1. Dọa sảy thai là gì, có giữ được thai không?

Dọa sảy thai, còn gọi là động thai, là tình trạng thai phụ bị ra máu âm đạo trong nửa đầu thai kỳ khi thai vẫn còn trong tử cung và chưa có dấu hiệu sảy thai hoàn toàn. Mẹ bầu có thể kèm đau bụng âm ỉ hoặc mỏi lưng. Khi thăm khám, cổ tử cung vẫn đóng và siêu âm vẫn thấy phôi và tim thai. Tình trạng này hay gặp nhất trong 3 tháng đầu.

Ra máu khi mang thai không đồng nghĩa với sảy thai. Trong nhiều trường hợp, thai vẫn phát triển và mẹ sinh con khỏe mạnh. Tuy nhiên, khả năng giữ thai phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tuổi thai, lượng máu ra, mức độ đau bụng, kết quả siêu âm và nguyên nhân gây chảy máu. Vì vậy, mẹ bầu nên đi khám để bác sĩ đánh giá cụ thể, không nên chỉ tự theo dõi tại nhà.

Khi thăm khám, bác sĩ có thể thực hiện các bước sau:

• Siêu âm để xác định vị trí thai, đánh giá sự phát triển của phôi thai và tim thai khi phù hợp với tuổi thai; đồng thời kiểm tra các bất thường có thể liên quan đến tình trạng ra máu. 
• Khám cổ tử cung để đánh giá cổ tử cung và tìm nguyên nhân chảy máu, tùy tình trạng của thai phụ. 
• Chỉ định xét nghiệm máu khi cần thiết.

Siêu âm giúp bác sĩ xác định vị trí túi thai và đánh giá sự phát triển của phôi thai và tim thai

2. Cách dưỡng thai khi bị dọa sảy tại nhà

Sau khi được bác sĩ thăm khám, đánh giá tình trạng thai và hướng dẫn theo dõi tại nhà, mẹ bầu cần chú ý đến chế độ nghỉ ngơi, dinh dưỡng và sinh hoạt hằng ngày. Cách dưỡng thai khi bị dọa sảy nên được điều chỉnh theo tuổi thai, mức độ ra máu, tình trạng đau bụng và hướng dẫn của bác sĩ. Mẹ không nên tự ý nằm bất động kéo dài, kiêng khem quá mức hoặc sử dụng thuốc dưỡng thai khi chưa có chỉ định. Những biện pháp chăm sóc này giúp hỗ trợ sức khỏe trong thai kỳ nhưng không bảo đảm ngăn ngừa sảy thai. 

2.1. Nghỉ ngơi hợp lý, không nhất thiết nằm bất động

Nhiều mẹ bầu nghĩ rằng càng nằm yên thì càng dễ giữ thai. Thực tế, một tổng quan hệ thống của Cochrane chưa tìm thấy đủ bằng chứng cho thấy nằm nghỉ tại giường giúp giảm nguy cơ sảy thai. Nằm một chỗ quá lâu còn có thể giảm sức cơ, cứng khớp và tăng nguy cơ hình thành huyết khối tĩnh mạch, đặc biệt ở người có yếu tố nguy cơ. 

Trong thời gian còn ra máu, bạn nên:

• Ngủ đủ giấc và nghỉ ngơi khi mệt: Sắp xếp thời gian sinh hoạt hợp lý, tránh làm việc quá sức.
• Tránh mang vác vật nặng và tập luyện gắng sức.
• Vận động nhẹ nhàng tùy tình trạng.

2.2. Ăn uống đủ chất và đảm bảo an toàn thực phẩm

Không có món ăn nào có tác dụng giữ thai thay cho điều trị. Chế độ ăn trong giai đoạn này giúp mẹ đủ năng lượng, hạn chế thiếu máu và táo bón. Một số điểm mẹ bầu nên lưu ý khi xây dựng thực đơn bao gồm:

• Đa dạng nhóm chất: Bữa ăn nên có tinh bột, chất đạm từ thịt, cá, trứng, đậu, cùng rau xanh, trái cây và sữa.
• Ưu tiên món mềm, dễ tiêu: Chia nhỏ bữa ăn giúp giảm cảm giác nghén và đầy bụng. Uống đủ nước, ăn thêm rau và trái cây giúp hạn chế táo bón, nhờ đó mẹ không phải rặn mạnh khi đi vệ sinh.
• Ăn chín, uống sôi: Thịt, cá, trứng nên được nấu chín kỹ. Mẹ bầu nên tránh đồ tái sống, sữa chưa tiệt trùng và thức ăn để lâu ở nhiệt độ phòng.
• Tránh chất kích thích: Rượu bia và thuốc lá, kể cả thuốc lá điện tử, đều không an toàn cho thai. Cà phê và trà đặc nên hạn chế.
• Duy trì vitamin trước sinh: Mẹ bầu tiếp tục bổ sung acid folic hoặc viên uống dành cho bà bầu theo hướng dẫn của bác sĩ.

