Nguyên nhân gây trầm cảm theo mùa và những cách trị bệnh

1. Triệu chứng bệnh trầm cảm theo mùa

Trầm cảm theo mùa là một dạng bệnh trầm cảm có liên quan đến sự thay đổi thời tiết, chuyển mùa từ cuối thu sang đông. Đây là giai đoạn ít ánh nắng mặt trời, thời tiết lạnh và ảm đạm. Những triệu chứng của bệnh trầm cảm thường bắt đầu vào những ngày cuối thu và kéo dài trong vài tháng mùa đông và tự hết khi chuyển sang mùa xuân hoặc mùa hè. 

Dưới đây là một số triệu chứng của bệnh trầm cảm theo mùa: 

- Thường xuyên cảm thấy chán nản, buồn bã. 

- Không còn hứng thú với các hoạt động thường ngày, kể cả những hoạt động mà trước đó người bệnh thường rất yêu thích. 

- Luôn mệt mỏi và cảm giác không đủ năng lượng để làm những việc nhỏ nhất. 

- Mất ngủ hoặc ngủ nhiều hơn bình thường. 

Nhiều người không biết mình mắc bệnh trầm cảm theo mùa

- Thay đổi về thói quen ăn uống: Có những người bệnh chán ăn, không muốn ăn và dẫn đến sụt cân. Ngược lại, một số khác lại có xu hướng muốn ăn nhiều hơn và dẫn đến tăng cân. 

- Cảm giác chậm chạp, khó tập trung làm việc, dễ bị kích thích. 

- Luôn bi quan, có cảm giác tội lỗi. 

trầm cảm theo mùa ở mức độ nghiêm trọng cũng có thể gây ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe và chất lượng sống của người bệnh. Chẳng hạn như:

• Ảnh hưởng đến các mối quan hệ xã hội. 
• Giảm hiệu quả làm việc và giảm khả năng học tập, tiếp thu kiến thức mới. 
• Nhiều người bị trầm cảm theo mùa cũng lạm dụng chất kích thích, gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, hành vi, có thể nghĩ đến những hành động gây hại cho bản thân, vi phạm pháp luật, thậm chí tự sát. 

2. Vì sao bị trầm cảm theo mùa?

Ở thời điểm hiện tại vẫn chưa xác định rõ nguyên nhân gây trầm cảm theo mùa. Tuy nhiên, một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ gây ra chứng bệnh này bao gồm: 

- Đồng hồ sinh học: Ở thời điểm cuối thu và đầu đông, mức độ ánh sáng mặt trời thường rất thấp. Đây cũng là một trong những nguyên nhân gây ảnh hưởng đến đồng hồ sinh học của cơ thể, dễ khiến chúng ta cảm thấy chán nản, mệt mỏi. 

Cường độ ánh sáng yếu trong mùa đông có thể làm tăng nguy cơ gây trầm cảm

- Giảm serotonin: Cường độ ánh sáng mặt trời giảm trong mùa đông cũng có thể là nguyên nhân khiến serotonin suy giảm. Đây chính là chất dẫn truyền thần kinh có những ảnh hưởng nhất định đến cảm xúc. Do đó, giảm serotonin do cường độ ánh sáng mặt trời thấp cũng có thể là yếu tố làm tăng nguy cơ trầm cảm. 

- Thay đổi nồng độ melatonin: Sự thay đổi thời tiết theo mùa cũng chính là nguyên nhân làm mất cân bằng mức độ melatonin trong cơ thể. Trong khi đó, đây là một loại hormone rất quan trọng đối với việc cân bằng cảm xúc cũng như điều hòa giấc ngủ của con người. 

3. Điều trị trầm cảm theo mùa 

Bệnh trầm cảm cần được điều trị sớm để phòng tránh tối đa những nguy cơ biến chứng có thể xảy ra. Để đưa ra phác đồ điều trị bệnh hiệu quả, bác sĩ cần dựa vào một số yếu tố như mức độ triệu chứng bệnh, bệnh lý nền,... Dưới đây là một số phương pháp điều trị bệnh thường được bác sĩ chỉ định: 

- Dùng thuốc: Một số loại thuốc chống trầm cảm có thể giúp ngăn ngừa sự tiến triển của bệnh. 

- Dùng liệu pháp ánh sáng: Như đã nêu trên, cường độ ánh sáng thấp vào cuối mùa thu và mùa đông là yếu tố làm tăng nguy cơ gây bệnh. Do đó, người bệnh có thể được áp dụng trị bệnh bằng liệu pháp ánh sáng. Cụ thể, người bệnh sẽ được điều trị bằng nguồn ánh sáng mạnh gấp khoảng 20 lần ánh sáng trong phòng, chiếu gián tiếp vào mặt với khoảng cách 0,7m. Thời gian chiếu ánh sáng khoảng 10 đến 15 phút mỗi ngày. Tùy theo khả năng đáp ứng của người bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định điều chỉnh thời gian chiếu ánh sáng phù hợp. Phương pháp này thường được áp dụng kéo dài đến hết mùa đông, khi ánh sáng tự nhiên bắt đầu có cường độ mạnh hơn. 

- Tâm lý trị liệu: Trong những trường hợp cần thiết, bệnh nhân sẽ được các chuyên gia tâm lý hỗ trợ, giúp người bệnh suy nghĩ tích cực hơn, quản lý căng thẳng tốt hơn.

4. Những điều nên làm và cần tránh 

Dưới đây là một số lời khuyên cho người bệnh về những điều nên làm và cần tránh để tăng hiệu quả điều trị trầm cảm theo mùa: 

- Những điều nên làm:

+ Người bệnh nên tuân thủ theo đúng kế hoạch điều trị của bác sĩ. Trường hợp không thấy bệnh thuyên giảm hoặc có những biểu hiện nghiêm trọng hơn, bệnh nhân hoặc người nhà cần thông báo cho bác sĩ để được kịp thời hỗ trợ, điều chỉnh phương pháp trị bệnh. 

+ Chăm sóc bản thân: Để đạt được hiệu quả điều trị tích cực, người bệnh nên duy trì chế độ ăn uống cân bằng dưỡng chất, ngủ đúng giờ và đủ giấc, tập thể dục mỗi ngày, chia sẻ và nói chuyện nhiều hơn với mọi người xung quanh. 

+ Tăng cường các hoạt động thể lực ngoài trời đặc biệt vào buổi sáng để tối đa hóa lượng ánh sáng tự nhiên hấp thụ.

- Những điều nên tránh:

+ Tự cô lập bản thân: Không nên tự cô lập bản thân vì khi bạn càng cô đơn thì những biểu hiện trầm cảm sẽ càng nghiêm trọng hơn. Dù không muốn ra ngoài hay giao tiếp với mọi người, bạn vẫn nên cố gắng kết nối với mọi người nhiều hơn. Đây là cách giúp bạn có thể chia sẻ cảm xúc, giải tỏa căng thẳng.

+ Sử dụng rượu hoặc chất kích thích: Nhiều người nghĩ rằng, chất kích thích có thể khiến họ quên đi những mệt mỏi, buồn chán hay những suy nghĩ tiêu cực do bệnh trầm gây ra. Tuy nhiên, những chất này có chứa nhiều thành phần gây hại cho sức khỏe, có thể khiến tình trạng bệnh nghiêm trọng hơn và gây ảnh hưởng đến tác dụng của thuốc chống trầm cảm. 

Người bệnh không nên chủ quan với những vấn đề về tâm lý và cần đi khám sớm

Trầm cảm theo mùa không phải là vấn đề quá nghiêm trọng nếu bạn nhận biết sớm và kiểm soát bệnh bằng những cách phù hợp. Hãy suy nghĩ tích cực hơn, ra ngoài nhiều hơn và kết nối với mọi người để tránh xa tình trạng này.

Nếu có những biểu hiện bất thường, nghi ngờ bệnh và có nhu cầu muốn đặt lịch khám tại Hệ thống Y tế MEDLATEC, quý khách có thể liên hệ tổng đài 1900 56 56 56, đội ngũ tư vấn viên của MEDLATEC luôn sẵn sàng tư vấn cho bạn.