1. Tìm hiểu chung về giãn phế quản và người bị giãn phế quản sống được bao lâu?

giãn phế quản là hiện tượng phế quản bị giãn rộng vĩnh viễn và không thể hồi phục, kèm theo phá hủy cấu trúc thành phế quản. Đây thường là kết quả của tình trạng nhiễm trùng, tổn thương phế quản hoặc dịch nhầy tích tụ trong phế quản. 

Giãn phế quản khiến chức năng làm sạch dịch nhầy của phế quản bị suy giảm

Khi mắc phải bệnh lý trên, chức năng làm sạch dịch nhầy của phế quản có xu hướng suy giảm. Điều này kéo theo tình trạng tích tụ dịch, tạo môi trường thuận lợi cho nhiều loại vi khuẩn phát triển dẫn đến nhiễm trùng và tái phát bệnh. Đây chính là "vòng xoắn bệnh lý" đặc trưng của giãn phế quản: viêm dẫn đến nhiễm trùng, sau đó tổn thương thành phế quản khiến tích tụ dịch nhầy và gây nhiễm trùng nặng hơn, khiến bệnh tiến triển liên tục nếu không được kiểm soát.

Nguyên nhân gây giãn phế quản hàng đầu là các nhiễm trùng hô hấp nặng như: lao, ho gà, viêm phổi do virus; xơ nang, rối loạn vận động lông mao nguyên phát và suy giảm miễn dịch. Ngoài ra, bệnh còn liên quan đến một số bệnh lý khác như viêm phổi, sởi, bệnh phế quản - phổi dị ứng do nhiễm nấm Aspergillus (ABPA)... Bệnh lý này còn được thúc đẩy bởi nhiều yếu tố khác như HIV/AIDS, viêm khớp dạng thấp, bệnh Crohn,... Trong một số trường hợp, giãn phế quản có thể liên quan đến tình trạng tắc nghẽn do khối u lành tính hoặc dị vật tại phế quản.

Bệnh lý giãn phế quản có thể phát triển ở mọi lứa tuổi, trong đó tỷ lệ mắc cao hơn ở người trên 75 tuổi, nhưng trẻ em và người trẻ tuổi vẫn có thể mắc bệnh, đặc biệt khi có nguyên nhân di truyền như xơ nang hoặc rối loạn vận động lông mao. Người bị giãn phế quản sống được bao lâu còn phụ thuộc vào thể trạng sức khỏe, mức độ nghiêm trọng của bệnh lý, khả năng đáp ứng điều trị và một số yếu tố khác. Cụ thể như: 

1.1. Mức độ nghiêm trọng của bệnh lý

Tiên lượng sống ở người bị giãn phế quản phụ thuộc lớn vào mức độ nghiêm trọng của bệnh lý. Nếu mới ở giai đoạn đầu, triệu chứng chưa nghiêm trọng, người bệnh vẫn có thể duy trì cuộc sống bình thường. 

Bệnh nhân bị giãn phế quản sống được bao lâu phụ thuộc vào tình trạng bệnh lý cụ thể

Còn với người bị giãn phế quản nghiêm trọng kèm theo các triệu chứng nặng, tiên lượng sống có thể giảm đi. Thậm chí, nếu không kịp thời điều trị, tính mạng của người bệnh có nguy cơ bị đe dọa. 

1.2. Thể trạng sức khỏe

Đối với người trẻ, sức khỏe chưa suy giảm, khả năng đáp ứng điều trị thường cao hơn so với người lớn tuổi. Nếu kịp thời điều trị, người bệnh hoàn toàn có thể kiểm soát triệu chứng, sinh hoạt bình thường, duy trì sinh hoạt ổn định ở nhiều trường hợp phát hiện sớm và mức độ nhẹ đến trung bình. 

