Thèm ngọt, khát nhiều, sụt cân bất thường: Phát hiện đường huyết tăng cao gấp nhiều lần 

Anh T.B.K (39 tuổi, Nghệ An) đến Phòng khám Đa khoa MEDLATEC Nghệ An sau khi xuất hiện một số biểu hiện bất thường trong sinh hoạt hàng ngày. 

Theo bệnh sử, khoảng 2 tháng trước khi thăm khám, anh bắt đầu sụt cân (từ 90kg xuống còn 84,5 kg), mặc dù không thực hiện chế độ ăn kiêng hay tăng cường vận động thể lực để giảm cân. 

Khoảng 10 ngày trước khi đến khám, anh thường xuyên thèm đồ ngọt, khát nhiều, uống nước liên tục và đi tiểu trên 10 lần/ngày, trong đó có 1-2 lần tiểu đêm. Trước đó, anh chưa sử dụng thuốc điều trị. 

Đáng lưu ý, tiền sử sức khỏe cho thấy người bệnh từng có kết quả xét nghiệm đường huyết bất thường từ năm 2024, người bệnh không tiếp tục thăm khám, kiểm tra chuyên sâu trong khoảng 2 năm. 

Đến nay, khi chủ động xét nghiệm lại, kết quả cho thấy đường huyết đã tăng cao đáng kể. Sau khi tiếp nhận kết quả, bác sĩ MEDLATEC Nghệ An đã liên hệ tư vấn, hướng dẫn người bệnh đến khám và đánh giá toàn diện. 

Qua thăm khám lâm sàng chưa ghi nhận bất thường. Tuy nhiên, kết quả cận lâm sàng tiếp tục ghi nhận nhiều vấn đề sức khỏe đáng chú ý: 

• Glucose máu: 16,98 mmol/L, tăng cao; 
• HbA1c: 9,9%, cho thấy tình trạng tăng đường huyết kéo dài trong những tháng gần thời điểm xét nghiệm; 
• Chỉ số men gan tăng cao bất thường: AST 73,20 U/L, ALT 157,90 U/L và GGT 290 U/L, đều vượt ngưỡng tham chiếu;  
• Glucose niệu: 4+; 
• Xét nghiệm lipid máu ghi nhận rối loạn chuyển hóa lipid; 
• Siêu âm ổ bụng: Gan thoái hóa mỡ độ 2, theo dõi polyp túi mật và sỏi thận phải. 

Kết quả xét nghiệm của bệnh nhân phát hiện nhiều chỉ số bất thường  

Từ kết quả thăm khám và xét nghiệm, bác sĩ chẩn đoán người bệnh mắc đái tháo đường type 2, béo phì, rối loạn chuyển hóa lipid máu và viêm gan nhiễm mỡ không do rượu. 

Đái tháo đường khởi phát trước 40 tuổi: Không nên chủ quan với những dấu hiệu ban đầu 

Theo bác sĩ Võ Thị Lê - Chuyên khoa Nội, Phòng khám Đa khoa MEDLATEC Nghệ An, trường hợp người bệnh trên là tình huống đáng lưu ý trong tiếp cận chẩn đoán đái tháo đường ở người dưới 40 tuổi. 

Trên thực tế, nhiều người vẫn cho rằng đái tháo đường type 2 chủ yếu xuất hiện ở người cao tuổi. Tuy nhiên, bệnh hoàn toàn có thể khởi phát ở người trẻ, đặc biệt khi có các yếu tố nguy cơ như thừa cân, béo phì, ít vận động, chế độ ăn thiếu khoa học và tiền sử gia đình mắc bệnh. 

Ở trường hợp này, người bệnh có tiền sử ít hoạt động thể lực, chế độ ăn uống chưa khoa học. Trong gia đình, anh họ (con của chú ruột) mắc đái tháo đường type 2. Đây đều là những yếu tố cần được xem xét khi đánh giá nguy cơ mắc bệnh. 

Bác sĩ MEDLATEC lưu ý tiêu chuẩn chẩn đoán đái tháo đường (theo Hiệp hội Đái tháo đường Mỹ - ADA)  

Đáng chú ý, việc chẩn đoán đái tháo đường ở người trẻ dưới 40 tuổi cần được tiếp cận thận trọng, không mặc định tất cả đều là type 2. Bác sĩ cần phân biệt với một số thể bệnh khác như đái tháo đường type 1, đái tháo đường tự miễn khởi phát ở người trưởng thành (LADA) và đái tháo đường đơn gen (MODY). 

