1. Mẹ bầu ốm nghén là do đâu và kéo dài trong bao lâu?

ốm nghén là hiện tượng quen thuộc mà hầu hết mẹ bầu đều trải qua trong thai kỳ, nhất là ở những tháng đầu. Cảm giác buồn nôn, mệt mỏi hay chán ăn tuy khó chịu nhưng lại là phản ứng sinh lý khá phổ biến của cơ thể khi bắt đầu mang thai. Để an tâm hơn, mẹ bầu có thể đọc qua những nguyên nhân chính gây ra tình trạng ốm nghén được chia sẻ dưới đây:

Mẹ bầu bị ốm nghén là do nhiều nguyên nhân khác nhau 

• Thay đổi nội tiết tố: Hormone thai kỳ tăng nhanh trong giai đoạn đầu có thể kích thích trung tâm gây buồn nôn, dẫn đến cảm giác nôn nao, ói mửa.
• Hệ tiêu hóa hoạt động chậm hơn: Progesterone tăng cao làm quá trình tiêu hóa diễn ra chậm, dễ gây đầy bụng, khó tiêu và buồn nôn.
• Khứu giác nhạy cảm: Khi mang thai, mẹ bầu dễ bị khó chịu với mùi thức ăn, mùi dầu mỡ hay mùi lạ trong môi trường.
• Yếu tố tâm lý và thể trạng: Căng thẳng, mệt mỏi hoặc cơ thể chưa kịp thích nghi với thai kỳ cũng có thể khiến ốm nghén rõ rệt hơn.

Từ các tác nhân trên, các biểu hiện ốm nghén thường bắt đầu từ khoảng tuần thứ 5 - 6 của thai kỳ và nặng nhất từ tuần 8 - 12. Phần lớn mẹ bầu sẽ thấy triệu chứng giảm dần sau tuần 12 - 14 và gần như hết khi bước sang tam cá nguyệt thứ hai. 

2. Điểm tên các kiểu nghén khi mang thai thường gặp

Ốm nghén là trải nghiệm rất quen thuộc với nhiều mẹ bầu, nhất là trong những tháng đầu thai kỳ nhưng mỗi người lại có cảm nhận khác nhau. Dưới đây là những dạng nghén khi mang thai thường gặp giúp mẹ dễ hình dung và bớt lo lắng hơn trong quá trình mang thai.

2.1. Phân loại theo mức độ 

2.1.1. Nghén nhẹ

Nghén nhẹ là dạng phổ biến nhất và thường gặp ở đa số mẹ bầu. Mẹ có thể cảm thấy buồn nôn thoáng qua, hơi chán ăn, mệt mỏi hoặc nhạy cảm với mùi thức ăn. Các triệu chứng này thường xuất hiện vào buổi sáng hoặc buổi chiều tối. Nghén nhẹ không ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt hằng ngày và thường giảm dần khi cơ thể mẹ quen với sự thay đổi hormone trong thai kỳ.

Nghén nhẹ ở mẹ bầu thường kèm theo cảm giác mệt mỏi, chán ăn

2.1.2. Nghén nặng

Khác với nghén nhẹ, nghén nặng khiến mẹ bầu nôn ói nhiều lần trong ngày, ăn uống kém, dễ mệt và sụt cân. Có mẹ thậm chí uống nước cũng thấy buồn nôn. Nếu tình trạng này kéo dài, cơ thể mẹ có thể bị mất nước và thiếu chất. Với những biểu hiện như vậy, mẹ nên đi khám để được bác sĩ theo dõi và hỗ trợ kịp thời, giúp đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và bé.

2.2. Phân loại theo cảm giác

Một số mẹ bầu không nôn nhiều nhưng lại “khó chịu với đủ thứ mùi”. Những mùi vốn quen thuộc như mùi cơm, mùi dầu mỡ hay nước hoa cũng có thể khiến mẹ buồn nôn. Bên cạnh đó, khẩu vị cũng thay đổi rõ rệt: có món trước đây rất thích thì nay lại thấy sợ hoặc ngược lại, đặc biệt thèm một món nào đó. Đây là phản ứng khá thường gặp khi hormone thai kỳ tăng cao và hệ thần kinh trở nên nhạy cảm hơn. 

