1. Bị bọ xít đái vào mắt có sao không?

Sau khi vô tình tiếp xúc với bọ xít và xuất hiện tình trạng mắt đỏ, cay rát hoặc chảy nước mắt, nhiều người thường lo lắng và tìm kiếm ngay câu trả lời cho câu hỏi “bị bọ xít đái vào mắt có sao không”.

1.1. Hiểu đúng về thuật ngữ “bọ xít đái vào mắt”

Thuật ngữ “bọ xít đái vào mắt” thực ra là cách gọi dân gian để mô tả tình huống mắt bị kích ứng sau khi tiếp xúc với bọ xít. Thực tế, bọ xít không phun nước tiểu vào mắt người mà đây là dịch tiết được tiết ra khi loài côn trùng này cảm nhận thấy sự đe dọa, nhằm mục đích tự vệ. Dịch tiết có thể chứa nhiều hợp chất hóa học có khả năng gây kích ứng niêm mạc, trong đó có kết mạc và giác mạc của mắt.

Thuật ngữ “bọ xít đái vào mắt” được dùng để chỉ tình huống mắt tiếp xúc với dịch tiết từ loài côn trùng này

1.2. Bọ xít đái vào mắt có bị làm sao không?

Nhiều người lo lắng bọ xít đái vào mắt có sao không vì sau khi tiếp xúc với bọ xít, mắt có thể xuất hiện cảm giác bỏng rát, đỏ hoặc cộm. Mắt là cơ quan rất nhạy cảm và dễ bị tổn thương khi tiếp xúc với các chất kích ứng. Vì thế, sau khi tiếp xúc với dịch tiết từ bọ xít, mắt có thể xuất hiện những triệu chứng khó chịu. 

Mức độ ảnh hưởng của dịch tiết tới mắt phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:

• Loài bọ xít, loại dịch tiết tiếp xúc với mắt.
• Lượng dịch bắn vào mắt.
• Thời gian chất kích ứng lưu lại trên bề mặt mắt.
• Thao tác xử trí có đúng và kịp thời hay không.

1.3. Các yếu tố làm tăng nguy cơ tổn thương mắt sau khi tiếp xúc với dịch tiết bọ xít

Một số yếu tố dưới đây có thể làm tăng nguy cơ kích ứng hoặc khiến tổn thương kéo dài hơn:

• Dịch tiết lưu lại trên mắt quá lâu:

Nếu không rửa mắt ngay sau khi tiếp xúc, các chất kích ứng sẽ có nhiều thời gian tác động lên kết mạc và giác mạc, từ đó làm tăng mức độ viêm và cảm giác đau rát.

• Đang đeo kính áp tròng:

Kính áp tròng có thể giữ lại một phần dịch tiết trên bề mặt mắt, khiến chất kích ứng tiếp xúc với giác mạc lâu hơn. Việc tiếp tục đeo kính khi mắt đang kích ứng cũng là yếu tố làm tăng nguy cơ viêm giác mạc.

• Có sẵn bệnh lý về mắt:

Người đang mắc hội chứng khô mắt, viêm kết mạc dị ứng, viêm bờ mi hoặc từng có tổn thương giác mạc thường nhạy cảm hơn với các tác nhân kích thích từ môi trường. Khi dịch tiết của bọ xít bắn vào mắt, các triệu chứng cũng có thể xuất hiện rầm rộ hơn.

• Trẻ nhỏ:

Trẻ nhỏ thường khó hợp tác rửa mắt nên chất kích ứng dễ tồn tại lâu trên bề mặt mắt. 

• Người cao tuổi:

Ở người cao tuổi, khả năng tiết nước mắt giảm nên hiệu quả làm sạch tự nhiên của mắt cũng kém hơn.

Người đang đeo kính áp tròng nếu tiếp xúc với dịch tiết từ bọ xít có nguy cơ viêm giác mạc cao hơn bình thường

1.4. Dấu hiệu nhận biết mắt bị kích ứng do dịch tiết của bọ xít

Nếu bạn đang băn khoăn không biết bọ xít đái vào mắt có sao không thì khoảng vài phút đến vài giờ sau khi tiếp xúc với dịch tiết từ loài côn trùng này, mắt có thể xuất hiện các triệu chứng kích ứng như:

• Đỏ mắt, chảy nước mắt liên tục do phản ứng giãn mạch của kết mạc và hoạt động rửa trôi chất lạ của tuyến lệ.
• Cảm giác mắt bỏng rát hoặc đau nhói như bị xà phòng, ớt hoặc hóa chất bắn vào.
• Cộm, nhìn chói, khó mở mắt do có dị vật bên trong, giác mạc bị kích thích.

2. Phương pháp xử trí khi nghi ngờ bọ xít đái vào mắt

Nếu nghi ngờ mắt vừa tiếp xúc với dịch tiết của bọ xít, bạn nên:

2.1. Rửa mắt ngay 

Bạn cần rửa mắt ngay dưới vòi nước sạch chảy nhẹ hoặc bằng nước muối sinh lý 0.9%, rửa liên tục tối thiểu 15 - 20 phút, vừa rửa vừa chớp mắt nhiều lần để nước cuốn trôi dịch tiết. Thao tác này càng được thực hiện sớm thì khả năng giảm tổn thương càng cao. Lưu ý, không rửa mắt bằng vòi nước có áp lực mạnh, tia nước mạnh có thể làm tăng kích thích hoặc gây khó chịu cho mắt.

Nếu đeo kính áp tròng, trước khi bắt đầu rửa mắt bạn hãy chú ý tháo bỏ kính. 

Làm sạch mắt với nước muối sinh lý ngay sau khi tiếp xúc với dịch tiết từ bọ xít

2.2. Không dụi mắt

Khi mắt đang kích ứng, dụi mắt sẽ khiến dịch tiết lan rộng hơn, tăng nguy cơ trầy xước giác mạc, khiến mắt bị tổn thương nặng hơn. Nếu cảm thấy cộm, thay vì chà xát, hãy tiếp tục rửa mắt.

2.3. Không tự ý nhỏ thuốc mắt

Nhiều người tự mua thuốc nhỏ mắt có chứa kháng sinh hoặc corticosteroid về sử dụng với hy vọng giúp mắt dễ chịu hơn. Tuy nhiên, nếu chưa xác định được mức độ tổn thương và có chỉ định từ bác sĩ, việc làm này là lựa chọn không an toàn. Thậm chí, việc dùng thuốc chứa corticosteroid khi chưa có chỉ định còn có thể làm nặng thêm một số tổn thương ở giác mạc.

2.4. Theo dõi các triệu chứng

Sau khi rửa mắt, bạn nên tiếp tục theo dõi trong 24 - 48 giờ. Nếu triệu chứng giảm dần, mắt không còn đỏ hoặc đau thì thường không cần can thiệp thêm. Ngược lại, nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu sau, bạn cần thăm khám bác sĩ chuyên khoa ngay để kiểm tra xem có còn dị vật hoặc tổn thương giác mạc hay không: 

• Đau mắt dữ dội hoặc đau tăng dần.
• Thị lực giảm.
• Mắt đỏ nhiều kèm sưng mi.
• Chảy nhiều ghèn hoặc có mủ.

3. Cách phòng tránh nguy cơ tiếp xúc với dịch tiết từ bọ xít 

Để tránh tình huống phải đi tìm lời giải cho câu hỏi “bị bọ xít đái vào mắt có sao không”, bạn có thể chủ động phòng ngừa bằng cách: 

• Không dùng tay bắt hoặc bóp bọ xít vì hành động này dễ khiến bọ xít phóng dịch tiết để tự vệ. Thay vào đó, hãy dùng giấy, cốc hoặc dụng cụ để đưa côn trùng ra ngoài.
• Rửa tay ngay sau khi tiếp xúc với côn trùng để loại bỏ các chất có thể gây kích ứng.
• Không dụi mắt nếu vừa tiếp xúc với bọ xít. Hành động này dễ vô tình làm cho dịch tiết vô tình được đưa vào mắt.
• Lắp lưới chống côn trùng, đóng cửa khi bật đèn sáng vào buổi tối, vệ sinh khu vực có nhiều cây cối quanh nhà để giảm thiểu môi trường trú ngụ của bọ xít. 
• Đeo kính bảo hộ khi làm việc cắt tỉa cây hoặc vệ sinh vườn.

Như vậy, câu trả lời cho câu hỏi “bị bọ xít đái vào mắt có sao không” là: trong đa số trường hợp, tình trạng này không quá nguy hiểm nếu được rửa mắt ngay bằng nước sạch hoặc nước muối sinh lý và theo dõi cẩn thận. Tuy nhiên, do dịch tiết của một số loài bọ xít có thể gây kích ứng mạnh nên nếu xuất hiện các triệu chứng bất thường như đã nói ở trên, bạn cần thăm khám bác sĩ Chuyên khoa Mắt ngay để được đánh giá đúng tổn thương và thực hiện biện pháp xử trí an toàn, tránh nguy cơ tổn thương đến thị lực.

Trường hợp cần tới sự hỗ trợ y khoa, bạn có thể liên hệ ngay tới Hotline của Hệ thống Y tế MEDLATEC: 1900 56 56 56.