1. Hôi nách là gì? Vì sao cơ thể lại xuất hiện mùi?

Để trả lời chính xác Hôi nách có lây không, trước hết cần hiểu rõ hôi nách thực chất là tình trạng gì và cơ chế hình thành mùi diễn ra như thế nào.

1.1. Khái niệm hôi nách

Hôi nách, hay còn gọi là bromhidrosis, là tình trạng vùng da dưới cánh tay phát ra mùi khó chịu rõ rệt, dai dẳng và thường tái diễn. Đây không phải là bệnh truyền nhiễm mà được xếp vào nhóm rối loạn tiết mồ hôi tại chỗ, liên quan đến cấu trúc tuyến mồ hôi và hệ vi khuẩn trên da.

Hôi nách thường xuất hiện từ tuổi dậy thì, khi cơ thể bắt đầu có sự thay đổi mạnh mẽ về nội tiết tố và hoạt động tuyến mồ hôi.

1.2. Cơ chế hình thành mùi hôi nách

Cơ thể con người có hai loại tuyến mồ hôi chính là tuyến eccrine và tuyến apocrine. Tuyến eccrine phân bố khắp cơ thể, tiết mồ hôi chủ yếu là nước và muối để điều hòa thân nhiệt. Trong khi đó, tuyến apocrine tập trung nhiều ở vùng nách, bẹn và chỉ hoạt động mạnh sau tuổi dậy thì.

Hôi nách có lây không là băn khoăn của nhiều người

Bản thân mồ hôi khi mới tiết ra không có mùi. Tuy nhiên, dịch tiết từ tuyến apocrine lại chứa nhiều protein và lipid. Khi các chất này tiếp xúc với vi khuẩn thường trú trên da, chúng bị phân hủy và tạo ra các hợp chất có mùi đặc trưng. Chính quá trình này là nguyên nhân trực tiếp gây ra mùi hôi nách.

1.3. Những yếu tố làm mùi hôi nách nặng hơn

Mức độ mùi hôi nách không giống nhau ở mỗi người. Trên thực tế, tình trạng này chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau, từ cơ địa bẩm sinh đến thói quen sinh hoạt hằng ngày. Cụ thể:

• Yếu tố di truyền: Di truyền được xem là nguyên nhân nền tảng quan trọng nhất. Người có bố hoặc mẹ bị hôi nách thường có cấu trúc tuyến mồ hôi Apocrine phát triển mạnh hơn bình thường. Tuyến này tiết ra lượng dịch giàu protein và lipid, tạo điều kiện thuận lợi để vi khuẩn trên da phân hủy và sinh mùi khó chịu. Vì vậy, ngay cả khi vệ sinh sạch sẽ, mùi vẫn có xu hướng đậm hơn so với người không có yếu tố di truyền.
• Thay đổi nội tiết tố: Các giai đoạn như dậy thì, mang thai, sau sinh hoặc tiền mãn kinh khiến hormone trong cơ thể biến động mạnh. Sự thay đổi này kích thích tuyến mồ hôi hoạt động mạnh mẽ hơn, đặc biệt ở vùng nách, làm mồ hôi tiết nhiều và mùi hôi xuất hiện rõ rệt hơn.
• Căng thẳng, stress kéo dài: Khi cơ thể rơi vào trạng thái căng thẳng, hệ thần kinh giao cảm sẽ bị kích thích, dẫn đến tăng tiết mồ hôi. Loại mồ hôi tiết ra trong tình trạng stress thường chứa nhiều chất hữu cơ, dễ bị vi khuẩn phân hủy và gây mùi nặng hơn so với mồ hôi sinh lý thông thường.
• Chế độ ăn uống hàng ngày: Việc thường xuyên sử dụng các thực phẩm nặng mùi như hành, tỏi, ớt, cà ri, đồ chiên rán, thịt đỏ, rượu bia hoặc cà phê có thể làm thay đổi mùi mồ hôi. Các chất chuyển hóa từ thực phẩm sẽ được đào thải qua tuyến mồ hôi, khiến mùi cơ thể, trong đó có mùi hôi nách, trở nên nồng và dai dẳng hơn.
• Môi trường sống nóng ẩm: Thời tiết nóng ẩm hoặc môi trường làm việc bí bách khiến cơ thể tiết mồ hôi liên tục. Độ ẩm cao tạo điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn phát triển nhanh chóng, từ đó làm mùi hôi nách rõ hơn và khó kiểm soát.
• Thói quen vệ sinh chưa phù hợp: Vệ sinh vùng nách không đúng cách, tắm rửa không thường xuyên hoặc sử dụng các sản phẩm không phù hợp có thể làm bít tắc lỗ chân lông, khiến mồ hôi và vi khuẩn tích tụ. Đây là yếu tố góp phần làm mùi hôi nách ngày càng nặng và kéo dài.