Bữa ăn của mẹ bầu bị dọa sảy nên đa dạng nhóm chất, ưu tiên món mềm, dễ tiêu và được nấu chín kỹ.

2.3. Tạm kiêng quan hệ và giữ vệ sinh vùng kín

Khi đang ra máu, bác sĩ thường khuyên tạm ngừng quan hệ tình dục. Mẹ bầu cũng không nên đưa bất kỳ vật gì vào âm đạo, như tampon, cốc nguyệt san hay dụng cụ thụt rửa. Thời gian kiêng thường kéo dài đến khi hết ra máu ít nhất một tuần, hoặc theo chỉ định của bác sĩ.

Bạn nên dùng băng vệ sinh để dễ quan sát lượng máu và màu dịch tiết. Để hạn chế viêm nhiễm, hãy vệ sinh vùng kín bằng nước sạch, lau khô từ trước ra sau và thay băng thường xuyên.

2.4. Giữ tinh thần ổn định

Lo lắng là cảm xúc rất dễ gặp khi mẹ bầu bị ra máu. Căng thẳng không được xem là nguyên nhân gây sảy thai. Tuy nhiên, tâm lý bất an kéo dài có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ, ăn uống và sức khỏe chung.

Mẹ bầu có thể trò chuyện với người thân, đọc sách, nghe nhạc nhẹ hoặc thực hiện các hoạt động thư giãn phù hợp. Nếu cảm thấy lo lắng kéo dài, mất ngủ hoặc khó kiểm soát cảm xúc, mẹ nên chia sẻ với bác sĩ để được hỗ trợ. 

3. Dùng thuốc giữ thai theo chỉ định của bác sĩ

Progesterone là hormone giúp duy trì niêm mạc tử cung và hỗ trợ thai kỳ giai đoạn đầu. Trong một số trường hợp dọa sảy thai, bác sĩ có thể cân nhắc sử dụng progesterone sau khi đánh giá tình trạng thai và tiền sử sản khoa. Progesterone vi hạt đặt âm đạo có thể được chỉ định cho thai phụ có thai trong tử cung đã được xác nhận qua siêu âm, đang ra máu âm đạo và từng bị sảy thai trước đó.

Với thai phụ đang ra máu nhưng chưa từng sảy thai, các bằng chứng hiện có chưa cho thấy lợi ích rõ ràng của việc sử dụng progesterone thường quy. Vì vậy, không phải mọi trường hợp dọa sảy đều cần dùng thuốc nội tiết. 

Việc dùng progesterone cần có chỉ định của bác sĩ 

Trước khi dùng progesterone, bác sĩ cần đánh giá tình trạng thai, trong đó siêu âm giúp xác định vị trí thai và kiểm tra sự phát triển của thai khi phù hợp với tuổi thai. Việc xác định thai nằm trong buồng tử cung đặc biệt quan trọng nhằm tránh bỏ sót những tình trạng cần được xử trí kịp thời, chẳng hạn như thai ngoài tử cung. Loại thuốc, liều dùng, đường dùng và thời gian điều trị sẽ do bác sĩ quyết định dựa trên tuổi thai, triệu chứng và tiền sử sản khoa của từng người. 

Mẹ bầu không nên tự mua thuốc nội tiết, thuốc giảm co hay các bài thuốc "an thai" truyền miệng. Vì vậy, trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào, kể cả thuốc không kê đơn, mẹ bầu cần hỏi ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ để lựa chọn phương án an toàn.

4. Những hiểu lầm thường gặp khi dưỡng thai

Nhiều thông tin truyền miệng về cách dưỡng thai khi bị dọa sảy chưa có cơ sở khoa học. Việc áp dụng những lời khuyên thiếu căn cứ không chỉ khiến mẹ bầu thêm lo lắng mà còn có thể làm chậm trễ việc thăm khám cần thiết. Dưới đây là một số hiểu lầm thường gặp:

• "Ăn cháo cá chép, chè hạt sen giúp giữ thai": Đây là những món giàu dinh dưỡng, mẹ bầu có thể ăn nếu thích. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng cho thấy món ăn nào ngăn được sảy thai.
• "Phải nằm im tuyệt đối mới giữ được con": Như đã đề cập ở trên, nằm bất động kéo dài chưa được chứng minh có lợi và có thể gây thêm vấn đề sức khỏe.
• "Sảy thai là do mẹ đi làm, đi lại nhiều hoặc xúc động": Phần lớn các ca sảy thai trong 3 tháng đầu liên quan đến những bất thường trong quá trình phát triển của phôi thai, trong đó có bất thường nhiễm sắc thể. Các hoạt động sinh hoạt thông thường, cảm xúc nhất thời hoặc việc đi lại nhẹ nhàng không nên bị mặc định là nguyên nhân gây sảy thai. Mẹ bầu không nên tự trách bản thân; nếu có triệu chứng bất thường, cần được thăm khám để xác định tình trạng thai. 
• "Hết ra máu là đã ổn, không cần tái khám": Ra máu giảm hoặc ngừng là dấu hiệu cần ghi nhận, nhưng chưa đủ để khẳng định thai đang phát triển bình thường. Mẹ bầu vẫn nên tái khám theo lịch hẹn và thực hiện siêu âm hoặc các xét nghiệm khác khi bác sĩ chỉ định. 