Theo đó, khi phân loại theo cảm giác, các kiểu nghén khi mang thai có thể gặp là: 

• Nghén mùi vị: Mẹ bầu nhạy cảm hơn với mùi. 
• Thèm ăn hoặc ghét ăn: Mẹ bầu đột ngột thèm các món chua, cay, ngọt hoặc ghét các món đã từng thích. 
• Nghén ngủ: Mẹ bầu thường xuyên có cảm giác buồn ngủ, uể oải, thiếu năng lượng trầm trọng, không thể làm việc. 
• Một số cảm giác khác: Mẹ bầu thấy buồn nôn giống say sóng, ợ nóng, hoặc cảm giác có vật mắc trong cổ họng.

Nghén vị giác hay khứu giác là các kiểu nghén khi mang thai mà mẹ bầu nào cũng gặp phải

3. Làm sao để giảm tình trạng ốm nghén?

Mẹ bầu có thể tham khảo một số cách sau đây để giảm bớt tình trạng ốm nghén hoặc cảm giác khó chịu khi ốm nghén:

3.1. Ăn uống đủ chất

Ăn uống đúng cách là điều quan trọng. Thay vì cố ăn nhiều trong một bữa, việc chia nhỏ các bữa ăn trong ngày sẽ giúp dạ dày không bị quá tải. Do khi bụng quá đói hoặc quá no, cảm giác buồn nôn thường dễ xuất hiện hơn. Mẹ cũng nên ưu tiên các món dễ tiêu, ít dầu mỡ và tránh những thực phẩm có mùi nồng khiến cơ thể khó chịu.

Mẹ bầu nên xây dựng chế độ ăn uống hợp lý, đầy đủ dưỡng chất

3.2. Bổ sung đủ nước và dưỡng chất

Cơ thể bị thiếu nước có thể khiến tình trạng buồn nôn trở nên rõ rệt hơn. Mẹ bầu nên uống nước đều đặn trong ngày, từng ngụm nhỏ để tránh cảm giác đầy bụng. Một số trường hợp, bác sĩ có thể khuyến nghị bổ sung vitamin B6 vì dưỡng chất này được ghi nhận có khả năng hỗ trợ giảm buồn nôn trong thai kỳ. Tuy nhiên, mẹ không nên tự ý sử dụng mà cần có tư vấn y tế.

3.3. Nghỉ ngơi hợp lý

Mệt mỏi, thiếu ngủ hay căng thẳng kéo dài đều có thể khiến ốm nghén nặng hơn. Việc ngủ đủ giấc, nghỉ ngơi xen kẽ trong ngày và giữ tinh thần thư giãn sẽ giúp cơ thể thích nghi tốt hơn với sự thay đổi hormone. Khi tâm lý ổn định, các triệu chứng buồn nôn cũng có xu hướng giảm dần.

Mẹ bầu nên giữ cho tinh thần luôn thoải mái

3.4. Tránh những yếu tố dễ gây buồn nôn

Trong thai kỳ, khứu giác của mẹ trở nên nhạy cảm hơn bình thường. Những mùi quen thuộc như mùi thức ăn, khói thuốc, nước hoa hoặc không gian bí bách cũng có thể gây khó chịu. Giữ không gian sống thông thoáng, sạch sẽ và tránh tiếp xúc với mùi mạnh là cách đơn giản giúp mẹ bầu cảm thấy dễ chịu hơn.

Mỗi mẹ bầu có thể trải qua những biểu hiện nghén khác nhau, từ nhẹ nhàng đến rõ rệt, tùy thuộc vào cơ địa và sự thay đổi của cơ thể trong thai kỳ. Nhận biết đúng các kiểu nghén khi mang thai không chỉ giúp mẹ bớt lo lắng mà còn biết khi nào cần nghỉ ngơi, điều chỉnh sinh hoạt hoặc tìm đến sự hỗ trợ y tế. Lắng nghe cơ thể và chăm sóc bản thân đúng cách sẽ giúp mẹ vững vàng hơn trên hành trình mang thai. 

Ngoài ra, việc mẹ bầu thăm khám thai định kỳ cũng rất quan trọng để đảm bảo sức khỏe tốt cho cả mẹ và bé. Một địa chỉ y tế uy tín mẹ bầu có thể lựa chọn thăm khám là chuyên khoa Sản phụ khoa thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC. Nếu có nhu cầu đặt lịch khám trước, Quý khách có thể liên hệ tổng đài 1900 56 56 56 của MEDLATEC để được hỗ trợ chi tiết hơn.