1. Tìm hiểu tình trạng bong điểm bám dây chằng chéo trước

Bong điểm bám dây chằng chéo trước là hiện tượng dây chằng bị kéo khỏi vị trí bám tại đầu xương chày. Điểm bám này gồm phần dây chằng và phần xương phía dưới. Đây thực chất là một chấn thương kín xảy ra bên trong khớp gối. Tùy theo mức độ nghiêm trọng, dạng chấn thương này thường được phân loại theo 4 cấp độ chính: 

• Độ 1: Chấn thương không gây tình trạng di lệch. 
• Độ 2: Chấn thương kèm theo tình trạng di lệch nhẹ, bờ phía sau vẫn có sự gắn kết. 
• Độ 3: Chấn thương gây di lệch hoàn toàn. 
• Độ 4: Phần điểm bám dây chằng chéo trước bị di lệch hoàn toàn, xoay trục và gãy nát. 

Trong quá trình chơi thể thao, bạn có thể bị bong điểm bám dây chằng chéo trước 

Ở mức độ 1 và 2, bệnh nhân có thể điều trị bảo tồn. Còn từ mức độ 3 trở lên, can thiệp ngoại khoa như phẫu thuật sẽ được cân nhắc để điều chỉnh điểm bám về đúng vị trí. 

2. Triệu chứng nhận biết

Dễ thấy rằng, bong điểm bám dây chằng chéo trước thường là hệ quả của chấn thương khớp gối. Ban đầu, người bệnh chỉ cảm thấy sưng, đau và gặp khó khăn mỗi khi vận động. 

Trường hợp triệu chứng sưng đau giảm, bạn có thể cảm thấy đầu gối lỏng lẻo, khó giữ thăng bằng, đi tập tễnh, lên xuống cầu thang khó khăn. Thậm chí, người bệnh còn không thể co duỗi hoàn toàn đầu gối. 

Chấn thương khớp gối thường kèm theo tình trạng đau nhức

3. Chẩn đoán

Bên cạnh khai thác triệu chứng, thăm hỏi tiền sử bệnh lý hoặc chấn thương, bác sĩ có thể chỉ định các chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu khác như: 

• Chụp X-quang: Chụp ở tư thế thẳng hoặc nghiêng. Thông qua hình ảnh từ phim chụp, bác sĩ sẽ xác định vị trí dây chằng trước bị bong.
• Chụp CT: Hỗ trợ đánh giá mức độ nghiêm trọng của chấn thương. 
• Chụp cộng hưởng từ MRI: Giúp kiểm tra mức độ tổn thương khớp gối và các phần bị ảnh hưởng khác như sụn chêm, sụn khớp. 

Bác sĩ phân tích phim chụp X-quang đầu gối 

4. Điều trị

Phương pháp điều trị cho bệnh nhân bị bong điểm bám dây chằng chéo cần được xem xét dựa trên nhiều yếu tố. Ngoài mức độ bong dây chằng, tình trạng mô mềm bị kẹt giữa điểm bám cùng những tổn thương khác trong khớp gối cũng là yếu tố quyết định đến phác đồ điều trị. Trong đó, mục tiêu trọng tâm của việc điều trị là: 

• Điều chỉnh điểm bám dây chằng chéo trước trở lại vị trí ban đầu. 
• Đảm bảo không có bất kỳ mô mềm nào bị kẹt giữa điểm bám, nhằm hạn chế ảnh hưởng đến quá trình liền xương. 
• Định hình chắc chắn điểm bám dây chằng chéo trước, nhằm ổn định khớp gối. 
• Hạn chế tối đa biến chứng ảnh hưởng đến khả năng vận động. 

Từ tổn thương cấp độ 3, bệnh nhân thường phải phẫu thuật

Dựa theo mức độ tổn thương, bác sĩ sẽ cân nhắc chỉ định phác đồ điều trị thích hợp. Cụ thể như:

• Độ 1: Ưu tiên điều trị bảo tồn bằng phương pháp nẹp bột ống đùi cẳng chân. Thời gian nẹp bột trong tư thế duỗi gối thường kéo dài trong 4 đến 6 tuần. 
• Độ 2: Phương pháp điều trị gần tương tự như mức độ 1. Ngoài ra, bác sĩ có thể kết hợp mổ nội soi để xử lý điểm bám bị lệch. 
• Từ độ 3 trở lên: Tổn thương khó phục hồi bằng phương pháp điều trị bảo tồn. Vậy nên, bác sĩ thường chỉ định phẫu thuật để điều chỉnh điểm bám của dây chằng chéo trước. 

