Kỷ tử có tác dụng gì với nam giới? Lợi ích, cách dùng và lưu ý

1. Kỷ tử là gì?

Kỷ tử, còn gọi là câu kỷ tử hoặc goji berry, là quả chín được phơi hoặc sấy khô của cây thuộc chi Lycium, phổ biến nhất là Lycium barbarum. Quả có màu đỏ cam, vị ngọt nhẹ, thường được dùng để pha trà, nấu cháo, hầm món ăn hoặc làm dược liệu.

Theo Đông y, kỷ tử có vị ngọt, tính bình, thường được dùng để bổ Can Thận, ích tinh, hỗ trợ người suy nhược, hoa mắt hoặc giảm thị lực.

Kỷ tử chứa polysaccharide, carotenoid, flavonoid và các hợp chất phenolic. Trong đó, zeaxanthin được chú ý nhờ vai trò đối với sức khỏe mắt. Tuy nhiên, nhiều công dụng khác của kỷ tử vẫn cần được kiểm chứng thêm qua các nghiên cứu lâm sàng.

Kỷ tử có tác dụng gì với nam giới là câu hỏi được nhiều người quan tâm khi tìm kiếm thực phẩm hỗ trợ sinh lý và sức khỏe sinh sản.

2. Kỷ tử có tác dụng gì với nam giới?

Kỷ tử được quan tâm nhờ khả năng chống oxy hóa, đồng thời có thể hỗ trợ sức khỏe sinh sản, sinh lý, thị lực và chuyển hóa. Cụ thể:

2.1. Hỗ trợ chất lượng tinh trùng

Stress oxy hóa có thể ảnh hưởng đến số lượng, khả năng vận động và chất lượng tinh trùng. Polysaccharide cùng các chất chống oxy hóa trong kỷ tử đang được nghiên cứu về khả năng bảo vệ tế bào sinh sản.

Một số nghiên cứu trên động vật cho thấy kỷ tử có thể cải thiện số lượng và độ di động của tinh trùng. Một thử nghiệm trên người bị giãn tĩnh mạch thừng tinh cũng ghi nhận sự cải thiện ở một số chỉ số tinh trùng và nồng độ testosterone.

2.2. Kỷ tử có tăng testosterone không?

Một số nghiên cứu trên động vật cho thấy polysaccharide trong kỷ tử có thể hỗ trợ phục hồi testosterone và chức năng sinh sản. Tuy nhiên, dữ liệu trên người hiện còn ít và chủ yếu giới hạn ở một số nhóm bệnh nhân cụ thể. Vì vậy, chưa thể khẳng định uống kỷ tử sẽ làm tăng testosterone ở mọi nam giới.

Xét về dinh dưỡng, kỷ tử có tác dụng gì với nam giới chủ yếu liên quan đến khả năng chống oxy hóa, hỗ trợ thị lực và sức khỏe tổng thể.

2.3. Hỗ trợ chức năng sinh lý gián tiếp

Kỷ tử không phải thuốc điều trị rối loạn cương, xuất tinh sớm hay suy giảm ham muốn. Một số nghiên cứu nhỏ cho thấy nước ép kỷ tử có thể hỗ trợ năng lượng, giấc ngủ và cảm giác khỏe mạnh nói chung. Khi thể lực và giấc ngủ được cải thiện, sinh hoạt tình dục của một số người cũng có thể tốt hơn.

2.4. Bổ sung chất chống oxy hóa

Kỷ tử chứa carotenoid, flavonoid, phenolic và polysaccharide, có thể góp phần hạn chế tổn thương do stress oxy hóa. Lợi ích này có thể phù hợp với nam giới thường xuyên căng thẳng hoặc thiếu ngủ.

2.5. Hỗ trợ sức khỏe mắt

Kỷ tử giàu zeaxanthin, một loại carotenoid tập trung nhiều tại điểm vàng của võng mạc. Một số nghiên cứu cho thấy sử dụng kỷ tử có thể hỗ trợ cải thiện sắc tố điểm vàng.

2.6. Hỗ trợ chuyển hóa

Một số nghiên cứu cho thấy kỷ tử có thể tác động tích cực đến đường huyết và mỡ máu. Tuy nhiên, kết quả giữa các nghiên cứu vẫn chưa hoàn toàn thống nhất.

Sức khỏe chuyển hóa được kiểm soát tốt có thể gián tiếp hỗ trợ testosterone và chức năng sinh lý. Người mắc đái tháo đường hoặc rối loạn lipid máu không nên tự ý bỏ thuốc để chuyển sang dùng kỷ tử.

