1. Các loại bệnh tâm thần là gì?

Các loại bệnh tâm thần là khái niệm chung thường để chỉ những vấn đề liên quan đến sức khỏe tinh thần, nhận thức, tâm lý và cảm xúc của người bệnh. Những căn bệnh này có thể trực tiếp ảnh hưởng đến hành vi đối với bản thân và những người xung quanh. 

Nếu được điều trị sớm và đúng phương pháp, người mắc bệnh tâm thần có thể được điều trị khỏi. Ngược lại, những trường hợp không được phát hiện sớm có thể phải đối mặt với những hậu quả nghiêm trọng. Cụ thể như sau: 

- Gây ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất: Chẳng hạn như đau đầu, mệt mỏi, rối loạn giấc ngủ,...

- Ảnh hưởng đến khả năng làm việc và học tập: Người mắc các bệnh lý về tâm thần thường rất khó tập trung, giảm khả năng ghi nhớ,... dẫn đến hiệu suất làm việc kém, giảm thành tích học tập. Thậm chí, nhiều trường hợp phải nghỉ học hay nghỉ việc vì không thể tiếp thu kiến thức và hoàn thành các nhiệm vụ được giao hàng ngày. 

Những vấn đề về tâm lý làm giảm sút khả năng học tập và làm việc

- Ảnh hưởng đến các mối quan hệ xã hội: Người bị bệnh tâm thần thường bị giảm khả năng giao tiếp với mọi người xung quanh, thậm chí họ thường bị cô lập. Với những mối quan hệ thân thiết như gia đình và bạn bè, người bệnh cũng thường xuyên gây ra xung đột, mâu thuẫn,...

- Giảm chất lượng sống: Người bệnh tâm thần thường xuyên phải đối mặt với những cảm xúc tiêu cực như lo lắng quá mức, sợ hãi, thậm chí là tuyệt vọng. Tình trạng này kéo dài có thể khiến người bệnh mặc cảm và giảm chất lượng sống. 

- Gây ra các hành vi nguy hiểm: Ở mức độ nghiêm trọng, người bệnh có thể thực hiện những hành vi tự gây hại cho bản thân, thậm chí là tự tử hay những hành vi bạo lực gây nguy hiểm cho mọi người xung quanh, vi phạm pháp luật. 

2. Các loại bệnh tâm thần thường gặp

Các rối loạn tâm thần thường được phân loại theo hệ thống chẩn đoán quốc tế như DSM-5 (Hội Tâm thần học Hoa Kỳ) hoặc ICD-11 (Tổ chức Y tế Thế giới) với các nhóm lớn: Rối loạn khí sắc (Mood Disorders) (trầm cảm, rối loạn cảm xúc lưỡng cực), nhóm rối loạn lo âu (Rối loạn lo âu lan tỏa, Rối loạn ám ảnh sợ, Rối loạn hoảng sợ), nhóm loạn thần (tâm thần phân liệt, loạn thần cấp), Nhóm rối loạn ăn uống và giấc ngủ, nhóm ám ảnh cưỡng chế & liên quan đến sang chấn, nhóm rối loạn nhân cách (Personality Disorders), nhóm rối loạn phát triển thần kinh (phổ tự kỷ, tăng động giảm chú ý, khuyết tật trí tuệ).

Dưới đây là thông tin về các loại bệnh tâm thần thường gặp trong xã hội hiện đại ngày nay: 

2.1. Trầm cảm

Đây là căn bệnh không còn xa lạ với nhiều người vì nó rất thường gặp trong cuộc sống hiện đại. Những triệu chứng phổ biến của trầm cảm là tình trạng lo âu, buồn bã trong suốt một thời gian dài. Người bệnh không còn hứng thú với những hoạt động mà trước đây họ rất yêu thích. 

Người bệnh trầm cảm không còn hứng thú với mọi hoạt động trong cuộc sống

Bên cạnh đó, người mắc trầm cảm cũng luôn cảm thấy bản thân thấp kém và luôn tự ti khi đối diện với mọi người xung quanh. Khi bị trầm cảm, cơ thể luôn bị thiếu năng lượng, không muốn làm bất cứ việc gì, có cảm giác đau về thể chất nhưng không rõ nguyên nhân. Thậm chí, một số trường hợp còn xuất hiện ảo tưởng, ảo giác. 