Di truyền là một trong những yếu tố khiến mùi hôi nách trở nên rõ rệt hơn.

1.4. Hôi nách có nguy hiểm không?

Hôi nách không đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Tuy nhiên, nếu không được kiểm soát, tình trạng này có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lý, khiến người bệnh tự ti, né tránh giao tiếp xã hội và giảm chất lượng cuộc sống. Trong một số trường hợp, mùi hôi nách bất thường có thể là dấu hiệu của viêm tuyến mồ hôi hoặc rối loạn nội tiết cần được thăm khám.

2. Hôi nách có lây không?

Đây là câu hỏi quan trọng nhất và cũng là nỗi lo chung của rất nhiều người khi tiếp xúc với người bị hôi nách.

Dưới góc độ y khoa, hôi nách không phải là bệnh truyền nhiễm. Bệnh truyền nhiễm là những bệnh có khả năng lây lan từ người này sang người khác thông qua virus, vi khuẩn hoặc ký sinh trùng. Trong khi đó, hôi nách là hậu quả của hoạt động tuyến mồ hôi apocrine kết hợp với vi khuẩn vốn đã tồn tại sẵn trên da của mỗi người. Do đó, hôi nách không thể lây qua tiếp xúc da, dùng chung đồ cá nhân hay sinh hoạt chung.

Hôi nách không phải là bệnh truyền nhiễm và không lây qua tiếp xúc hay sinh hoạt chung

Sự lo lắng hôi nách có lây không thường xuất phát từ cảm giác “ám mùi” khi ở gần người bị hôi nách, đặc biệt trong không gian kín. Mùi cơ thể có thể bám tạm thời vào quần áo hoặc tóc, khiến nhiều người nhầm tưởng rằng mình đã bị “lây”. Tuy nhiên, đây chỉ là hiện tượng mùi lưu lại trên bề mặt, không phải sự hình thành bệnh hôi nách thực sự.

3. Làm sao để giảm hôi nách?

Việc giảm hôi nách cần dựa trên cơ chế kiểm soát sự tiết mồ hôi và vi khuẩn phân hủy mồ hôi gây mùi. Trên thực tế, các mẹo dân gian tại nhà thường chỉ mang lại hiệu quả hạn chế và có nguy cơ gây kích ứng, do vùng da nách khá mỏng và nhạy cảm. Vì vậy, hiện nay các chuyên gia khuyến cáo nên ưu tiên những biện pháp đã được kiểm chứng về hiệu quả và độ an toàn.

Các phương pháp giảm hôi nách thường được áp dụng bao gồm:

3.1. Sử dụng sản phẩm dạng lăn hoặc xịt giảm tiết mồ hôi

Các sản phẩm lăn nách hoặc xịt khử mùi là lựa chọn phổ biến giúp kiểm soát mùi hôi nách trong sinh hoạt hằng ngày. Nhiều chế phẩm chứa nhôm clorua hoặc các muối nhôm có tác dụng làm giảm hoạt động của tuyến mồ hôi, từ đó hạn chế lượng mồ hôi tiết ra và gián tiếp giảm mùi khó chịu.

Những sản phẩm này thường cho hiệu quả tốt với trường hợp hôi nách mức độ nhẹ đến trung bình, dễ sử dụng và tiện lợi. Tuy nhiên, cần sử dụng đúng hướng dẫn, tránh lạm dụng hoặc bôi trên vùng da đang trầy xước để hạn chế nguy cơ kích ứng da.