3. Cách dùng kỷ tử cho nam giới

Nam giới khỏe mạnh có thể sử dụng kỷ tử với lượng vừa phải như một loại thực phẩm. Lợi ích dễ kỳ vọng nhất là bổ sung thêm các hợp chất thực vật, làm đa dạng khẩu phần, đồng thời hỗ trợ sức khỏe mắt và khả năng chống oxy hóa.

Hiện chưa có liều dùng kỷ tử cụ thể nào được công nhận có tác dụng tăng testosterone hoặc cải thiện sinh lý nam. Lượng sử dụng nên tùy thuộc vào dạng sản phẩm, mục đích và tình trạng sức khỏe. Một số cách dùng phổ biến gồm:

Pha trà kỷ tử

Rửa sạch khoảng 6 - 12 g kỷ tử khô, cho vào cốc và hãm với nước nóng trong khoảng 5 - 10 phút. Sau khi uống nước, có thể ăn cả phần quả để bổ sung chất xơ và tận dụng các thành phần còn lại.

Bạn không nên pha trà kỷ tử quá đặc hoặc uống liên tục nhiều lần trong ngày.

Dùng trong bữa ăn

Bạn có thể thêm kỷ vào các món ăn hàng ngày như:

• Cháo hoặc súp.
• Gà hầm, sườn hầm.
• Các món canh.
• Sữa chua hoặc ngũ cốc.
• Salad và món tráng miệng ít đường.

Kết hợp với táo đỏ

Trà táo đỏ kỷ tử là cách dùng khá phổ biến. Tuy nhiên, cả táo đỏ và kỷ tử khô đều chứa carbohydrate tự nhiên. Người mắc đái tháo đường hoặc đang kiểm soát cân nặng không nên cho thêm nhiều đường phèn hay mật ong.

Có nên ngâm rượu kỷ tử?

Một số người ngâm kỷ tử với rượu với mong muốn tăng cường sinh lý. Tuy nhiên, rượu không phải lựa chọn phù hợp để cải thiện sức khỏe sinh sản.

Uống nhiều rượu có thể ảnh hưởng đến testosterone, chất lượng tinh trùng, chức năng gan và khả năng cương. WHO cũng xác định uống quá nhiều rượu là yếu tố có liên quan đến nguy cơ vô sinh. Vì vậy, không nên lấy lý do dùng “rượu thuốc” để uống rượu thường xuyên.

4. Ai không nên dùng hoặc cần thận trọng?

Kỷ tử thường được dung nạp tốt khi sử dụng với lượng thông thường trong thực phẩm. Tuy nhiên, một số trường hợp nên hỏi ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng thường xuyên, bao gồm:

Người đang sử dụng warfarin

Đã có một số báo cáo cho thấy nước ép hoặc sản phẩm chứa kỷ tử có thể làm tăng chỉ số INR ở người đang dùng warfarin, từ đó làm tăng nguy cơ chảy máu. Người đang sử dụng warfarin không nên tự ý uống trà kỷ tử, nước ép kỷ tử hoặc dùng viên chiết xuất.

Người đang dùng thuốc điều trị đái tháo đường

Một số nghiên cứu cho thấy kỷ tử có thể ảnh hưởng đến đường huyết. Khi dùng cùng insulin hoặc thuốc hạ đường huyết, người bệnh có thể cần theo dõi chỉ số đường máu chặt chẽ hơn.

Người đang dùng nhiều loại thuốc

Người điều trị tăng huyết áp, bệnh tim mạch, bệnh gan, bệnh thận hoặc đang sử dụng nhiều thuốc cùng lúc nên trao đổi với bác sĩ trước khi dùng viên chiết xuất hay nước kỷ tử đậm đặc.

Người có cơ địa dị ứng

Cần ngừng sử dụng nếu xuất hiện các triệu chứng như nổi mề đay, ngứa, sưng môi, khó thở, đau bụng hoặc tiêu chảy sau khi ăn kỷ tử.

Ngoài ra, nên lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc, hạn sử dụng và thông tin kiểm nghiệm rõ ràng. Không nên tiếp tục sử dụng nếu quả có mùi bất thường, màu quá sặc sỡ, bị ẩm mốc hoặc chảy nước.