Trong đó, mổ nội soi hoặc mổ mở có thể được chỉ định cho bệnh nhân bị bong điểm bám. Cụ thể: 

• Mổ mở: Bác sĩ tiến hành mổ khớp gối và đặt vít hoặc găm kim nhằm cố định điểm bám. Tuy vậy, phương pháp phẫu thuật này dễ gây tổn thương các mô lân cận, tăng nguy cơ nhiễm trùng. Mặt khác, người bệnh thường bị đau nhiều sau phẫu thuật, phục hồi chậm. 
• Mổ nội soi: Ít gây xâm lấn hơn so với mổ mở. Theo đó, bác sĩ chỉ cần rạch 0.5cm để luồn dụng cụ vào, sau đó khâu cố định điểm bám bằng chỉ chuyên dụng. Không chỉ ít gây xâm lấn, phẫu thuật nội soi còn giảm nguy cơ nhiễm trùng, giúp người bệnh phục hồi nhanh. Thời gian mỗi ca mổ thường chỉ kéo dài trong 60 phút. 

5. Chế độ vận động sau phẫu thuật

Sau khoảng 3 tuần phẫu thuật phục hồi điểm bám dây chằng chéo, bệnh nhân cần bắt đầu luyện tập. Trong đó: 

5.1. Từ tuần thứ 3 đến tuần thứ 4

Trong khoảng thời gian luyện tập này, bạn cần lưu ý:

• Tích cực vận động khớp gối, gập đầu gối tối đa 120 độ để phòng tránh tình trạng cứng gối. 
• Tiến hành day mềm mô sẹo. 
• Tập nâng chân và gập/duỗi đầu gối trong khi ngồi, nhằm phục hồi cơ tứ đầu đùi. 
• Luyện tập đạp xe tại chỗ. 
• Bắt đầu tăng cường tập cơ tứ đầu đùi bằng cách tạo lực cản tại cẳng chân khi co duỗi từ 90 xuống 60 độ. 
• Sau khoảng 4 tuần kể từ khi phẫu thuật, bạn nên tiếp tục duy trì vận động khớp gối, đi lại và tập giữ thăng bằng. 

Bệnh nhân tập phục hồi sau phẫu thuật

5.2. Từ tuần thứ 5 đến tuần thứ 6

Bệnh nhân cần tăng cường luyện tập, co duỗi gối ở phạm vi rộng hơn. Cụ thể: 

• Nhún đùi theo tư thế xuống tấn trong phạm vi gập duỗi từ 90 độ xuống 40 độ, và ngược lại (tăng cường độ theo thời gian). 
• Duy trì bước lên, bước xuống cầu thang hàng ngày. 
• Tập nâng tạ hoặc bao cát trong tư thế gập gối 90 độ, điều chỉnh tăng dần khối lượng theo khả năng. 

5.3. Từ tuần thứ 7 đến tuần thứ 10

Tiếp tục duy trì các bài tập trong giai đoạn trước nhưng có thể điều chỉnh tăng cường độ. Ngoài ra, bạn nên duy trì đi bộ thường xuyên, bước lên/bước xuống cầu thang mỗi nhịp 2 - 3 bậc, tập nhún đùi với cường độ tăng dần và tập chạy trên địa hình bằng phẳng. 

5.4. Từ tuần thứ 11 đến tuần thứ 16

Bệnh nhân cần tiếp tục áp dụng các bài tập trong giai đoạn trước nhưng có thể tăng cường độ. Mục tiêu luyện tập trong giai đoạn này là cải thiện sức mạnh cơ tứ đầu đùi và cơ chậu chày, gập duỗi linh hoạt khớp gối. 

5.5. Từ tháng thứ 5 đến tháng thứ 6

Tiếp tục áp dụng các bài tập tăng cường sức mạnh cơ tứ đầu đùi và cơ chậu chày. Ngoài ra, bạn nên thử tập chạy với tốc độ tăng dần và lên xuống cầu thang thường xuyên hơn. 

5.6. Từ tháng thứ 7 trở đi

Kể từ tháng thứ 7 trở đi, bạn có thể bắt đầu luyện tập các môn thể thao phù hợp. Tuy nhiên, nếu muốn tham gia hoạt động nặng, chạy nhảy mạnh, bạn cần chờ đến tháng thứ 8. Trong 3 tháng tiếp theo, bệnh nhân hầu như có thể quay lại cuộc sống bình thường. 

Hy vọng thông qua những chia sẻ trên đây, bạn đã hiểu rõ hơn về tình trạng bong điểm bám dây chằng chéo trước. Nếu có dấu hiệu bị chấn thương đầu gối, bạn có thể lựa chọn thăm khám tại chuyên khoa Cơ xương khớp của Hệ thống Y tế MEDLATEC để bác sĩ kiểm tra và tư vấn phác đồ điều trị phù hợp. Để đặt lịch khám, Quý khách vui lòng liên hệ tổng đài 1900 56 56 56 của MEDLATEC để được hỗ trợ chi tiết hơn.