1. Hẹp thanh quản là gì? 

Hẹp thanh quản là tình trạng lòng thanh quản bị thu hẹp bất thường, làm cản trở sự lưu thông của không khí từ mũi, miệng xuống khí quản và phổi. Đây là một bệnh lý tai mũi họng có thể gặp ở cả trẻ em và cả người lớn. Trong những trường hợp nghiêm trọng, hẹp thanh quản có thể gây suy hô hấp cấp và đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.

Tình trạng hẹp có thể xuất hiện ở nhiều vị trí khác nhau của thanh quản. Ngoài ra, bệnh cũng được phân loại thành hẹp thanh quản bẩm sinh và hẹp thanh quản mắc phải. Dựa vào vị trí và nguyên nhân được xác định, bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, giúp người bệnh khôi phục đường thở và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Hẹp thanh quản là tình trạng lòng thanh quản bị thu hẹp bất thường

2. Hẹp thanh quản hình thành do đâu?

Hẹp thanh quản có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm yếu tố bẩm sinh hoặc mắc phải trong quá trình sống:

2.1. Hẹp thanh quản bẩm sinh

Thanh quản hẹp bẩm sinh là tình trạng trẻ sinh ra đã có bất thường về cấu trúc thanh quản do quá trình phát triển của thai nhi không hoàn thiện. Những điểm bất thường ở trẻ có thể nhận diện trong giai đoạn này này là:

• Thanh quản hoặc vùng dưới thanh môn phát triển hẹp hơn bình thường.
• Màng thanh quản bẩm sinh khiến đường thở bị che lấp một phần.
• Dị dạng sụn thanh quản hoặc các bất thường phối hợp ở đường hô hấp trên.
• Các triệu chứng thường xuất hiện sớm sau sinh với biểu hiện trẻ thở rít kéo dài, khó bú, tím tái hoặc suy hô hấp ở những trường hợp nặng.

2.2. Hẹp thanh quản mắc phải

Phần lớn các trường hợp thanh quản hẹp xảy ra sau khi thanh quản bị tổn thương và hình thành sẹo xơ. Theo đó, những nguyên thân thường gặp nhất khiến thanh quản bị hẹp có thể kể đến như:

• Đặt nội khí quản hoặc mở khí quản kéo dài: Gây tỳ đè lên niêm mạc, hình thành loét và sẹo xơ làm hẹp đường thở.
• Chấn thương thanh quản: Tai nạn, va đập mạnh hoặc dị vật có thể làm tổn thương sụn, niêm mạc và để lại sẹo sau khi lành.
• Biến chứng sau phẫu thuật: Mô sẹo phát triển quá mức hoặc nhiễm trùng hậu phẫu khiến lòng thanh quản bị thu hẹp.
• Viêm nhiễm mạn tính: Viêm phế quản mạn, u nhú thanh quản, lao thanh quản, hoặc nấm thanh quản,... gây tổn thương kéo dài, làm giảm độ đàn hồi của thanh quản.
• Bệnh tự miễn và trào ngược dạ dày - thực quản: Tình trạng viêm mạn tính kéo dài thúc đẩy hình thành mô xơ, làm tăng nguy cơ hẹp thanh quản.

3. Cách nhận biết chứng thanh quản hẹp

Các triệu chứng của thanh quản hẹp phụ thuộc vào mức độ hẹp của đường thở và nguyên nhân gây bệnh. Ở giai đoạn đầu, biểu hiện có thể khá kín đáo nhưng khi tình trạng tiến triển, người bệnh sẽ gặp nhiều khó khăn trong hô hấp và sinh hoạt, cụ thể như:

• Thở rít: Xuất hiện tiếng rít khi hít vào hoặc cả khi thở ra do luồng không khí đi qua vị trí thanh quản bị hẹp.
• Khó thở: Ban đầu chỉ xảy ra khi vận động, về sau có thể xuất hiện ngay cả lúc nghỉ ngơi nếu đường thở bị thu hẹp nhiều.
• Khàn tiếng hoặc thay đổi giọng nói: Giọng nói trở nên khàn, yếu, nhanh mệt khi nói hoặc mất tiếng do dây thanh bị ảnh hưởng.
• Ho kéo dài, thường xuyên hắng giọng: Người bệnh có thể bị ho khan dai dẳng, kèm cảm giác vướng hoặc khó chịu ở cổ họng.
• Giảm khả năng gắng sức: Dễ mệt, hụt hơi khi leo cầu thang, đi bộ nhanh hoặc thực hiện các hoạt động thể lực.
• Dấu hiệu suy hô hấp: Trường hợp nặng có thể xuất hiện tím môi, tím đầu chi, thở nhanh, co kéo cơ hô hấp, vã mồ hôi hoặc giảm ý thức. 
• Triệu chứng ở trẻ nhỏ: Thở rít kéo dài, bú kém, quấy khóc, khó thở khi bú hoặc khi khóc nhiều, chậm tăng cân.
• Lưu ý quan trọng: hẹp thanh quản rất dễ bị nhầm với hen suyễn. Người bệnh đều có thể gặp triệu chứng thở khò khè, khó thở kéo dài... Tuy nhiên, nếu các triệu chứng này không cải thiện dù đã điều trị hen đúng phác đồ, người bệnh nên đi khám chuyên khoa tai mũi họng để được nội soi kiểm tra thanh quản. 