Thông tin tham khảo phân biệt đái tháo đường ở người trẻ (dưới 40 tuổi)  

Trong trường hợp bệnh nhân T.B.K, xét nghiệm C-peptide đạt 2,68 ng/mL, nằm trong giới hạn bình thường, cho thấy người bệnh vẫn còn khả năng tiết insulin nội sinh. Đồng thời, các kháng thể tự miễn gồm Anti-GAD65, ICA, IAA và IA2A đều âm tính. Những kết quả này góp phần hỗ trợ bác sĩ trong quá trình phân loại bệnh và xác định đái tháo đường type 2. 

Bên cạnh tình trạng tăng đường huyết, kết quả siêu âm phát hiện gan thoái hóa mỡ độ 2,  xét nghiệm men gan tăng cao mặc dù bệnh nhân không mắc viêm gan virus cũng như không sử dụng rượu bia; xét nghiệm ghi nhận rối loạn chuyển hóa lipid máu. Đây là những vấn đề thường có mối liên quan với tình trạng thừa cân, béo phì và kháng insulin. 

Đặc biệt, người mắc đái tháo đường type 2 kèm béo phì không chỉ đối mặt với nguy cơ tăng đường huyết mà còn có thể gặp các biến chứng tim mạch, thận, mắt và thần kinh nếu không được kiểm soát tốt. Do đó, việc đánh giá người bệnh cần hướng đến quản lý toàn diện các yếu tố nguy cơ và bệnh đồng mắc, thay vì chỉ tập trung vào một chỉ số đường huyết đơn lẻ. 

Kiểm soát đường huyết và bệnh đồng mắc: Người bệnh cải thiện rõ rệt sau 3 tháng theo dõi 

Sau khi xác định tình trạng bệnh, người bệnh được bác sĩ MEDLATEC Nghệ An xây dựng phác đồ điều trị ngoại trú, kết hợp sử dụng thuốc, điều chỉnh lối sống và theo dõi các chỉ số chuyển hóa. 

Kết quả theo dõi ghi nhận những chuyển biến tích cực, các chỉ số đã được cải thiện (Glucose 5.57mmol/l; HbA1c 5.91%). Tuy nhiên, người bệnh vẫn cần duy trì tái khám, kiểm soát cân nặng, điều chỉnh chế độ ăn uống và vận động phù hợp, không tự ý ngừng thuốc khi thấy các chỉ số đường huyết đã cải thiện. 

Từ trường hợp bệnh nhân 39 tuổi nói trên, bác sĩ khuyến cáo người dân cần chú ý những biểu hiện có thể gợi ý tình trạng tăng đường huyết, đặc biệt khi xuất hiện đồng thời hoặc kéo dài: 

• Khát nước nhiều, uống nước liên tục; 
• Đi tiểu nhiều lần, đặc biệt tiểu đêm; 
• Thường xuyên đói, thèm đồ ngọt; 
• Sụt cân không chủ ý dù chế độ ăn uống và vận động không thay đổi; 
• Mệt mỏi, thiếu năng lượng; 
• Nhìn mờ hoặc tê bì tay chân. 

Khi xuất hiện những biểu hiện trên, người dân nên chủ động thăm khám và thực hiện xét nghiệm đường huyết, HbA1c theo hướng dẫn của bác sĩ. Không nên tự suy đoán bệnh hoặc trì hoãn kiểm tra vì cho rằng mình còn trẻ, thể trạng vẫn khỏe mạnh. 

Người dân cần chủ động thăm khám khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường  

Đặc biệt, những người thừa cân, béo phì, ít vận động, có tiền sử gia đình mắc đái tháo đường hoặc từng được ghi nhận đường huyết bất thường cần chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ để có thể phát hiện sớm các tình trạng như đề kháng insulin, tiền đái tháo đường, từ đó bác sĩ có thể đưa ra liệu pháp theo dõi hiệu quả nhằm hạn chế nguy cơ mắc đái tháo đường trong những năm tới. 

Với đội ngũ chuyên gia, bác sĩ có trình độ chuyên môn sâu, cùng hệ thống xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh hiện đại, đồng bộ, Hệ thống Y tế MEDLATEC cung cấp toàn diện dịch vụ thăm khám, xét nghiệm theo dõi và điều trị bệnh lý đa chuyên khoa, trong đó có bệnh lý chuyển hóa như đái tháo đường, rối loạn lipid máu, gan nhiễm mỡ.  

Người dân có nhu cầu kiểm tra sức khỏe hoặc tư vấn về các dấu hiệu nghi ngờ đái tháo đường, vui lòng liên hệ tổng đài 1900 56 56 56 để được hỗ trợ đặt lịch tại cơ sở MEDLATEC, hoặc đặt lịch lấy mẫu xét nghiệm tại nhà theo yêu cầu.