Nếu không may xảy ra sảy thai, mẹ bầu cần hiểu rằng tình trạng này thường không phải do lỗi của mình. Nhiều trường hợp sảy thai sớm liên quan đến những bất thường trong quá trình phát triển của phôi thai, nằm ngoài khả năng kiểm soát của người mẹ. Vì vậy, mẹ không nên tự trách bản thân mà hãy trao đổi với bác sĩ để được tư vấn, chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ tinh thần phù hợp. 

Bạn nên nghỉ ngơi vừa sức và tránh mang vác nặng, không nhất thiết phải nằm bất động cả ngày.

5. Dấu hiệu cần đến cơ sở y tế ngay

Khi bị dọa sảy thai, mẹ bầu cần theo dõi sát tình trạng ra máu, đau bụng và các biểu hiện bất thường đi kèm. Một số dấu hiệu có thể cảnh báo tình trạng thai kỳ đang diễn biến nghiêm trọng hoặc liên quan đến bệnh lý cần xử trí kịp thời. Mẹ bầu cần đi khám ngay khi gặp một trong các dấu hiệu sau:

• Ra máu âm đạo nhiều hoặc tăng dần: Máu ra nhiều trong thời gian ngắn, thấm ướt băng vệ sinh nhanh, ra máu cục hoặc mô bất thường. 
• Đau bụng dưới dữ dội hoặc tăng dần: Đau quặn bụng dưới, đau liên tục hoặc đau khu trú rõ ở một bên bụng đều cần được đánh giá y tế. 
• Sốt, ớn lạnh hoặc dịch âm đạo có mùi hôi.
• Chóng mặt, choáng váng, ngất hoặc đau vùng vai.
• Ra nước âm đạo bất thường.

Có một trường hợp cần đặc biệt lưu ý. Nếu siêu âm chưa xác định được vị trí thai, mẹ bầu có đau bụng, nhất là đau lệch một bên, kèm chóng mặt, ngất hoặc ra máu âm đạo cần đến cơ sở cấp cứu ngay.

Chị em nên đến cơ sở y tế ngay nếu ra máu nhiều, đau bụng dữ dội, sốt hoặc chóng mặt.

6. Tái khám và theo dõi sau khi bị dọa sảy

Thời gian ra máu ở mỗi người khi bị dọa sảy thai có thể khác nhau tùy từng trường hợp. Vì vậy, mẹ bầu cần theo dõi diễn biến triệu chứng và tái khám theo lịch hẹn của bác sĩ. Tùy vào tuổi thai, kết quả siêu âm và tình trạng lâm sàng, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm lại hoặc xét nghiệm beta-hCG theo thời gian để đánh giá sự phát triển của thai. Không phải trường hợp nào cũng cần thực hiện nhiều lần xét nghiệm beta-hCG. 

Sau khi hết ra máu, mẹ bầu vẫn nên duy trì chế độ ăn uống cân đối, nghỉ ngơi hợp lý và trở lại các hoạt động thường ngày theo tình trạng sức khỏe cũng như hướng dẫn của bác sĩ. Việc hết ra máu không đồng nghĩa thai đã hoàn toàn ổn định, do đó mẹ cần tiếp tục khám thai định kỳ và thực hiện các kiểm tra được chỉ định. Với người từng sảy thai nhiều lần, bác sĩ có thể chỉ định thêm xét nghiệm để tìm nguyên nhân.

Tóm lại, cách dưỡng thai khi bị dọa sảy không nằm ở việc kiêng khem thật nhiều hay nằm im tuyệt đối mà cần dựa trên tình trạng sức khỏe và hướng dẫn của bác sĩ. Mẹ bầu nên nghỉ ngơi hợp lý, ăn uống đủ chất, bảo đảm an toàn thực phẩm, trao đổi với bác sĩ về việc tạm kiêng quan hệ khi còn ra máu và chỉ sử dụng thuốc khi có chỉ định. Đồng thời, mẹ cần tái khám đúng hẹn để theo dõi sự phát triển của thai. Nếu ra máu nhiều hoặc tăng lên, đau bụng dữ dội, chóng mặt, ngất hay xuất hiện dấu hiệu bất thường khác, hãy đến cơ sở y tế ngay để được đánh giá và xử trí kịp thời.

Nếu cần thăm khám, bạn có thể lựa chọn các địa chỉ uy tín như MEDLATEC. Tại MEDLATEC, mẹ bầu có thể khám Sản phụ khoa, siêu âm và làm các xét nghiệm cần thiết để bác sĩ đánh giá tình trạng thai và tư vấn cách theo dõi phù hợp. Nếu cần tư vấn, đặt lịch khám, quý khách hàng có thể gọi đến hotline 1900 56 56 56 để được hỗ trợ.