1. Nguyên nhân gây đau các khớp ngón tay thường gặp 

Nhiều người thắc mắc đau các khớp ngón tay cảnh báo bệnh lý gì. Tình trạng này có thể xuất phát từ sự kết hợp của nhiều yếu tố sinh học và bệnh lý khác nhau:

Viêm khớp dạng thấp 

• Cơ chế bệnh sinh: Đây là bệnh lý tự miễn mạn tính khi hệ miễn dịch bị rối loạn và tự sản sinh kháng thể tấn công vào màng  hoạt dịch (lớp màng lót bên trong bao khớp).
• Đặc điểm tổn thương: Thường xuất hiện đối xứng ở cả hai bàn tay (đau cả khớp ngón tay trái và phải). Bệnh nhân bị sưng, nóng, đỏ, đau rát tại các khớp ngón gần và khớp bàn ngón tay.
• Dấu hiệu đặc trưng: Tình trạng cứng khớp buổi sáng kéo dài trên 30 phút đến 1 giờ sau khi ngủ dậy. Nếu không điều trị, Viêm khớp dạng thấp có thể hủy hoại sụn khớp và bào mòn xương, gây biến dạng ngón tay (ngón tay hình cổ cò, ngón tay hình khuy áo).

Thoái hóa khớp ngón tay 

• Cơ chế bệnh sinh: Quá trình lão hóa tự nhiên hoặc cọ xát cơ học kéo dài khiến lớp sụn bọc đầu xương ngón tay bị mòn mỏng, nứt nẻ. Các đầu xương va chạm trực tiếp vào nhau khi vận động gây ra phản ứng viêm và đau đớn.
• Đặc điểm tổn thương: Thường gặp ở người lớn tuổi, người lao động tay chân nhiều hoặc dân văn phòng đánh máy liên tục. Bệnh hay ảnh hưởng đến khớp ngón xa (gần móng tay) và khớp gốc ngón tay cái.
• Biểu hiện kèm theo: Xuất hiện các hạt gai xương cứng nổi lên ở khớp ngón tay (hạt Heberden ở khớp ngón xa và hạt Bouchard ở khớp ngón gần), khớp bị to ra, cử động phát ra tiếng lạo xạo.

Bệnh gout tại bàn tay

• Cơ chế bệnh sinh: Rối loạn chuyển hóa purin làm gia tăng nồng độ axit uric trong máu. Các tinh thể urat sắc nhọn lắng đọng trong khớp và mô quanh khớp ngón tay, kích hoạt phản ứng viêm dữ dội.
• Biểu hiện lâm sàng: Cơn đau xuất hiện đột ngột, thường vào ban đêm sau các bữa ăn nhiều đạm hoặc uống rượu bia. Khớp ngón tay sưng to, đỏ gắt, nóng rát và đau đớn đến mức chỉ cần chạm nhẹ cũng khó chịu. Lâu ngày có thể hình thành các hạt tophi dưới da gây biến dạng bàn tay.

 Hội chứng ngón tay lò xo (Ngón tay bật / Viêm bao gân gấp)

• Cơ chế bệnh sinh: Tình trạng viêm xơ hóa làm sưng bao gân gấp ngón tay hoặc hạt xơ xuất hiện trên dây gân, khiến gân không thể trượt trơn tru qua ròng rọc giữ gân.
• Biểu hiện lâm sàng: Bệnh nhân bị đau ở gốc ngón tay, khi gập ngón tay lại rồi mở ra cảm thấy bị vướng, kẹt cứng. Khi cố gượng mở ngón tay sẽ phát ra tiếng "cụp" như bật lò xo.

Đau khớp ngón tay có thể do hội chứng viêm bao gân

Viêm gân De Quervain

• Cơ chế bệnh sinh: Viêm bao gân gân duỗi ngắn và gân dang dài ngón tay cái do các động tác cử động ngón tay cái lặp đi lặp lại nhiều lần (như bế con, vắt khăn mặt, dùng điện thoại).
• Biểu hiện lâm sàng: Đau nhói vùng gốc ngón tay cái và cổ tay, đau tăng khi xoay cổ tay hoặc nắm ngón tay cái lại.