Quá trình điều trị giãn phế quản ở người cao tuổi phức tạp hơn người trẻ

Còn với người cao tuổi, sức khỏe suy giảm, quá trình điều trị sẽ phức tạp hơn. Tiên lượng sống ở đối tượng này thường không cao như người trẻ. 

1.3. Tần suất các đợt nhiễm trùng hô hấp cấp tính

Bệnh nhân mắc giãn phế quản dễ bị tái phát các đợt nhiễm trùng hô hấp cấp tính. Sau mỗi lần nhiễm trùng, phổi có thể bị tổn thương nặng hơn. Trong đợt cấp, người bị giãn phế quản dễ bị sụt cân, chán ăn, khó thở, ho ra đờm vàng hoặc đờm xanh, cơ thể lên cơn sốt hoặc ớn lạnh. Khi xuất hiện các triệu chứng này, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay để được đánh giá và điều trị kịp thời. Nếu kèm theo tình trạng viêm phế quản và viêm phổi, tiên lượng điều trị thường xấu đi, thậm chí người bệnh có nguy cơ tử vong. 

1.4. Một số yếu tố khác

Ngoài mức độ nghiêm trọng của bệnh lý, thể trạng sức khỏe và tuổi tác, tiên lượng sống ở người bị giãn phế quản còn phụ thuộc vào những yếu tố khác như: 

• Hút thuốc lá: Hút thuốc lá không phải nguyên nhân trực tiếp gây giãn phế quản, nhưng có thể làm nặng thêm tình trạng bệnh, khiến phổi tổn thương nhiều hơn và khả năng hô hấp kém đi.
• Bệnh nền: Nếu người bệnh đang mắc những bệnh nền như hen suyễn, lao phổi, tắc nghẽn phổi mạn tính,... quá trình điều trị sẽ phức tạp hơn, ảnh hưởng đến tiên lượng sống. Đặc biệt, người nhiễm vi khuẩn Pseudomonas aeruginosa mạn tính thường có tiên lượng xấu hơn.

Nhìn chung, rất khó để xác định chính xác khả năng kéo dài sự sống ở người bị giãn phế quản. Tuy nhiên, nếu kịp thời phát hiện và điều trị, sức khỏe của phần lớn người bệnh vẫn ổn định, tuổi thọ có thể kéo dài trong nhiều năm. 

2. Triệu chứng của bệnh

Tổn thương dẫn đến giãn phế quản có thể đã xuất hiện từ nhỏ. Tuy vậy, triệu chứng chỉ thực sự rõ nét sau nhiều năm, khi người bệnh bị nhiễm trùng phổi, tái phát liên tục. Trong đó, các triệu chứng phổ biến phải kể đến là:

• Ho dai dẳng trong nhiều tháng hoặc nhiều năm. 
• Xuất hiện đờm. 
• Thở gấp và kèm theo tiếng rít. 
• Đau tức ngực. 
• Ngón tay, ngón chân dùi trống (đầu ngón phình to, gốc móng phẳng). 

Ho dai dẳng là một trong những dấu hiệu đặc trưng ở người bị giãn phế quản

Những triệu chứng trên có xu hướng nặng lên theo thời gian. Trong một số trường hợp, bệnh nhân có thể bị ho ra máu, cơ thể suy nhược. Căn bệnh này dễ khiến trẻ chậm phát triển, suy dinh dưỡng. 

Ngoài ra, khi tình trạng giãn phế quản ngày càng nghiêm trọng, bệnh nhân có thể đối mặt với biến chứng như:

• Xẹp phổi: Một vùng hoặc nhiều vùng phổi bị xẹp lại, khiến chức năng của phổi suy giảm. Lúc này, bệnh nhân thường thở gấp, nhịp tim tăng nhanh, da và môi tím lại. 
• Suy hô hấp: Khiến phổi không cung cấp đủ lượng oxy cần thiết cho hệ tuần hoàn. Đây là nguyên nhân dẫn đến triệu chứng thở gấp, da tím tái, buồn ngủ hoặc xuất hiện ảo giác. 
• Suy tim phải (tâm phế mạn): Xuất hiện khi tình trạng thiếu oxy kéo dài làm tăng áp lực mạch máu phổi, gây ảnh hưởng đến tim phải. 