Người bị thanh quản hẹp sẽ cảm thấy khó khăn khi thở

4. Thanh quản hẹp được chẩn đoán và điều trị như thế nào?

Việc chẩn đoán và điều trị thanh quản hẹp cần được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa nhằm xác định chính xác vị trí, mức độ hẹp và nguyên nhân gây bệnh. Từ kết quản chẩn đoán, bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp, giúp cải thiện đường thở, bảo tồn chức năng phát âm và giảm nguy cơ biến chứng.

4.1. Cách chẩn đoán

Để chẩn đoán hẹp thanh quản, bác sĩ thường kết hợp giữa khai thác triệu chứng lâm sàng và các phương pháp cận lâm sàng sau:

• Khám lâm sàng: Đánh giá các triệu chứng như thở rít, khó thở, khàn tiếng và mức độ tiến triển của bệnh.
• Nội soi thanh quản: Quan sát trực tiếp thanh quản để xác định vị trí, mức độ hẹp và phát hiện tổn thương đi kèm.
• Chụp CT hoặc MRI vùng cổ: Đánh giá phạm vi tổn thương, tình trạng xơ sẹo và các cấu trúc lân cận.
• Đo chức năng hô hấp: Xác định mức độ tắc nghẽn đường thở và theo dõi hiệu quả điều trị.
• Xét nghiệm bổ sung: Thực hiện khi nghi ngờ nguyên nhân do nhiễm trùng, bệnh tự miễn hoặc khối u.

4.2. Phương pháp điều trị

Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể áp dụng một hoặc kết hợp nhiều phương pháp dưới đây:

• Điều trị nội khoa: Áp dụng cho trường hợp hẹp nhẹ hoặc do viêm. Bác sĩ có thể chỉ định thuốc kháng viêm, kháng sinh (nếu có nhiễm khuẩn), thuốc điều trị trào ngược dạ dày - thực quản hoặc kiểm soát các bệnh lý nền để giảm tổn thương.
• Can thiệp nội soi: Thực hiện nong thanh quản bằng bóng, cắt sẹo xơ bằng laser hoặc các dụng cụ chuyên dụng nhằm mở rộng đường thở, thường được chỉ định cho hẹp mức độ nhẹ đến trung bình.
• Phẫu thuật tái tạo thanh quản: Áp dụng khi hẹp nặng, tái phát nhiều lần hoặc điều trị nội soi không hiệu quả. Mục tiêu là tái tạo cấu trúc thanh quản và khôi phục chức năng hô hấp.
• Mở khí quản: Chỉ định trong trường hợp cấp cứu để đảm bảo đường thở khi người bệnh suy hô hấp hoặc tắc nghẽn nghiêm trọng.
• Theo dõi sau điều trị: Tái khám và nội soi định kỳ giúp đánh giá hiệu quả điều trị, phát hiện sớm nguy cơ tái hẹp và xử trí kịp thời.

Phương pháp điều trị sẽ được bác sĩ chỉ định sau khi thăm khám

5. Làm sao để phòng ngừa nguy cơ bị thanh quản hẹp?

Mặc dù không thể phòng ngừa hoàn toàn, đặc biệt ở các trường hợp bẩm sinh nhưng nguy cơ mắc bệnh có thể giảm đáng kể nếu bạn chủ động bảo vệ đường hô hấp và điều trị sớm các yếu tố gây tổn thương, cụ thể:

• Điều trị sớm các bệnh lý tai mũi họng giúp kiểm soát tình trạng viêm, hạn chế hình thành sẹo xơ và giảm nguy cơ làm thanh quản hẹp.
• Kiểm soát tốt trào ngược dạ dày - thực quản bằng cách tuân thủ điều trị và duy trì chế độ ăn uống, sinh hoạt lành mạnh để bảo vệ niêm mạc thanh quản.
• Hạn chế chấn thương vùng cổ bằng cách sử dụng đồ bảo hộ khi lao động, chơi thể thao hoặc tham gia giao thông.
• Đặt nội khí quản đúng chỉ định và đúng kỹ thuật nhằm giảm tổn thương niêm mạc, đồng thời rút ống sớm khi đủ điều kiện.
• Không hút thuốc lá và tránh tiếp xúc với khói thuốc để hạn chế kích thích, viêm mạn tính và tổn thương thanh quản.
• Thăm khám sớm khi xuất hiện khàn tiếng, thở rít hoặc khó thở kéo dài giúp phát hiện bệnh kịp thời và điều trị trước khi xảy ra biến chứng.

Với những chia sẻ trên, mong rằng quý bạn đọc đã phần nào hiểu rõ hơn chứng hẹp thanh quản là gì cũng như cách phòng ngừa, điều trị bệnh hiệu quả, chủ động bảo vệ sức khỏe bản thân một cách tốt nhất. Nếu nhận thấy có những biểu hiện nghi ngờ, bạn nên đi thăm khám sớm tại các cơ sở y tế uy tín như chuyên khoa Tai Mũi Họng thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC. Để đặt lịch khám, Quý khách vui lòng liên hệ tổng đài 1900 56 56 56 của MEDLATEC để được hỗ trợ.