Chấn thương cơ học và bong gân ngón tay

Các va chạm thể thao (bóng rổ, bóng chuyền), ngã chống tay hoặc tai nạn lao động làm giãn, rách dây chằng quanh khớp ngón tay, rạn xương hoặc trật khớp gây sưng đau cấp tính.

2. Biến chứng đau các khớp ngón tay nếu không được điều trị

Nhiều người có tâm lý chủ quan coi hiện tượng mỏi đau ngón tay chỉ là cảm giác mệt mỏi cơ học thông thường. Tuy nhiên, việc chậm trễ trong can thiệp điều trị có thể dẫn đến nhiều hậu quả nặng nề:

Biến dạng khớp ngón tay vĩnh viễn

Các phản ứng viêm kéo dài tàn phá sụn khớp, bào mòn đầu xương và làm co rút dây chằng. Ngón tay bị lệch trục, vẹo vọ, lệch về phía xương trụ, tạo thành biến dạng hình cổ cò hoặc dính khớp hoàn toàn.

Suy giảm hoặc mất hoàn toàn khả năng cầm nắm

Khớp bàn tay bị dính hoặc đau đớn dữ dội khiến người bệnh không thể thực hiện các động tác sinh hoạt cơ bản như cầm thìa ăn cơm, chải tóc, cài cúc áo, viết chữ hay cầm nắm vật dụng, gây tổn hại nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.

Teo cơ bàn tay và cẳng tay

Do đau đớn không vận động trong thời gian dài, các nhóm cơ vùng mô cái, mô út và cơ gian cốt bàn tay ít được sử dụng, dẫn đến teo cơ rõ rệt, làm bàn tay bị yếu đi nhiều.

3. Dấu hiệu nhận biết khi nào đau các khớp ngón tay cần đi khám ngay

Bạn nên thu xếp đến các cơ sở y tế chuyên khoa Cơ xương khớp để kiểm tra ngay khi có các biểu hiện cảnh báo dưới đây:

• Cơn đau ngón tay kéo dài liên tục trên 1 tuần không có dấu hiệu thuyên giảm.
• Các khớp ngón tay bị sưng to, đỏ gắt, nóng rát kèm theo sốt toàn thân (nguy cơ Viêm khớp nhiễm khuẩn hoặc gút cấp). Đây là tình huống cần đi khám trong ngày hoặc đến cấp cứu, vì viêm khớp nhiễm khuẩn có thể phá hủy khớp nhanh chóng.
• Hiện tượng cứng khớp ngón tay vào buổi sáng diễn ra thường xuyên, kéo dài trên 30 phút.
• Ngón tay bị kẹt cứng không thể tự duỗi ra được, phải dùng tay còn lại bẻ ra.
• Tê bì ngón tay, mất cảm giác hoặc ngón tay biến dạng, lệch trục.

Cơn đau ngón tay kéo dài liên tục không khỏi bạn nên đi khám

4. Phương pháp chẩn đoán và điều trị đau các khớp ngón tay 

Chẩn đoán chính xác nguyên nhân là tiền đề giúp bác sĩ xây dựng phác đồ can thiệp bảo tồn hoặc ngoại khoa tối ưu nhất:

 Kỹ thuật chẩn đoán 

Thăm khám lâm sàng: Đánh giá tầm vận động khớp ngón tay, phát hiện các hạt gai xương, kiểm tra mức độ sưng đau và làm các nghiệm pháp vận động.

• Chụp X-quang bàn tay: Giúp hình dung hẹp khe khớp, gai xương, mòn xương dưới sụn hoặc biến dạng khớp.
• Siêu âm khớp và gân: Đánh giá tình trạng tràn dịch khớp, dày màng bao khớp, viêm bao gân gấp hoặc dính gân.
• Xét nghiệm máu: Kiểm tra các chỉ số viêm (CRP, tốc độ máu lắng ESR), yếu tố dạng thấp (RF, Anti-CCP) chẩn đoán viêm khớp dạng thấp, định lượng axit uric máu để hỗ trợ đánh giá gút.
• Chụp cộng hưởng từ (MRI): Được chỉ định khi cần đánh giá chi tiết các tổn thương dây chằng, gân, màng hoạt dịch, sụn khớp và tủy xương sâu.