Các đối tượng khác

Ngoài các đối tượng trên, một số đối tượng sau cũng nên cân nhắc khi sử dụng kỷ tử:

• Người bị Tỳ Vị hư hàn, tiêu chảy, đầy bụng mạn tính: Theo Đông y, kỷ tử có vị ngọt đậm, tính "tư trệ" (dễ gây trệ khí, khó tiêu). Người có hệ tiêu hóa kém, hay lạnh bụng, đi ngoài phân lỏng ăn kỷ tử sẽ làm tăng tình trạng chướng bụng và tiêu chảy.
• Phụ nữ mang thai, cho con bú, trẻ sơ sinh: Kỷ tử chứa Betaine và một số hợp chất Alkaloid vết. Dùng lượng nhỏ trong thực phẩm thông thường khá an toàn, nhưng tiêu thụ dạng viên chiết xuất đậm đặc hoặc trà đặc có thể gây kích thích nhẹ cơ trơn tử cung. Ngoài ra, hiện vẫn thiếu dữ liệu an toàn lâm sàng đầy đủ đối với thai nhi và trẻ sơ sinh.
• Bệnh nhân đang sốt cao, cảm mạo hoặc viêm nhiễm cấp tính: Kỷ tử có tác dụng làm nóng cơ thể tương đối mạnh, nên khi cơ thể bị cảm sốt, viêm nhiễm, bị đi ngoài tốt nhất không nên dùng. 

5. Khi nào nam giới nên đi khám?

Nam giới không nên chỉ dùng kỷ tử tại nhà nếu gặp một trong các biểu hiện sau:

• Giảm ham muốn kéo dài.
• Khó cương hoặc không duy trì được độ cương.
• Đau, sưng hoặc xuất hiện khối bất thường ở tinh hoàn.
• Tinh dịch có máu.
• Chưa có con sau 12 tháng quan hệ đều đặn và không sử dụng biện pháp tránh thai.
• Có tiền sử giãn tĩnh mạch thừng tinh, quai bị biến chứng, chấn thương tinh hoàn hoặc hóa trị.
• Thường xuyên mệt mỏi, giảm cơ, tăng mỡ bụng và nghi ngờ testosterone thấp.

Nam giới có biểu hiện giảm ham muốn, rối loạn cương hoặc khó có con nên chủ động đi khám. 

Theo WHO, vô sinh là tình trạng không đạt được thai kỳ sau ít nhất 12 tháng quan hệ tình dục thường xuyên mà không sử dụng biện pháp tránh thai. Khi đi khám, nam giới có thể được khai thác bệnh sử, khám cơ quan sinh dục, thực hiện tinh dịch đồ, xét nghiệm hormone và các kiểm tra cần thiết khác.

6. Câu hỏi thường gặp

Kỷ tử có chữa yếu sinh lý không?

Không. Hiện chưa có đủ bằng chứng để xem kỷ tử là thuốc chữa yếu sinh lý. Loại quả này chủ yếu đóng vai trò hỗ trợ dinh dưỡng, không thay thế thuốc điều trị rối loạn cương hoặc các phương pháp chuyên khoa.

Uống kỷ tử có tốt cho tinh trùng không?

Một số nghiên cứu tiền lâm sàng và một thử nghiệm trên người bị giãn tĩnh mạch thừng tinh đã ghi nhận kết quả tích cực. Tuy nhiên, bằng chứng hiện có vẫn chưa đủ để khẳng định hiệu quả đối với tất cả nam giới hoặc xác định liều dùng tối ưu.

Nam giới có nên uống kỷ tử hằng ngày?

Nam giới khỏe mạnh có thể dùng kỷ tử hằng ngày với lượng vừa phải như một loại thực phẩm. Không nên sử dụng quá nhiều, pha trà quá đặc hoặc dùng đồng thời nhiều sản phẩm chứa chiết xuất kỷ tử.

Kỷ tử có giúp tăng ham muốn không?

Chưa có bằng chứng lâm sàng đủ mạnh cho thấy kỷ tử có thể trực tiếp làm tăng ham muốn. Việc cải thiện năng lượng, giấc ngủ và sức khỏe nói chung có thể giúp một số người cảm thấy tốt hơn, nhưng không thay thế việc tìm và điều trị nguyên nhân gây suy giảm ham muốn.

Hy vọng qua bài viết, bạn đã nắm được lời giải cho thắc mắc “Kỷ tử có tác dụng gì với nam giới”. Kỷ tử có thể bổ sung chất chống oxy hóa, hỗ trợ sức khỏe mắt, thể trạng và một số chỉ số chuyển hóa. Một số nghiên cứu bước đầu cũng cho thấy loại quả này có tiềm năng hỗ trợ chất lượng tinh trùng và testosterone ở một số nhóm nam giới. Tuy nhiên, kỷ tử không phải thuốc chữa yếu sinh lý, vô sinh hay tình trạng testosterone thấp.

Nếu gặp các biểu hiện như giảm ham muốn kéo dài, rối loạn cương, đau hoặc sưng tinh hoàn, tinh dịch bất thường hay khó có con, nam giới nên chủ động thăm khám để tìm nguyên nhân và được tư vấn phù hợp. Quý khách có thể liên hệ Hệ thống Y tế MEDLATEC qua hotline 1900 56 56 56 để được hỗ trợ tư vấn và đặt lịch khám.