3. Cách kéo dài thời gian sống cho người bị giãn phế quản 

Người bị giãn phế quản cần điều trị tích cực theo hướng dẫn của bác sĩ, đồng thời áp dụng lối sống lành mạnh để kéo dài thời gian sống. 

3.1. Tuân thủ chỉ dẫn điều trị

Tổn thương liên quan đến giãn phế quản là không thể hồi phục. Như vậy, nếu kịp thời điều trị, các triệu chứng có thể được kiểm soát, hạn chế các đợt tái phát. Phần lớn người bệnh thường được chỉ định dùng kháng sinh, thuốc trị ho, thuốc long đờm kết hợp vật lý trị liệu hô hấp để hỗ trợ loại bỏ đờm. Đây là nền tảng điều trị hàng ngày được khuyến cáo bởi các hướng dẫn quốc tế. 

Bệnh nhân cần tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ

Ngoài ra, người bệnh cần được bác sĩ tầm soát và điều trị nguyên nhân nền (như suy giảm miễn dịch, lao phổi, dị ứng nấm phế quản...) vì điều này ảnh hưởng trực tiếp đến tiên lượng bệnh. Phác đồ điều trị có thể thay đổi theo từng giai đoạn. Một khi được chẩn đoán mắc chứng bệnh này, mọi người nên tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ, tái khám định kỳ để theo dõi mức độ tiến triển. Chẩn đoán xác định giãn phế quản cần dựa vào tiêu chuẩn vàng là chụp CT lồng ngực độ phân giải cao (HRCT).

3.2. Duy trì lối sống lành mạnh

Bên cạnh điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ, người bị giãn phế quản cần cố gắng duy trì lối sống lành mạnh thông qua những thói quen tốt như: 

• Từ bỏ hoàn toàn thuốc lá, tránh tiếp xúc với khói thuốc hoặc khói bụi độc hại từ môi trường. 
• Tiêm vắc xin phòng cúm và vắc xin phòng phế cầu định kỳ theo hướng dẫn của Bộ Y tế nhằm giảm nguy cơ đợt cấp do nhiễm trùng hô hấp. 
• Áp dụng chế độ ăn uống lành mạnh, ưu tiên rau củ quả, hạn chế thực phẩm chiên rán. 
• Uống nhiều nước mỗi ngày. 
• Chú ý giữ ấm cơ thể khi thời tiết chuyển lạnh. 
• Duy trì tập thể dục mỗi ngày để tăng cường sự dẻo dai và cải thiện khả năng miễn dịch. 
• Đeo khẩu trang khi đi ra ngoài, nhất là khi phải đến nơi đông người. 

Bên cạnh đó, mọi người cần duy trì lịch khám sức khỏe định kỳ hoặc khám nếu cảm thấy cơ thể xuất hiện các triệu chứng bất thường. Nếu mắc bệnh về đường hô hấp, bạn nên chủ động điều trị để tránh ảnh hưởng đến phổi, phế quản. 

Dễ thấy rằng, người bị giãn phế quản sống được bao lâu sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Nếu kịp thời phát hiện và điều trị sớm, sức khỏe của người bệnh vẫn có thể duy trì ổn định. Vậy nên, ngay khi cơ thể xuất hiện biểu hiện bất thường hoặc thuộc nhóm đối tượng có nguy cơ cao bị giãn phế quản, bạn hãy đi thăm khám tại các cơ sở y tế uy tín như chuyên khoa Hô hấp thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC. Để chủ động đặt lịch khám sớm nhanh chóng tại MEDLATEC, Quý khách vui lòng gọi đến tổng đài 1900 56 56 56 để được hỗ trợ.