1. Những loại thuốc kháng sinh trị ho có đờm

Với những trường hợp bị ho có đờm và nguyên nhân là do vi khuẩn, bác sĩ thường chỉ định người bệnh sử dụng những loại thuốc kháng sinh trị ho có đờm dưới đây: 

Nhóm Beta-lactam 

Nhóm thuốc này thường là lựa chọn đầu tay cho những bệnh nhân bị nhiễm khuẩn đường hô hấp dưới đã được xác định hoặc nghi ngờ cao. Nhóm thuốc Beta-lactam có ưu điểm là đảm bảo an toàn và hiệu quả cao, nhất là đối với một số loại vi khuẩn như Streptococcus pneumoniae và Haemophilus influenzae. Trẻ em cũng có thể được bác sĩ kê loại thuốc này để khắc phục triệu chứng ho, có đờm. 

Bác sĩ sẽ kê đơn thuốc kháng sinh trong trường hợp cần thiết

Dưới đây là một số loại thuốc cụ thể: 

- Amoxicillin: Thường được dùng cho những trường hợp bị viêm phổi cộng đồng nhẹ ở những người có thể trạng khỏe mạnh. Lưu ý: viêm phế quản cấp ở người khỏe mạnh thường do virus gây ra và không phải chỉ định dùng kháng sinh theo các hướng dẫn điều trị hiện hành.

- Amoxicillin + Clavulanate: Thường được chỉ định cho những người bệnh nghi ngờ xảy ra tình trạng vi khuẩn kháng thuốc hoặc người bệnh đã dùng Amoxicillin nhưng không đỡ, người cao tuổi hay những trường hợp có bệnh nền,... 

Nhóm Macrolide

Nhóm thuốc này thường được dùng trong những hợp cần dùng thuốc thay thế hoặc phối hợp với các loại thuốc khác. Chẳng hạn, nhóm Macrolide có thể là lựa chọn thay thế khi người bệnh bị dị ứng với thuốc Penicillin/Beta-lactam hay những người bệnh nghi ngờ bị nhiễm vi khuẩn không điển hình. Dưới đây là một số nhóm thuốc cụ thể: 

- Azithromycin: Ưu điểm của loại thuốc này là liều dùng ngắn, thường trong vòng 3 đến 5 ngày, nguyên nhân là do thuốc có thể tồn tại trong mô phổi khá lâu. Thuốc có thể được thay thế khi người bệnh bị dị ứng với Penicillin hoặc được chỉ định trong những trường hợp bị ho gà hay viêm phổi do vi khuẩn không điển hình. 

- Clarithromycin: Tác dụng của loại thuốc này tương tự Azithromycin, tuy nhiên, người bệnh thường phải dùng thuốc nhiều lần trong ngày. Tác dụng phụ thường gặp của Clarithromycin bao gồm rối loạn tiêu hóa như buồn nôn, đau bụng. Ngoài ra, thuốc có thể tương tác với nhiều loại thuốc khác do ức chế enzyme gan, vì vậy cần thông báo cho bác sĩ về tất cả các thuốc đang dùng. 

Nhóm Fluoroquinolone hô hấp

Loại thuốc này thường được lựa chọn sau cùng. Đây là nhóm thuốc kháng sinh mạnh và phổ rộng nhưng có thể tiềm ẩn nguy cơ gây ra những tác dụng phụ nghiêm trọng tới gân cơ, hệ thần kinh ngoại biên và tim mạch (kéo dài khoảng QT). Theo khuyến cáo cập nhật của MHRA (2024), fluoroquinolone chỉ được kê đơn khi các kháng sinh thông thường khác không phù hợp. Do đó, bác sĩ thường không lựa chọn ngay từ ban đầu đối với những trường hợp chỉ bị ho đơn thuần. Nhóm này cũng không được dùng thường quy ở trẻ em và phụ nữ có thai.

Trong thực tế, các thuốc như Levofloxacin và Moxifloxacin chỉ được cân nhắc trong những trường hợp bị viêm phổi nặng, có bệnh nền hoặc các loại thuốc trước đó không mang lại hiệu quả như mong đợi. 

Nhóm Tetracycline

Nhóm Tetracycline, chẳng hạn như Doxycycline thường được dùng cho những trường hợp bị viêm phổi cộng đồng nhẹ hay người bệnh bị nhiễm trùng do vi khuẩn không điển hình. Đây là nhóm thuốc có thể mang lại hiệu quả cao với mức chi phí hợp lý. 

2. Cứ bị ho là dùng thuốc kháng sinh: Đúng hay sai?

Rất nhiều người bệnh không hiểu rõ tác dụng của thuốc kháng sinh nên sử dụng loại thuốc này không đúng cách, từ đó có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe. 