Các phương pháp điều trị y khoa

• Điều trị nội khoa dùng thuốc:

• Thuốc giảm đau, chống viêm không steroid (NSAIDs): Giúp giảm nhanh phản ứng sưng đau tại khớp.Cần dùng theo chỉ định của bác sĩ vì thuốc có thể ảnh hưởng dạ dày, thận và tim mạch.
• Thuốc chống thấp khớp làm thay đổi tiến triển bệnh (DMARDs): Chủ yếu dùng cho bệnh nhân viêm khớp dạng thấp (và một số bệnh viêm khớp tự miễn khác) để làm chậm tổn thương khớp.
• Thuốc hạ axit uric máu: Dành cho bệnh nhân gút mạn tính.
• Tiêm corticoid nội khớp: Chỉ định tiêm tại chỗ dưới hướng dẫn siêu âm trong trường hợp viêm bao gân ngón tay lò xo hoặc viêm khớp nặng không đáp ứng thuốc uống.

Bác sĩ có thể chỉ định người bệnh điều trị nội khoa 

• Vật lý trị liệu và phục hồi chức năng: Áp dụng nhiệt trị liệu (chườm ấm, ngâm tay nước ấm thảo dược), siêu âm điều trị, châm cứu kết hợp với các bài tập vận động ngón tay giúp duy trì độ linh hoạt của khớp và chống dính gân.
• Nẹp cố định khớp: Sử dụng nẹp ngón tay chuyên dụng trong thời gian ngắn để giảm bớt ma sát cọ xát khi gân cơ đang bị sưng viêm cấp tính.
• Phẫu thuật ngoại khoa: Được cân nhắc khi điều trị bảo tồn thất bại, ngón tay lò xo bị kẹt cứng hoàn toàn, hoặc phẫu thuật chỉnh hình biến dạng khớp, giải phóng chèn ép gân.

Biện pháp chăm sóc và phòng ngừa đau các khớp ngón tay tại nhà

Chủ động thiết lập các thói quen sinh hoạt khoa học sẽ giúp bạn bảo vệ khớp bàn tay khỏe mạnh:

• Tránh các cử động ngón tay lặp đi lặp lại quá lâu: Dân văn phòng nên nghỉ giải lao 5 phút sau mỗi 45 phút đánh máy. Tránh gập duỗi ngón tay cái liên tục khi dùng điện thoại.
• Ngâm tay bằng nước ấm: Ngâm bàn tay trong nước ấm pha chút muối hạt và gừng tươi từ 15 - 20 phút mỗi tối trước khi đi ngủ giúp tăng cường lưu thông máu, làm mềm gân cơ và giảm cứng khớp.Không nên ngâm nước ấm khi khớp đang sưng, nóng, đỏ vì có thể làm triệu chứng nặng hơn.
• Thực hiện các bài tập giãn cơ bàn tay: Nhẹ nhàng xòe rộng các ngón tay rồi nắm chặt lại, hoặc tập vo viên đất nặn, bóp bóng mềm để rèn luyện độ dẻo dai cho các khớp ngón.
• Xây dựng chế độ ăn uống chống viêm: Tăng cường thực phẩm giàu Omega-3 (cá hồi, hạt óc chó), rau xanh, trái cây giàu vitamin C và rau củ chống oxy hóa. Hạn chế rượu bia, đồ ăn quá mặn, đồ nhiều đường và thịt đỏ.

Nhận diện sớm tình trạng đau các khớp ngón tay cùng việc thăm khám y khoa kịp thời chính là chìa khóa vàng giúp bạn bảo vệ đôi bàn tay luôn dẻo dai, linh hoạt và tràn đầy sức sống.

Quý khách hàng đặt lịch thăm khám tại MEDLATEC qua tổng đài 1900 56 56 56 để được tư vấn y khoa và đặt lịch khám chuyên khoa Cơ xương khớp nhanh chóng nhất.