1. Tình trạng rách rách gân cơ trên gai là gì?

Gân cơ trên gai là một trong bốn gân quan trọng tạo nên nhóm cơ chóp xoay, có vai trò ổn định và hỗ trợ vận động khớp vai. Cấu trúc này có nhiệm vụ giữ vững khớp vai và hỗ trợ các động tác dạng tay, nâng tay lên cao cũng như xoay vai. Khi gân bị rách hoặc đứt, khả năng vận động của vai sẽ suy giảm đáng kể và gây đau kéo dài.

Rách gân cơ trên gai là tổn thương thường gặp, gây đau và hạn chế vận động khớp vai

Rách gân cơ trên gai thường xuất phát từ các yếu tố như chấn thương vùng vai, té ngã chống tay, nâng đỡ vật nặng hoặc lặp lại động tác vai trong thời gian dài. Tình trạng này xuất hiện khá phổ biến ở vận động viên bơi lội, quần vợt, bóng chày hoặc những người thường xuyên lao động trên cao. Ngoài yếu tố chấn thương, quá trình thoái hóa theo tuổi tác cũng làm gân mất tính đàn hồi, dễ bị tổn thương ngay cả khi chỉ thực hiện một động tác thông thường.

Các biểu hiện thường gặp của rách gân cơ trên gai gồm:

• Đau vùng vai, cơn đau có xu hướng nặng hơn vào ban đêm hoặc khi nằm đè lên bên vai tổn thương;
• Đau nhiều hơn khi giơ tay cao hoặc dang tay ngang;
• Cảm giác yếu lực ở cánh tay và khớp vai;
• Khớp vai cử động kém linh hoạt, ảnh hưởng đến các sinh hoạt thường ngày;
• Cử động vai có thể kèm theo tiếng kêu ở khớp.

Nếu không được phát hiện và điều trị sớm, tổn thương kéo dài có thể dẫn đến teo cơ, cứng khớp vai, giảm chức năng vận động và ảnh hưởng đến tư thế của cột sống cổ, lưng trên.

2. Phương pháp điều trị rách gân cơ trên gai hiện nay

Việc điều trị rách gân cơ trên gai sẽ được lựa chọn dựa trên kích thước vết rách, mức độ tổn thương và khả năng vận động của người bệnh. Điều trị hướng đến giảm đau, phục hồi vận động vai và hạn chế biến chứng về sau.

Điều trị bảo tồn bằng nghỉ ngơi và thuốc

Đối với các trường hợp ở mức độ nhẹ hoặc trung bình, bác sĩ thường ưu tiên điều trị không phẫu thuật.

• Nghỉ ngơi hợp lý: Người bệnh cần hạn chế các hoạt động khiến vai chịu áp lực lớn như nâng vật nặng, với tay cao hoặc chơi thể thao cường độ mạnh. Tuy nhiên, để tránh bị cứng khớp, người bệnh vẫn nên duy trì các bài tập vận động nhẹ theo hướng dẫn của bác sĩ;
• Sử dụng thuốc: Việc dùng thuốc sẽ được bác sĩ cân nhắc theo tình trạng cụ thể của từng người bệnh. Thuốc giảm đau, thuốc chống viêm không steroid (NSAID) thường được ưu tiên để cải thiện triệu chứng. Một số trường hợp đau nhiều hoặc viêm kéo dài, bác sĩ có thể cân nhắc tiêm corticosteroid tại chỗ để giảm viêm.

Điều trị bằng vật lý trị liệu và phục hồi chức năng

Phương pháp này giúp phục hồi chức năng khớp vai, thường được chỉ định trong điều trị bảo tồn cũng như sau phẫu thuật.

• Hỗ trợ giảm đau và cải thiện tình trạng căng cứng vùng vai;
• Tăng cường sức mạnh và độ ổn định của nhóm cơ chóp xoay;
• Khôi phục tầm vận động, giúp khớp vai cử động linh hoạt hơn;
• Thúc đẩy quá trình tái tạo và phục hồi mô tổn thương;
• Hạn chế nguy cơ tái chấn thương và duy trì chức năng khớp vai lâu dài.

Phối hợp vật lý trị liệu với điều trị nội khoa hỗ trợ cải thiện chức năng khớp vai hiệu quả

Phẫu thuật thường được cân nhắc khi:

• Gân bị rách toàn phần;
• Kích thước vết rách lớn;
• Có tổn thương phối hợp ở bao khớp hoặc sụn;
• Các phương pháp điều trị bảo tồn không mang lại hiệu quả sau khoảng 3 - 6 tháng;
• Người bệnh mất đáng kể chức năng vận động vai.

3. Phục hồi và chăm sóc sau điều trị rách gân cơ trên gai

Bên cạnh phương pháp điều trị, chế độ chăm sóc và luyện tập sau điều trị cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình hồi phục.

Tuân thủ phác đồ phục hồi chức năng

Các bài tập phục hồi cần được thực hiện đúng kỹ thuật, đúng cường độ và theo lộ trình do bác sĩ hoặc chuyên viên vật lý trị liệu hướng dẫn. Tập luyện quá sức có thể làm gân tổn thương trở lại, trong khi bất động quá lâu dễ gây cứng khớp và teo cơ.

Tránh vận động nặng gây áp lực lên vùng vai

Trong giai đoạn hồi phục, người bệnh không nên mang vác vật nặng hoặc thực hiện những động tác lặp lại nhiều lần ở vùng vai. Khi quay lại lao động hoặc chơi thể thao, cần tăng dần cường độ để cơ và gân thích nghi.

Cần hạn chế các hoạt động gây áp lực lên vai trong giai đoạn hồi phục 

Duy trì cân nặng hợp lý và chế độ dinh dưỡng khoa học

Bổ sung đầy đủ protein, vitamin C, vitamin D, canxi và các khoáng chất cần thiết giúp hỗ trợ tái tạo mô và tăng cường sức khỏe cơ xương khớp.

Khởi động kỹ trước khi vận động

Đối với người thường xuyên chơi thể thao hoặc lao động nặng, việc làm nóng cơ thể và khởi động các nhóm cơ vùng vai giúp tăng độ linh hoạt của gân cơ, từ đó giảm nguy cơ tái phát tổn thương.

Điều trị rách gân cơ trên gai cần được cá thể hóa dựa trên mức độ tổn thương và tình trạng sức khỏe của từng người bệnh. Các phương pháp như điều trị bảo tồn, vật lý trị liệu và phẫu thuật đều có vai trò quan trọng trong việc phục hồi chức năng khớp vai. Bên cạnh đó, thực hiện đúng hướng dẫn chăm sóc, tập luyện và tái khám định kỳ góp phần tăng hiệu quả điều trị, giúp người bệnh sớm trở lại sinh hoạt bình thường và hạn chế nguy cơ tái phát. Nếu có thêm thắc mắc cần giải đáp hoặc nhu cầu thăm khám các vấn đề bệnh lý Cơ xương khớp nói riêng và sức khỏe tổng quát nói chung, bạn đọc vui lòng liên hệ tới Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Tổng đài 1900 56 56 56 để được hỗ trợ kịp thời.