Không phải tất cả bệnh nhân bị ho đều cần dùng thuốc kháng sinh 

Không phải tất cả những trường hợp bị ho đều cần dùng thuốc kháng sinh. Trên thực tế, phần lớn các trường hợp ho có đờm thông thường ở người khỏe mạnh, bao gồm viêm phế quản cấp là do virus gây ra và không cần dùng kháng sinh. Các hướng dẫn điều trị của IDSA, CDC và NICE đều khuyến cáo không dùng kháng sinh thường quy cho viêm phế quản cấp không biến chứng ở người khỏe mạnh. Trong khi đó, kháng sinh là loại thuốc chỉ có tác dụng tiêu diệt các loại vi khuẩn và không có tác dụng tiêu diệt virus. Chính vì thế, những trường hợp bị ho do virus dù sử dụng thuốc kháng sinh cũng không thể giảm triệu chứng bệnh mà còn tăng nguy cơ gặp tác dụng phụ và tình trạng kháng thuốc. 

Trong một số trường hợp virus đã được cơ thể loại bỏ nhưng cơn ho vẫn tiếp tục kéo dài do đường hô hấp vẫn nhạy cảm. Tình trạng này được gọi là ho sau nhiễm trùng. Thuốc kháng sinh cũng không mang lại hiệu quả đối với những người bệnh này. 

3. Ai cần dùng những loại thuốc kháng sinh trị ho có đờm?

Các bác sĩ sẽ thăm khám để có những bằng chứng cụ thể về tình trạng nhiễm trùng do vi khuẩn, sau đó mới đưa ra chỉ định về những loại thuốc kháng sinh trị ho có đờm phù hợp với người bệnh. Cụ thể:

- Viêm phổi: Người bệnh thường có biểu hiện lạnh run, sốt cao, đau ngực, khó thở, nhịp tim nhanh, ho đờm mủ, đổi màu vàng xanh hoặc lẫn máu. Kết quả chụp X-quang phổi cho thấy có đám mờ. Những trường hợp này cần được cấp cứu và điều trị bằng thuốc kháng sinh càng sớm càng tốt. 

- Ho gà: Bệnh truyền nhiễm cấp tính này là do vi khuẩn Bordetella pertussis gây ra và cũng có thể được điều trị bằng thuốc kháng sinh. Khi nhiễm khuẩn, người bệnh thường gặp phải một số triệu chứng như ho dữ dội, tạo tiếng rít khi hít vào, có thể bị nôn sau ho, tình trạng ho kéo dài lâu ngày. 

- Đợt cấp của bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính: Đối với những trường hợp có tiền sử mắc căn bệnh này và có ít nhất một trong các biểu hiện tăng dần: khó thở, ho đờm, hoặc đờm đổi màu (vàng/xanh), bác sĩ có thể cân nhắc kê đơn thuốc kháng sinh tùy theo mức độ nặng của đợt cấp. 

- Ho kéo dài và mức độ ho ngày càng nghiêm trọng: Thuốc kháng sinh cũng có thể được chỉ định trong những trường hợp có triệu chứng toàn thân kéo dài (ví dụ sốt cao liên tục trên 3 - 4 ngày không cải thiện), ho kéo dài trên 3 tuần kèm dấu hiệu nghi ngờ nhiễm khuẩn.

- Bất thường trong kết quả xét nghiệm máu: Nếu chỉ số bạch cầu tăng cao, chỉ số viêm CRP hoặc Procalcitonin tăng cao,... đây là những dấu hiệu hỗ trợ gợi ý nguyên nhân có thể là do nhiễm khuẩn và bác sĩ sẽ kết hợp với triệu chứng lâm sàng để quyết định có chỉ định thuốc kháng sinh hay không. 

4. Lưu ý

Dưới đây là một số lưu ý khi dùng thuốc kháng sinh:

- Không tự ý dừng thuốc ngay cả khi giảm ho. 

- Không tự ý mua thuốc mà chỉ dùng thuốc nếu có chỉ định từ bác sĩ điều trị dựa trên việc thăm khám và chẩn đoán nguyên nhân gây ho. Thông báo cho bác sĩ về tất cả các thuốc đang dùng, đặc biệt khi được kê Clarithromycin, vì thuốc này có thể tương tác với nhiều loại thuốc khác. 

- Nếu có bất thường trong quá trình dùng thuốc, cần nhanh chóng liên hệ với bác sĩ điều trị để được tư vấn thêm.

Bạn nên liên hệ sớm với bác sĩ nếu có bất thường sau khi dùng kháng sinh

Trên đây là thông tin về những loại thuốc trị ho có đờm. Tuy nhiên, đây chỉ là những thông tin mang tính chất tham khảo. Nếu bạn bị ho có đờm, bạn nên đi khám và dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ.

Quý khách có nhu cầu đặt lịch khám sớm, vui lòng liên hệ đến tổng đài 1900 56 56 56 của Hệ thống Y tế MEDLATEC, các tổng đài viên của MEDLATEC sẽ tư vấn cụ thể hơn cho bạn.