3.2. Các sản phẩm có nguồn gốc thiên nhiên

Một số sản phẩm có nguồn gốc từ thiên nhiên như chiết xuất thảo dược, tinh dầu hoặc các hoạt chất tự nhiên có khả năng kháng khuẩn nhẹ và hỗ trợ khử mùi cũng được nhiều người lựa chọn. Các chế phẩm này thường được đánh giá là lành tính hơn so với sản phẩm chứa hóa chất mạnh.

Tuy nhiên, do da vùng nách nhạy cảm, các sản phẩm thiên nhiên vẫn có thể gây kích ứng, viêm da tiếp xúc hoặc dị ứng ở một số người. Vì vậy, nên thử sản phẩm trên vùng da nhỏ trước khi sử dụng lâu dài và ngừng ngay nếu xuất hiện cảm giác rát, ngứa hoặc đỏ da.

3.3. Can thiệp y khoa trong điều trị hôi nách

Đối với những trường hợp hôi nách mức độ trung bình đến nặng, ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt và tâm lý, các biện pháp y khoa mang lại hiệu quả rõ rệt hơn và thời gian duy trì lâu dài hơn. Những phương pháp thường được áp dụng bao gồm:

• Tiêm botulinum toxin (botox): Giúp ức chế hoạt động của tuyến mồ hôi bằng cách ngăn chặn dẫn truyền thần kinh, từ đó làm giảm lượng mồ hôi tiết ra tại vùng nách. Phương pháp này cho hiệu quả cao nhưng cần lặp lại sau một thời gian nhất định.
• Sử dụng sóng năng lượng để phá hủy tuyến mồ hôi (ví dụ công nghệ MiraDry): Tác động trực tiếp vào tuyến mồ hôi vùng nách, giúp giảm tiết mồ hôi và mùi hôi lâu dài. Đây là phương pháp hiệu quả nhưng cần thực hiện tại cơ sở y tế chuyên khoa với chi phí tương đối cao. Tuy nhiên, bạn cần lưu ý các thủ thuật y khoa cần được chỉ định và thực hiện bởi bác sĩ chuyên môn để đảm bảo an toàn và hạn chế biến chứng.

Song song với các biện pháp trên, việc vệ sinh vùng nách đúng cách, giữ da khô thoáng, lựa chọn trang phục thấm hút mồ hôi tốt và điều chỉnh chế độ ăn uống hợp lý cũng góp phần hỗ trợ kiểm soát mùi hôi hiệu quả. Người bệnh nên thăm khám bác sĩ khi tình trạng hôi nách kéo dài hoặc không cải thiện để được tư vấn phương pháp điều trị phù hợp.

Việc dùng các mẹo trị hôi nách ở nhà không được khuyến khích do có thể tiềm ẩn rủi ro làm tổn thương da

4. Khi nào người bị hôi nách nên đi khám?

Nếu đã thực hiện các mẹo kể trên nhưng không hiệu quả, hoặc cảm thấy mùi hôi nách xuất hiện đột ngột, trở nên nặng bất thường hoặc kèm theo các dấu hiệu như đau rát, viêm đỏ, chảy dịch vùng nách… Bạn nên đi thăm khám bác sĩ. Việc thăm khám giúp xác định nguyên nhân chính xác và loại trừ các bệnh lý da liễu hoặc nội tiết liên quan.

Hy vọng bạn đã có lời giải đáp cho thắc mắc “Hôi nách có lây không”. Hôi nách là tình trạng phổ biến, không có khả năng lây nhiễm và chủ yếu liên quan đến yếu tố cơ địa, tuyến mồ hôi và di truyền. Hiểu đúng bản chất của hôi nách giúp giảm bớt sự lo lắng, kỳ thị và tạo điều kiện để người mắc chủ động điều trị.

Nếu bạn gặp tình trạng hôi nách kéo dài, mùi nặng bất thường hoặc nghi ngờ liên quan đến bệnh lý da liễu, bạn có thể đến thăm khám tại Hệ thống Y tế MEDLATEC hoặc liên hệ hotline 1900 56 56 56 để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời.