1. Mirtazapine là thuốc gì?

Mirtazapine là thuốc thuộc nhóm chống trầm cảm NaSSA (Noradrenergic and Specific Serotonergic Antidepressant), có tác dụng tác động lên một số chất dẫn truyền thần kinh trong não, đặc biệt là serotonin và norepinephrine, giúp điều hòa hoạt động của hệ thần kinh trung ương.

Khi nồng độ các chất dẫn truyền thần kinh này bị mất cân bằng, người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện như buồn chán kéo dài, lo âu, mất ngủ hoặc giảm hứng thú với cuộc sống.

Mirtazapine hoạt động bằng cách tăng cường dẫn truyền serotonin và norepinephrine, từ đó giúp cải thiện tâm trạng, giảm triệu chứng trầm cảm và hỗ trợ giấc ngủ tốt hơn.

Ngoài ra, thuốc còn có tác dụng đối kháng thụ thể histamine H1, vì vậy có thể gây buồn ngủ và thường được dùng vào buổi tối theo chỉ định của bác sĩ. 

Mirtazapine là thuốc chống trầm cảm được sử dụng trong điều trị trầm cảm và một số rối loạn tâm thần. 

2. Mirtazapine có công dụng gì?

Mirtazapine được sử dụng chủ yếu trong điều trị trầm cảm. Ngoài ra, trong một số trường hợp, bác sĩ cũng có thể cân nhắc dùng thuốc để hỗ trợ giảm lo âu, cải thiện giấc ngủ hoặc chán ăn liên quan đến rối loạn tâm thần. 

Điều trị trầm cảm

Đây là chỉ định phổ biến nhất của Mirtazapine. Thuốc giúp cải thiện tâm trạng và giảm các triệu chứng thường gặp ở người bị trầm cảm như:

• Buồn bã kéo dài;
• Mất hứng thú với các hoạt động hàng ngày;
• Mệt mỏi, thiếu năng lượng;
• Chán ăn hoặc thay đổi khẩu vị; 
• Rối loạn giấc ngủ;
• Khó tập trung hoặc giảm khả năng suy nghĩ, ghi nhớ.

Thông thường, Tác dụng chống trầm cảm của Mirtazapine thường không xuất hiện ngay sau khi bắt đầu điều trị. Một số triệu chứng như giấc ngủ hoặc cảm giác thèm ăn có thể cải thiện sớm hơn, nhưng để đạt được hiệu quả đầy đủ đối với các triệu chứng trầm cảm thường cần từ 2 - 6 tuần hoặc lâu hơn tùy từng người bệnh. Vì vậy, người bệnh cần kiên trì dùng thuốc theo hướng dẫn thay vì tự ý ngưng thuốc khi chưa thấy cải thiện.

Hỗ trợ cải thiện mất ngủ

Một đặc điểm khá phổ biến của Mirtazapine là có thể gây buồn ngủ, đặc biệt khi dùng ở liều thấp. Vì vậy, thuốc đôi khi được bác sĩ cân nhắc sử dụng ở người bị trầm cảm kèm mất ngủ hoặc ngủ không sâu giấc. Tuy nhiên, bạn không nên tự ý dùng Mirtazapine như thuốc ngủ thông thường vì đây vẫn là thuốc chống trầm cảm và cần được chỉ định phù hợp.

Hỗ trợ giảm lo âu

Nhiều người bị trầm cảm thường đồng thời có biểu hiện lo âu, căng thẳng hoặc suy nghĩ quá mức. Trong những trường hợp này, Mirtazapine có thể giúp ổn định tâm lý và giảm cảm giác bồn chồn kéo dài.

Ngoài ra, thuốc đôi khi cũng được cân nhắc sử dụng ở một số trường hợp rối loạn lo âu, dựa trên tình trạng lâm sàng cụ thể và đáp ứng điều trị của người bệnh.

Hỗ trợ cải thiện chán ăn và sụt cân

Một số người bệnh trầm cảm có biểu hiện ăn uống kém, sụt cân hoặc suy nhược kéo dài. Mirtazapine có thể làm tăng cảm giác thèm ăn ở một số trường hợp, từ đó góp phần cải thiện dinh dưỡng và thể trạng.

Tuy nhiên, đây cũng là lý do nhiều người dùng thuốc có thể tăng cân trong quá trình điều trị. Mức độ tăng cân khác nhau ở từng người và phụ thuộc vào nhiều yếu tố như liều dùng, thời gian sử dụng thuốc, chế độ ăn uống và mức độ hoạt động thể chất. Vì vậy, người bệnh nên theo dõi cân nặng định kỳ và trao đổi với bác sĩ nếu nhận thấy tăng cân đáng kể.

Mirtazapine có thể giúp cải thiện giấc ngủ ở người bị trầm cảm kèm mất ngủ. 

3. Cách dùng và liều dùng Mirtazapine

Mirtazapine cần được sử dụng đúng theo hướng dẫn của bác sĩ để đảm bảo hiệu quả điều trị và hạn chế tác dụng phụ. Thuốc thường được dùng bằng đường uống, đa số trường hợp uống vào buổi tối hoặc trước khi ngủ vì có thể gây buồn ngủ. Người bệnh nên dùng thuốc vào cùng thời điểm mỗi ngày và có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn.

Liều dùng Mirtazapine ở mỗi người có thể khác nhau tùy tình trạng bệnh, độ tuổi và khả năng đáp ứng điều trị. Ở người lớn, liều khởi đầu thường là 15mg/ngày. Với người cao tuổi hoặc người mắc bệnh gan, thận, bác sĩ có thể cân nhắc dùng liều thấp hơn để giảm nguy cơ tác dụng phụ.

Trong quá trình dùng thuốc, người bệnh không nên:

• Tự ý tăng liều hoặc thay đổi cách dùng thuốc: Người bệnh không nên tự ý tăng, giảm liều hoặc thay đổi cách sử dụng Mirtazapine khi chưa tham khảo ý kiến bác sĩ. Việc điều chỉnh liều không phù hợp có thể làm tăng nguy cơ gặp tác dụng phụ hoặc ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị.
• Uống thuốc không đúng thời điểm: Mirtazapine cần được sử dụng đều đặn theo khung giờ mà bác sĩ hướng dẫn để duy trì nồng độ thuốc ổn định trong cơ thể. Việc uống thuốc thất thường hoặc quên liều nhiều lần có thể làm giảm hiệu quả kiểm soát triệu chứng.
• Ngưng thuốc đột ngột khi chưa có hướng dẫn từ bác sĩ: Người bệnh không nên tự ý dừng thuốc ngay cả khi cảm thấy các triệu chứng đã cải thiện. Việc ngưng thuốc đột ngột có thể gây ra các triệu chứng khó chịu như mất ngủ, lo âu, bồn chồn, đau đầu hoặc làm tăng nguy cơ tái phát bệnh.

Việc dừng Mirtazapine quá nhanh có thể gây ra một số triệu chứng như mất ngủ, lo âu, chóng mặt, buồn nôn hoặc thay đổi cảm xúc. Vì vậy, nếu cần ngưng thuốc, bác sĩ thường sẽ hướng dẫn giảm liều từ từ để hạn chế ảnh hưởng đến hệ thần kinh. 

4. Tác dụng phụ của Mirtazapine

Giống nhiều thuốc chống trầm cảm khác, Mirtazapine có thể gây ra một số tác dụng phụ trong quá trình sử dụng. Mức độ biểu hiện ở mỗi người có thể khác nhau tùy cơ địa và liều dùng. Các tác dụng phụ không mong muốn thường gặp gồm:

• Buồn ngủ, mệt mỏi hoặc chóng mặt;
• Tăng cảm giác thèm ăn và tăng cân;
• Khô miệng, táo bón.

Ngoài ra, trong trường hợp hiếm gặp, người dùng còn có thể gặp phải những triệu chứng như:

• Co giật, hội chứng serotonin hoặc dị ứng thuốc ở một số trường hợp hiếm gặp;
• Giảm bạch cầu;
• Gia tăng ý nghĩ tự sát.

Trong đó, buồn ngủ và tăng cảm giác thèm ăn là những tác dụng phụ khá phổ biến của Mirtazapine. Nhiều trường hợp, các triệu chứng nhẹ có thể giảm dần khi cơ thể thích nghi với thuốc. Tuy nhiên, nếu tác dụng phụ kéo dài hoặc ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt, người bệnh nên đi khám để được bác sĩ đánh giá lại.