Nguyên nhân gây bệnh trầm cảm thường là do tình trạng căng thẳng quá mức, chẳng hạn như những áp lực từ công việc, gia đình, những biến cố đột ngột như phá sản, mất người thân,... Bên cạnh đó, trầm cảm cũng có thể là do bệnh lý, do gặp chấn thương tác động đến não bộ. Ngoài ra, cũng có nhiều trường hợp mắc trầm cảm nhưng không rõ nguyên nhân. 

Với những trường hợp trầm cảm nhẹ, người bệnh có thể được điều trị bằng liệu pháp tâm lý giúp người bệnh suy nghĩ tích cực hơn. Tuy nhiên, với những trường hợp nghiêm trọng hơn, bác sĩ có thể chỉ định cho người bệnh dùng thuốc chống trầm cảm và kết hợp với liệu pháp tâm lý. 

2.2. Rối loạn cảm xúc lưỡng cực

Người mắc phải chứng bệnh tâm thần này thường có giai đoạn phấn khích, vui vẻ quá mức, nhưng cũng có khi cảm thấy buồn chán cực độ. Các xét nghiệm sinh hóa, tuyến giáp (như nhược giáp/cường giáp), hoặc chụp MRI/CT não để loại trừ tổn thương thần kinh, nội tiết hoặc tác dụng phụ của chất/thuốc (corticoid, chất kích thích). 

Những trường hợp này cũng cần điều trị bằng các loại thuốc như thuốc điều hòa khí sắc, thuốc chống loạn thần thế hệ mới,... kết hợp với phương pháp trị liệu tâm lý và thay đổi lối sống như ngủ đủ giấc, thể dục đều đặn, tránh xa bia rượu và thuốc lá,...

2.3. Tâm thần phân liệt

Đây là một trong các loại bệnh tâm thần nghiêm trọng. Bệnh nhân sẽ có những hành vi khác thường, sai lệch trong nhận thức, cảm xúc và ngôn ngữ bất thường do ảo giác, ảo tưởng gây ra. Phương pháp điều trị bệnh phổ biến hiện nay là dùng thuốc chống loạn thần và kết hợp với một số loại thuốc khác. 

2.4. Sa sút trí tuệ

Đây là vấn đề thường gặp ở người lớn tuổi. Bệnh nhân bị giảm chức năng ghi nhớ, thậm chí mất trí nhớ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tư duy và giảm kỹ năng giải quyết vấn đề. Hiện chưa có phương thuốc đặc trị với căn bệnh này nhưng bác sĩ có thể kê các nhóm thuốc điều trị để làm chậm diễn tiến của bệnh. Bên cạnh đó, người nhà cần chăm sóc và theo dõi chặt chẽ người bệnh để tránh xảy ra những tình huống đáng tiếc. 

2.5. Thiểu năng trí tuệ

Bệnh thường xảy ra từ trước năm 18 tuổi. Người bị thiểu năng trí tuệ có những hạn chế nhất định về hành vi và trí tuệ. Bệnh nhân thường có điểm số IQ rất thấp. 

2.6. Tự kỷ

Bệnh có thể khởi phát từ nhỏ và kéo dài đến khi trưởng thành. Bệnh gây ảnh hưởng đến hoạt động của hệ thần kinh trung ương. Do đó, người bệnh rất khó khăn khi giao tiếp với người khác và ngay cả khi thể hiện cảm xúc với chính mình. Người bệnh luôn muốn ở một mình, không muốn đến những chỗ đông người. 

Điều trị bệnh tự kỷ cho trẻ cần kết hợp nhiều phương pháp khác nhau như dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ, vật lý trị liệu, liệu pháp chỉnh âm và trị liệu ngôn ngữ hay một số phương pháp giúp tăng cường chức năng não bộ,...

Trên đây là các loại bệnh tâm thần thường gặp mà bạn nên biết. Các vấn đề về tâm thần cũng nghiêm trọng không kém so với những vấn đề về thể chất. Nếu không được điều trị sớm, bệnh nhân có thể gặp phải những hậu quả đáng tiếc, ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng sống.

Người bệnh nên đi khám nếu thấy có những biểu hiện bất thường về tinh thần và thể chất

Nếu còn thắc mắc hoặc có những vấn đề về tâm lý và muốn được đặt lịch khám với các bác sĩ chuyên khoa Thần kinh của Hệ thống Y tế MEDLATEC, mời bạn gọi đến tổng đài 1900 56 56 56 để được hỗ trợ nhanh chóng.