố nguy cơ mắc bệnh thận, nên chủ động thăm khám để được tư vấn về các chỉ số xét nghiệm chức năng thận và chẩn đoán bệnh kịp thời.

Mọi nhu cầu thực hiện xét nghiệm nói riêng và chẩn đoán - điều trị bệnh lý thận nói chung, bạn đọc vui lòng liên hệ tới Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Tổng đài 1900 56 56 56 để được đội ngũ y bác sĩ hỗ trợ kịp thời và đặt lịch nhanh chóng.