Ngoài ra, người trẻ tuổi dùng thuốc chống trầm cảm đôi khi có nguy cơ xuất hiện thay đổi tâm lý hoặc ý nghĩ tiêu cực trong giai đoạn đầu điều trị. Vì vậy, gia đình và người thân nên chú ý theo dõi cảm xúc, hành vi của người bệnh trong thời gian sử dụng thuốc. Nếu xuất hiện biểu hiện bất thường hoặc có ý nghĩ làm hại bản thân, người bệnh cần được hỗ trợ y tế sớm.

5. Những ai cần thận trọng khi dùng Mirtazapine?

Không phải ai cũng phù hợp sử dụng Mirtazapine. Một số trường hợp cần được bác sĩ đánh giá và theo dõi kỹ trong quá trình điều trị để hạn chế nguy cơ biến chứng hoặc tác dụng phụ. Các đối tượng cần thận trọng gồm:

• Người có tiền sử động kinh: Thuốc có thể ảnh hưởng đến ngưỡng co giật ở một số trường hợp.
• Người bị rối loạn lưỡng cực: Mirtazapine có thể làm tăng nguy cơ chuyển sang giai đoạn hưng cảm nếu dùng không phù hợp.
• Người mắc bệnh gan hoặc bệnh thận: Những trường hợp này có thể cần điều chỉnh liều do khả năng chuyển hóa và thải trừ thuốc bị ảnh hưởng.
• Người có bệnh tim mạch hoặc tăng nhãn áp: Thuốc có thể làm nặng thêm tình trạng ở một số trường hợp hiếm gặp, do đó cần khai báo tiền sử bệnh lý mắt với bác sĩ trước khi dùng.
• Phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú: Việc sử dụng Mirtazapine trong giai đoạn này cần được bác sĩ đánh giá cẩn thận. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc.
• Người có bệnh tim mạch: Cần thận trọng ở bệnh nhân có bệnh tim mạch, đặc biệt là các rối loạn dẫn truyền hoặc tình trạng huyết động không ổn định, mặc dù Mirtazapine nhìn chung ít ảnh hưởng tim mạch hơn so với một số thuốc chống trầm cảm khác. 

Người có bệnh gan, thận hoặc tiền sử động kinh cần thận trọng khi dùng Mirtazapine. 

6. Những lưu ý quan trọng khi sử dụng Mirtazapine

Để đảm bảo hiệu quả điều trị và hạn chế tác dụng phụ, người bệnh cần tuân thủ đúng hướng dẫn sử dụng thuốc. Trong quá trình dùng Mirtazapine, bạn nên tái khám đúng hẹn để bác sĩ theo dõi đáp ứng điều trị và điều chỉnh thuốc nếu cần thiết. 

Bên cạnh việc dùng thuốc, duy trì lối sống lành mạnh cũng đóng vai trò quan trọng trong cải thiện sức khỏe tâm thần. Người bệnh nên:

• Ngủ đủ giấc;
• Tăng cường vận động nhẹ nhàng;
• Ăn uống đầy đủ dinh dưỡng;
• Hạn chế rượu bia;
• Giảm căng thẳng kéo dài;
• Duy trì kết nối với người thân và bạn bè.

Ngoài ra, người bệnh không nên tự ý dùng thêm thuốc ngủ hoặc thuốc an thần khi chưa có chỉ định vì có thể làm tăng nguy cơ tác dụng phụ.

Duy trì giấc ngủ đầy đủ và giảm căng thẳng giúp hỗ trợ cải thiện sức khỏe tâm thần trong quá trình điều trị. 

Mirtazapine là thuốc chống trầm cảm được sử dụng trong điều trị trầm cảm và một số rối loạn tâm thần khác. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc cần tuân thủ đúng chỉ định để đảm bảo hiệu quả điều trị và hạn chế tác dụng phụ. Trong quá trình dùng Mirtazapine, nếu xuất hiện biểu hiện bất thường hoặc thay đổi cảm xúc đáng lo ngại, người bệnh nên đi khám sớm để được bác sĩ đánh giá và hỗ trợ phù hợp.

Nếu có nhu cầu thăm khám các vấn đề liên quan đến sức khỏe tâm thần, rối loạn lo âu, mất ngủ hoặc trầm cảm, bạn có thể đến Chuyên khoa Thần kinh thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC để được bác sĩ tư vấn và xây dựng hướng điều trị phù hợp. Để đặt lịch khám, quý khách vui lòng liên hệ tổng đài 1900 56 56 56 để được hỗ trợ nhanh chóng.